Якутские буквы:

Якутский → Якутский

мээрэйдээһин

аат. Туох эмэ кээ мэйин билии, кээмэйдээһин. Определение размера чего-л., измерение
Уол дьиэ муннугун мээрэйдээһини, сэлэпиискэ тардыыны бэрт сотору сатаан аҕатын соһутта. Н. Лугинов. Сотору буолаат, от мээрэйдээһинэ буол ла. М. Д оҕордуурап

мээрэйдээ

туохт.
1. Кээмэйин бил, кээмэйдээ, кэмнээ. Мерить, измерять
[Ананий] күөл тамаҕар түһэр көҥүһү чинчийэн көрдө, мээрэйдээтэ. М. Доҕордуурап
[Бүөтүр] бэл оҕонньор уокка оттор маһын чууркатын мээрэйдээн, тэбис-тэҥ гына эрбээн кэбиһэр. А. Бэрияк
Илиинэн солооччулар уон биэстии буолан икки аҥыы хайдан, иккилии аҥаар гааттан ордуктаах сири мээрэйдээн, биригээдэнэн солууллар. «ХС»
Кэтэн көрөн сөп буоларын бил (таҥаһы). Примерять (одежду)
Кэтии кыысчаан иистэнэр, Куукулаҕа таҥ а с т и г э р : С ө ҕ ө к ө р ө р , мээрэйдиир, «Сөптөөх, үчүгэй буолсу», — диир. Р. Б аҕатаайыскай. Омук атаҕын таҥаһын хайаан да бэйэ мээрэйдээн ылара наа далаах. АЕЕ ӨҮОБ
2. көсп. Ханна эмэ уһаты-туора сырыт; элбэхтик кэрий (үксүгэр сатыы). Исходить вдоль и поперёк; обходить
[Сэмэн] сайынын атах сыгынньах, кыһынын тэстибит хаатыҥкалаах сэлиэнньэни уһаты-туора мээрэйдиирэ. Н. Якутскай
Дьөгүөрсэ киһитинээн куорат уулуссаларын аа-дьуо хааман мээрэйдээбитэ. «ХС»

Якутский → Русский

мээрэйдээ=

1) мерить, измерять; учаастагы мээрэйдээ = измерить (земельный) участок; 2) мерить, примерять; сону мээрэйдээ = примерить пальто.


Еще переводы:

измерение

измерение (Русский → Якутский)

с. I. (действие) кэмнээһин, кээмэйдээһин, мээрэйдээһин; измерение высоты үрдүгү кэмнээһин; 2. мат. кээмэй; в кубе три измерения куб үс кээмэйдээх.

уочараттаах

уочараттаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Олохтоммут бэрээдэгинэн буолар. Совершаемый, происходящий в определённой последовательности, очередной
Биир уочараттаах мээрэйдээһин саҕана туох эрэ дуона суох итэҕэстийэн, ыксабыл бөҕө буолла. Н. Заболоцкай. Бүгүн Ил Түмэн уочараттаах пленарнай мунньаҕар дьокутааттар бүддьүөт бырайыагын иккис ааҕыытыгар уларытыылары, көннөрүүлэри киллэриэхтэрэ. «Саха с.»

итэҕэстий

итэҕэстий (Якутский → Якутский)

туохт. Тугунан эмэ ситэтэ суох буол, тиийиминэ хаал. Иметь недостаток в чем-л.; недосчитаться чего-л.
Кинитэ суох туох да итэҕэстийбэтэххэ дылы. Н. Лугинов
Биир уочараттаах мээрэйдээһин саҕана туох эрэ дуона суох итэҕэстийэн, ыксабыл бөҕө буолла. Н. Заболоцкай
Икки күнү быһа бурдук тартарбыттара эмиэ балачча итэҕэстийэн хаалбыта. Д. Таас
Били биэбитин «Арылыаһы» кулуннары биэрдибит. Дьэ ити кэннэ тугунан итэҕэстийэн ытыыгын? М. Доҕордуурап

ыксабыл

ыксабыл (Якутский → Якутский)

