ж. 1. (действие) таҥараҕа үҥүү, мэлииппэ ааҕыы; 2. (текст) мэлииппэ.

только мн. ааҕар быа (этиллибит мэлииппэ ахсаанын эбэтэр бокулуоннааһыны ааҕарга туттуллар оҕуруолаах синньигэс быа).

итэҕ. Дьиҥнээх, кырдьыктаах диэн мэлииппэни түмүктүүр тыл. ☉ Аминь! Алтаннаах таҥарам Алгыһын алҕааммын, Айанныыр аартыккын Арыйдым, арбаатым
Амыын!!! Амыын!!! Амыын!!! П. Ойуунускай

туохт. Мэлииппэтэ аах. ☉ Читать молитву
Бэрт үгүс киһи мэлииппэлээн ботугураатылар уонна кириэс охсунан сапсыннылар. Н. Якутскай. Оҕонньоттор мэлииппэлээри таһырдьа таҕыстылар. «Саха с.»

аат. Таҥараттан мэлииппэ ааҕан көрдөһөр киһи. ☉ Тот, кто молится богу, богомолец
Маайа тугу да эппэккэ эрэ таҥараҕа үҥэ-үҥэ муостаҕа сөһүргэстии түһэн, бокулуоннаан барда, онтон өй ылан, Бүөтүр эмиэ бокулуоннаата. Кинилэр ыйытааччылар уонна үҥээччилэр саҥаларын дьүүллээндьаабылаан истибэт буоллулар. Эрилик Эристиин

аах диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Кууһума дьыалатын] саҥардыы чороччу улаатан эрэр оҕоҕо илдьэн биэрбитигэр, аахпахтаан баран, кинигэҕэ суруйда, аакта кырыытыгар хас эрэ сыыппараны туруорда. А. Софронов
Үүттүүрэп хап-сабар суругу ылан Чаахапка биэрэр: Мэ, доҕоор! Аахпахтаа эрэ! Эрилик Эристиин
Эрээсэлээх аҕабыт мэлииппэ аахпахтаата уонна …… Быыкаанныыртан аатын, аҕатын аатын, араспаанньатын ыйытта. Н. Павлов

көр мэлииппэ
Таҥара дьиэтин аҕыраадатын таһынан баран иһэн, Өлүөскэ бэргэһэтин устан кириэстэннэ уонна ботугураан малыыппа аахта. Эрилик Эристиин
М а л ы ы ппа — таҥараттан көрдөһөр алгыс. СЛ-9-10
Яков Лукич Өр эргийдэ-урбайда, ынчыктаан, малыыппа ааҕа-ааҕа кириэстэннэ. М. Шолохов (тылб.)

аат., таҥ. үөр. Аҕабыыт сулууспалыырыгар (мэлииппэ ыллыырыгар) лааданы ууран буруолатар быалаах алтан иһитэ. ☉ Металлический сосуд на цепочке для курения ладаном при богослужении, кадило
Аҕабыыт хадьыылатын ылан далбаатана-далбаатана ыллаан лоҥкунатта. Болот Боотур
Мэлиэтий аҕабыыт аалтыыр айаҕар хадьыылатын биэрэҥнэтэ-биэрэҥнэтэ ыллыы турар. Эрилик Эристиин
Ньукулай аҕабыыт хадьыылата лаадан сытынан аҥылыйара, мас хайдыбытын курдук ыллаан хаахыныыра. М. Доҕордуурап

энэлий диэнтэн дьаһ
туһ. Күн тахсыытын диэки истиэнэҕэ баар таҥара мэтириэтигэр …… ыллыырааҕар аҥаардаахтык мэлииппэлэрин энэлитэн толороллор. В. Протодьяконов
Онтон [кырыыппатын] кырыыс тойугунуу Онолута эҥсэлиттэ, Эрэйдээх ийэ номоҕунуу Иэтэн-туотан энэлиттэ. М. Хара
Ханнык эрэ броневик, сириэнэтин энэлитэ-энэлитэ, биир кэм бытааннык өрө-таҥнары сылдьара. М. Рид (тылб.)

туохт. Уоһуҥ иһигэр саҥарар курдук эбэтэр олох чугас эрэ киһи истэр гына кыратык, дорҕооно суохтук саҥар. ☉ Говорить тихо, бормотать, шептать про себя. Ботугураабакка ааҕыҥ
□ Мин соҕотоҕун сылдьан: «Билигин Сөдүөрэ миэнэ буолбатах», — диэн куруук биири уоһум иһигэр ботугуруур буолбутум. Эрилик Эристиин
«Кэлин өйдүөҥ, Бүтүн хаалан улааттаххына...» — Игорь Иванович …… түүҥҥү Дьокуускай уоттарын одуулаан турбахтаан баран, оргууй саҥа таһааран ботугураата. Н. Лугинов
Мин сүрдээхтик куттанным, билэр-билбэт мэлииппэлэрбин ботугуруу турдум. А. Софронов
«Дьэ, ити эр киһи быһыыта!»— диэтэ Иванов ботугуруу былаан. Амма Аччыгыйа. Тэҥн. батыгыраа