1) груб, имеющая мужа, замужняя; 2) мужественный; твёрдый, решительней, волевой; эрдээх киһи мужественный человек.

фольк. мужественный, доблестный, смелый || храбрый богатырь; ср. боотур 1.

уст. 1. доблестный, мужественный; сильный; ср. баатыр; 2. воин (прошедший специальную военную выучку).

нареч. мужественно, твёрдо, решительно; Ийэ дойдуну эрдээхтик көмүскээ = мужественно защищать Родину.

даҕ. Хотоойу, эр санаалаах, сытыы-хотуу. ☉ Мужественный, смелый, отважный
Кыргыһыылаах кырдалтан, кыайан-хотон эргийбит Хорсун-хоодуот бартыһаан Хомуньуус Арамаан обургу. С. Васильев
Кини тиэхиньикэни баһылаан, бухатыыр күүһэ күүстээх, бэйэтэ киһи быһыытынан хорсун-хоодуот. С. Зверев

даҕ. Эр киһилии хорсунхоодуот (көрүҥнээх). ☉ С виду смелый, мужественный
Лоокуут …… толору быччыҥнаах, эрдиҥи көрүҥнээх төрөлкөй уолан киһи буолбута. Дьүөгэ Ааныстыырап
Кини сайаҕас майгылаах, эрдиҥи сирэйдээх уон иккилээх быраатын илиититтэн сиэтэ сылдьар. Ж. Верн (тылб.)

1) муж, супруг; эр киһи мужчина; эргэ таҕыс = выходить замуж; эр киһи тыла биир погов. мужчина верен своему слову; 2) мужественный человек, мужчина; молодец, удалец; үтүө эр добрый молодец; эр бэрдэ лучший из мужей; эр дьүһүнүгэр баар погов. добрый молодец узнаётся по виду.

даҕ. Күүстээх санаалаах, хорсун-хоодуот. ☉ Мужественный, храбрый
Кини сааһыгар сымыйалаабатах эрдээх сирэйэ эдэрсийэн, эйэҕэстийэн, иһиттэн сырдаан кэлэргэ дылы гынна. Амма Аччыгыйа
Дьон куттас өттө туоруур, оттон эрдээх өттө эбии кимэн киирэр. Эрилик Эристиин
Киһи эдэр сааһыгар эрдээх быһаарыныылары ылынар дьоҕурдаах. «Кыым»
◊ Эрдээх санаа — эр санаа диэн курдук (көр санаа II)
Бу бирикээскэ суруллубут тыллар …… барыларын эрдээх санаатын өрө көтөҕөллөр. Суорун Омоллоон
Эрдээх санаа, Хорсун баҕа Кинилэри кууспута. П. Тобуруокап

и. д. от муҥнаа = мука, мучение, страдание (моральное и физическое); муҥнааһыны эрдээхтик тулуйда он мужественно перенёс (все) мучения.

даҕ.
1. Күүстээх-уохтаах, тэтимнээх. ☉ Сильный, энергичный
Эттээх ат эрчимнээх, көмүс харчы күүстээх (нор. ном.). Суолу солууллар тыыннаах сүрэхтэр, Эрчимнээх атахтаахтар күрэхтэһиилэрэ Кинилэри кэҥэтэр, Үктэллэрин чиҥэтэр. С. Данилов
Михаил Иванович эрчимнээх илиитэ көхсүттэн күөйэ тутан ылбатаҕа буоллар, охтуо эбит. Н. Лугинов
△ Хорсун, эрдээх (үксүгэр сүрэх туһунан). ☉ Смелый, храбрый, мужественный (обычно о сердце)
Кинини (саханы) Лена, эн, киил эттээбитиҥ, Кинини эн эрчимнээх сүрэхтээбитиҥ. Т. Сметанин
Олох биэрэр өйү-санааны, Эрчимнээх сүрэҕи, Эти-хааны. А. Абаҕыыныскай
2. Дьулуруччу тардыллыбыт, дьулуруччу суруллубут (хол., сурааһын, буочар). ☉ Твёрдый (напр., о почерке)
«Смоленск» диэн эрчимнээх буочарынан дьулуруччу тардыллан суруллубут. Амма Аччыгыйа
[Чертёжка] эрчимнээх сурааһыннартан силлиһэн, бииртэн биир көстүүлэр өтөн тахсаллар. Н. Лугинов