образн. надменно вскидывать голову.

прил. 1. киһи тиийбэт, киһи кыайан киирбэт; неприступная высота киһи кыайан тиийбэт үрдүгэ; 2. перен. (надменный) наһаа суостаах, наһаа улуутук; неприступный человек наһаа суостаах киһи.

даҕ., сөбүлээб. Олус кыһыылаахтык, абалаахтык киэбирэр. ☉ Кичливый, заносчивый, надменный
— Быстахов эрэ буолбатах, архитектордар, эһиги бары, олус киэбириҥсэ дьоҥҥут. Н. Лугинов
Киэбириҥсэ кыргыттары абааһы көрөбүн. Софр. Данилов

1. прич. от надуть; 2. прил. (набухший) үллэҕэр, дыгдаҕар, бөскөҕөр; 3. прил. перен. разг. (надменный) улахамсык, дьоһумсук; 4. прил. перен. (высокопарный) киэркэтиилээх, күүркэтиилээх; 5. прил. перен. разг. (сердитый) үллэ кыыһырбыт.

даҕ. Бэйэтин атыттартан үрдүктүк сананар, киэбирэр, бэрдимсик. ☉ Высокомерный, надменный, зазнавшийся
Кинээс ойоҕо кэтэхтээх, уус ойоҕо улаатымсык, ойуун ойоҕо улаҕалаах (өс ном.). Ольга Ивановна кыыһа улаатымсык, сааһынан аҕа, итириксит кылына уолбун бутуйуоҕа диэн дьиксинэр. П. Аввакумов

кынтас гын = момент, от кынтай= вдруг, внезапно надменно вскинуть голову.

сов. разг. 1. (сделать усилие) ыгыһын, күүскүн түмүн; 2. перен. (принять важный вид) дьоһумсуй, дьоһумсуйан үлүн. напылить сов. быылы көтүт, буору көтүт. напыщенный прил. 1. (надменный) наһаа дьоһумсук, киэмсик; 2. (высокопарный) нэпа а киэркэтиилээх, наһаа күүркэтиилээх. напяливать несов., напялить сов. что, разг. (надеть, обуть) тиирэ кэт, нэһиилэ кэт.

даҕ., эргэр.
1. Өс киирбэҕэ суох олус дьоһуннаах, нүһэр. ☉ Очень солидный, серьезный
Кини [Тыгын] улахан уолуттан улаҕалаах дириҥ өйдөөх түспэ дархан киһи тахсыа суоҕун кини билбитэ ыраатта. «Чолбон»
[Турок] улахан баай, тойон-хаан киэптээх, аҥныбыт дархан киһи. «ХС». Тэҥн. дьоһун, нүһэр
2. Дархамсык, дьоһумсуйа туттар. ☉ Высокомерный, напускающий на себя важность, надменный
Уус ойоҕо дархан, ойуун ойоҕо дьохтоох (өс хоһ.). Ол улуу Эбэ иччитэ дархан хотун быһыылааҕа. Биирдэ эмэтэ уу сэбин алгыы киирдэххэ, эчикийэ иҥиэттэн, «эй-ээх» диэн биэрбэтэ сүрдээх буолара. Болот Боотур
[Сыгаан] Дархан кырасаабыссаҕа Аалай былаат бэлэхтиир. И. Гоголев
3. поэт. Аарыма улахан, баараҕай (көстүүтүнэн, кээмэйинэн). ☉ Великий, громадный, огромный (по размерам, величине)
Дьиктикэҕин, дархан Ленам! Сиртэн дуу, халлаантан дуу, Төрдүҥ хантан саҕаланар? И. Гоголев
Биһиги дархан, суодал суорба таастар тэллэхтэригэр балааккабытын туруорбуппут. И. Гоголев
Халыма дархан хайалара Кини [тыраахтар] тыаһынан аар тайҕалара Күһүгүрүү күлэллэр. И. Эртюков
♦ Аан дархан көр аан II
Баттаабыты баһын быһа, Иҥсэрбити илиитин кэрдэ туруохпут диэн, Аан дархан андаҕары Андаҕайдахпыт буоллун! Суорун Омоллоон
Фестиваль кыттыылаахтара бүттүүн туох кыаллары барытын оҥорорго аан дархан андаҕар биэрбиттэрэ. С. Тарасов
Көҥүл, дьол, таптал иһин …… оҕо дьоллоох мичээрин иһин ийэлэр сэргэхтик туруохпут диэн андаҕар аан дархан тылларын долгуйан этэҕит. И. Егоров
◊ Дархан олох - улаханнык ытыктанар киһини, ыалдьыты олордорго аналлаах бочуоттаах миэстэ (үксүгэр саха балазаныгар биллэрик орон). ☉ Место, отведенное для почетных гостей (в якутской юрте обычно лавка, расположенная вдоль противоположной от входа стены)
Кыыс аанньал таҥара көтөҕүүлээх кыыстаах уол киирэннэр дархан олох үрдүнэн таҥара холоругар таҥараларын уурдулар уонна чүмэчи уматтылар. ИН ХБ
ср. тюрк. тархан, дархан 'привилегированное сословие'