аат.
1. Тугу эмэ оҥоро охсоору сүпсүлгэҥҥэ түһүү, тиэтэйии. Стремление сделать что-л. как можно быстрее, спешка, поспешность. Өрүс уута кэлэн, дэриэбинэ дьоно ыксабылынан көһө охсубуттара
Трактиры сабар чаастара туолаатын кытта, Сура ыксабыл муҥунан саппыта. Н. Якутскай
[Овсянников] олус тиэтэйиини, түбүктээх ыксабылы, дьахталлар лахсыырдарын …… олох сөбүлээбэт этэ. И. Тургенев
2. Кимиэхэ эмэ эмискэ тирээбит кыһалҕа, ыарахан түбэлтэ, алдьархай. Неожиданно навалившиеся на кого-л. неблагоприятные обстоятельства
Биир уочараттаах мээрэйдээһин саҕана …… итэҕэстийэн, ыксабыл бөҕө буолла. Н. Заболоцкай
Адычча уолун дьоно уолуйан хаалан, ууга-тыаҕа түспүттэрэ. Ыксабыл бөҕө буолбута. Н. Якутскай
[Егор Егорович:] Ыксабыл буоллаҕына, бассабыыктарга биэриэм кэриэтин, бэйэ дьонугар биэриэм буоллаҕа дии. С. Ефремов

миэтэрэ

миэтэрэ (Якутский → Якутский)

аат. Уһуну мээрэйдээһиҥҥэ кээмэй сүрүн единицата, сүүс сэнтимиэтиргэ тэҥнэһэр. Метр (единица длины)
Кинилэр икки нэдиэлэ устатыгар дьаныардаахтык үлэлээн сэттэлии миэтэрэ усталаах, түөртүү миэтэрэ үрдүктээх, биэстии миэтэрэ туоралаах быһыт аанын икки ардынааҕы ампаардарын хонууга оҥорон бэлэмнээтилэр. М. Доҕордуурап
Ураһа а а н а т ө һ ө ҕ ө д а б э р т н а м ы һ а х , үлүннэҕинэ миэтэрэҕэ тиийэрэ буолуо. Н. Заболоцкай
Киһи хотуурунан биир миэтэрэ сир отун ортотунан түөртэ дайбаан охторуон сөп. «ХС»

көрдөбүл

көрдөбүл (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох, ким эмэ сүппүтүн була сатааһын, ирдээһин. Поиск, розыск кого-чего-л.
Дууһаны таах хаалларар сатамматын быһыытынан, Молоох Лөгүөнтэй кинээс, дьон тартаран, баҕадьы уларсан көрдөбүл тэрийдэ. Эрилик Эристиин
Итиччэ үп сүппүтүн кэннэ айдаан, көрдөбүл буолара чахчы. Д. Таас
Биир уочараттаах мээрэйдээһин саҕана туох эрэ дуона суох итэҕэстийэн, ыксабыл бөҕө буолла. Ол көрдөбүлүгэр сылдьан дьахтар, туохтан эрэ иҥнэн, атаҕын бүлгүрүтэн сытар. Н. Заболоцкай
2. Туох эмэ усулуобуйатыгар, ирдэбилигэр эппиэттээһин; ким эмэ наадыйыытыгар сөп түбэһии. Условие, обязательное для выполнения; требование
Бу үлэ, маҥнайгыттан быһаччы эттэххэ, ханнык да дипломнай үлэ көрдөбүлүгэр кыайан эппиэттээбэт. Н. Лугинов
Киһи үгүһү күүтэр киһититтэн көрдөбүлэ да үрдүк буолааччы. Софр. Данилов
Норуодунай тыйаатыр артыыһа бэйэтин идэтин үчүгэйдик баһылаабыт уонна киэҥ билиилээх-көрүүлээх киһинэн буолуохтаах. Ол эрээри, биһиги норуодунай тыйаатырдарбыт сорох артыыстара ити көрдөбүлгэ кыайан эппиэттээбэттэр. АҮ

померить

померить (Русский → Якутский)

сов. что (примерить) кэмнээ, кээмэйдээ, мээрэйдээ.

замеривать

замеривать (Русский → Якутский)

несов., замерить сов. что кээмэйдээ, кэмнээ, мээрэйдээ.

мерить

мерить (Русский → Якутский)

несов. 1. кого-что (измерять) кэм- нээ, кээмэйдээ, мээрэйдээ; 2. что (примерять) кэмнээн көр, кэтэн көр.

померил

померил (Русский → Якутский)

гл,сов
кэмнээтэ, мээрэйдээтэ