Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, мү- диэн саҕаланар олоххо сыстар: мүрү-мүлтүгүр. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на мү-: мүрү-мүлтүгүр ‘слишком тупой’, ‘с совершенно тупым концом’
Мүрү-мүлтүгүр муруннаах. Амма Аччыгыйа

прил. 1. (о живых существах) мултугур тумустаах, мүлтүгүр муруннаах; тупоносая рыба мултугур тумустаах балык; 2. (о предметах) мултугур тумустаах, лаппаҕар тумустаах (хол. бачыыҥка).

туохт. Сурааһынна оҥор, тарт. ☉ Провести линию, черту
Киил маһы харандаас курдук уһуктаан мүлтүгүр төбөлөөх бүргэһинэн сурааһыннаан, тэһитэ анньан ойуу таһаараллара. НБФ-МУу ОТАТ

көр көһүөркээ I
Кулгааҕыҥ анньар эбит буоллаҕа. Ити мүлтүгүр кулгааҕыҥ көһүүркүөн да сөп. Н. Абыйчанин
Бэйи, итинтикэҥ даҕаны [силгэ уунуута] оҕо оонньуута буолбатах, эрэйдиэҕэ. «Киэһэ, сарсыарда көһүүркээн хамсаппат гына ыарытыннарааччы», — дии-дии, Проня миискэттэн арыы ылан биэрэр. ВВ ЫСЫ

дьүһ. туохт. Намыһах, мөкүнүк, инниҥ мүлтүгүр буолан, төкүнүйэн иһэр курдук көһүн. ☉ Будучи со всех сторон округлым, обтекаемым, двигаться особым образом: словно катясь, скользя, перекатываясь
Эһэ утары сүүрэн күлтүрүйдэ. — Биллибэт-көстүбэт гына бүөлэнэ үүнэн, барбах, сылгы, ынах ыллыга буолан хаалбыт суолунан газик айаннаан күлтүрүйэн иһэр. Р. Кулаковскай

I
маалтаар оноҕос — мүлтүгүр төбөлөөх оноҕос (тииҥи тириитин алдьаппакка эрэ бүтэйдии доргутан өлөрөргө аналлаах). ☉ Стрела с тупым наконечником, не повреждающая шкуры (предназначенная для добычи белок), томар
Балыксыт киһи мас балаҕанын курдук мас маалтаар оноҕос. ПЭК СЯЯ
II
маалтаар балаҕан — модьу-таҕа тутуулаах улахан балаҕан. ☉ Большая, крепко сколоченная юрта
Маанылаах бастыҥ мас маалтаар балаҕаннарын хабыллар хаба ортотугар …… Модьу хаан бэ йэлээх модьоҕолоохтор эбит. П. Ядрихинскай

сыһ. Кырыыта, уһуга суох буола, мүлтүгүр гына (элэй). ☉ Округ ло, закруглённо, без углов и граней (стачиваться)
Илиитин остуолга ууран, суон тымырдардаах мүлтүччү элэйбит курдук кылгас, суон тарбахтардаах илиитин көхсүн одууласта. Ам ма Аччыгыйа. Оҕонньорум …… төҥкөйөн, орон анныттан мүлтүччү элэйбит чохороону кытта буруус ылла. Далан
Тиит чөҥөчөгөр хатаммыт, ыт кө мүллээбит уҥуоҕунуу мүлтүччү э л э йбит, …… күрбэ таас саҕа тимир кыстык турар. И. Никифоров

аат. Ким, туох эмэ туһугар оҥорбут өҥөнү ааҕыы, ол эрэйгин төлөппөтөххүн этинии. ☉ Выпячивание своих заслуг с расчётом на вознаграждение
Эдуард хараҕын саба туттан, Ийэтин иннигэр оҕутта. Ким билиэй сүрэх суҥхатын, Туох санаа кинини кыайбытын? И. Чаҕылҕан
Суон оҕонньор суҥхатын истиэхпин баҕаран, мүлтүгүр кулгаахпын хастыбыта буолан, бүөбүн сэмээр ороннум. «ХС»
ср. п.-монг. шину ‘быть жадным’, шинухай ‘жадный’

сыһ. Тохтоло суох биир күдьүс тирилиир тыастаахтык. ☉ Издавая непрерывный, глухой, дребезжащий звук
Тэлгэһэни биир гына Тирилэччи көтүттэ. Р. Баҕатаайыскай
[Икки уолан киһи остуолу] Тирилэччи соһон аҕалан Дьэндэччи туруордулар. ТТИГ КХКК
[Мас көтөрдөрө] кылгас мүлтүгүр кынаттаах буоланнар, ыараханнык көтөллөр уонна сиртэн үөһэ тирилэччи тыаһаан тахсаллар. ББЕ З

1. сыһ. Тордуох курдук, токуруччу. ☉ Крючком
   Эмээхсин сөмүйэтин тордуохтуу тутан баран, оҕо ырбаахытын хайа тардан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
   [Силиһэ суох үүнээйи] тордуохтуу токуруйбут утахтарынан мастар лабааларыттан ыйанан турааччы. ДьДьДь
2. даҕ. суолт. Тордуох курдук токуруйбут. ☉ Загнутый, крючкообразный
   [Хохлатка] сибэккилэрэ араҕас өҥнөөхтөр, кылгас мүлтүгүр тордуохтуу чорбохтоохтор. МАА ССКОЭҮү