нареч. плотно, крепко; эпси тоҥ = накрепко примёрзнуть.

нареч. крепко; накрепко; ыксарытык куустустулар они крепко обнялись.

сыһ. Сүтэн хаалбаттык, бигэтик (хол., киһи өйүгэр олорон хаал). ☉ Твёрдо, накрепко, прочно (запоминаться, оседать в памяти)
Кини өйүгэр ордук Одер туорааһынын суоһасуодала сүппэттик иҥмит. С. Васильев

сыһ. Босхо, төлө барбат гына (тугу эмэ туттар, баай). ☉ Прочно, надёжно, накрепко, так, чтобы не отцепилось, не отвязалось. Ыккын үчүгэйдик, төлөрүйбэттик баай

нареч. очень туго, туго-натуго; очень крепко, крепко-накрепко; ыбылы тарт = туго-натуго стянуть что-л. (напр. верёвкой); ыбылы куус = крепко обнять; ыбылы тут= сильно зажать, сильно прижать; ыбылы үктээ = сильно придавить (ногой); ср. ыга .

сыһ., түөлбэ. Күүскэ, олуһун; кытаанахтык. ☉ Сильно, очень (напр., хвалить); накрепко (напр., запомнить). Үлэтин үөтүк хайҕаатылар
□ Үтүө дьүөгэлээр, Төрүттээх тылы Үөтүк өйдөөн! Өксөкүлээх Өлөксөй
Бу хайаҕа ыттыыбар мин үөтүк тиритэн иһэн, баҕарбатарбын да уу суоҕуттан хаары сиэн испитим. УАЯ А
Түөрт сыллааҕыта олус үөтүк ыалдьа сылдьыбытым. ДСЯЯ. Сокращ. от үтүөтүк

сыһ. Кытаанахтык ыга тутар, күүскэ бобо ылар гына. ☉ Туго (напр., завязать), крепко-накрепко (напр., прижать). Ыбылы тардан баай
□ Тохороон Сыллайы икки быччыҥыттан ыбылы харбаан ылан, төлө анньан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Дар уҥуох түөһүгэр оҕотун ыбылы кууһан олорон, Өлөөнө ытыыр икки ынчыктыыр икки ардынан төлө биэрэр. Н. Якутскай
«Привет, атаас!», — диэн кэбиниэт иһэ доргуйуоҕунан көөҕүнээтэ уонна ытарчалыы ыбылы тутан дорооболосто. Н. Лугинов

сыһ. Сөллүбэт, төлө барбат гына, кытаанахтык (баай). ☉ Так, чтобы не развязалось, туго, накрепко, глухим узлом (завязывать, затягивать)
Ыйылыннары тардан Ыйанар быабын Ыраах бырахтым. А. Софронов
Бэргэһэтин устаары холко буолбут тииҥ тулалаах чомпо бэргэһэни быатын ыйыллары тардан кээстэ. Эрилик Эристиин
Ити бириэмэҕэ Кутувья, ойон туран туора ыстанаат, маамыктатын өссө ыйылыннары тарта. «ХС»

сыһ. Наһаа күүскэ; ыбылы ылан. ☉ Крепко, накрепко (напр., обняться); очень тяжело (напр., заболеть)
[Бырдаахап:] Икки хонукка бэрт ыксарытык ыалдьан баран, бэҕэһээ киэһэттэн ыла арыычча хараҕым сырдаан олоробун. Н. Неустроев
Кыысчааным сүүрэн тойторуйан кэлэн моонньубуттан кууспута. Араара сатаабыттара да, ытыы-ытыы ордук ыксарытык ыбылы кууһаахтаабыта. И. Гоголев
Ыалдьыбатах киһи ыарыйдаҕына ыксарытык ыалдьар дииллэрэ кырдьык эбит. И. Данилов

сов. 1. что (выковать) оҕус, уһанан оҥор; сковать топор сүгэтэ оҕус; 2. что (соединить ковкой) таптайан холботолоо, холботолоо; сковать звенья цепи сыап сүһүөхтэрин таптайан холботолоо; 3. кого-что, перен. (сблизить, сплотить) ыксары ходбоо, ыга түм; дружба накрепко сковала их доҕордоһуу кинилэри ыга түммүтэ; 4. кого-что (надеть кандалы, оковы) хандалылаа, боҕус; 5. кого-что, перен. боҕус, кыаһылаа, буомнаа; страх сковал её движения куттала кини хамсыыр кыаҕын бохсубута; 6. что, перен. (покрыть льдом) эпсэри тоҥор, ыбылы тоҥор, боҕус; мороз сковал реку тымныы өрүһү бохсубут.