время расслабленного состояния полового члена мужчины (антоним - таатта ); нам бар= (или буол =) утихнуть, утихомириться, успокоиться; күүгээн нам барда шум утих.

нареч. тихо, спокойно, смирно; скромно; нам-бааччы олор = сидеть смирно, спокойно.

спокойно, тихо || спокойный, тихий; нам-нум буол = утихать, успокаиваться; угомониться. й намсыгыр свисающий, обвисающий, обвислый (об ушах, одежде и т. п.).

нареч. спокойно, беззаботно; нас-бааччы олороллор они живут беззаботно.

дат. п. от мы биһиэхэ, биһиги; есть нам письмо? биһиэхэ сурук баар дуо?; нам это неизвестно ону биһиги билбэппит.

род., вин. и предл. п. от мы биһигини, биһиги; нас не было тот раз урукку сырыыга биһиги суох этибит; нас направляют на другую работу биһигини атынүлэҕэ ыыталлар; вы говорите о нас? эн биһиги туспутунан этэҕин дуо? - насадить сов. I. что, чего (растения) олорт, олордуталаа; насадить тополей ти-рэхтэри олордуталаа; 2. что, кого-чего, разг. (поместить) олорт, олордуталаа; сим; насадить полную машину людей массыына туоларынан дьону олордуталаа; 3. см. насаждать; 4. кого-что кэтэрт, олорт; хатаа; насадить топор на топорище сүгэни укка олорт; насадить червей на крючки күрүчүөк-тэргэ чиэрбэтэ хатаа.

нам бар (буол) — чуумпур, налый, уоскуй. ☉ Стихнуть, успокоиться
Сайыҥҥы киэһэ айдаана нам барда. Суорун Омоллоон
Оҕонньор күүһэ-сэниэ тэ эстэн, санаата түһэн, нам баран хаптайан хаалбыта. Болот Боотур
Чочумча ким да саҥарбакка нам баран олордулар. М. Доҕордуурап
Никита Калинович нам баран, олоппоһугар илиитин кэдирги ууран, таһырдьаны одуулуу олорбохтообута. В. Яковлев; нам бааччы — туох да сү псү гэ, айдаана суох, үүт турааннык. ☉ Тихо, спокойно, смирно
Кеша нам бааччы саҥара сатыыр даҕаны, куолаһа кытааппыт, тыҥаабыт. Н. Габышев
«Эһиги, гражданскай дьоннор, дьиэҕитигэр нам бааччы олорбокко ханна, тоҕо куотаҕыт?» — Першин ыйытар. И. Никифоров
М а н ч а а р ы Баһылай, Чоочо этэрин-саныырын курдук, к э һ э й э н , балаҕанын муннугар түүрүллэн баран, нам бааччы сытынан к э э с п э т э х. МНН
ср. монг. нам ‘низкий, тихий, спокойный; низко, ниже, тихо, спокойно’, бур. нам ‘безмятежный, тихий, спокойный’, ног. нам ‘удовлетворение’, тув. нам ‘дружба, согласие’

аалыҥнаа диэнтэн холб. туһ. Кинилэр ынахтары быыстарынан, тиэтэйбэккэ хаамсан аалыҥнаһаллар
И.Никифоров. Биһиги тулабытынан аалыҥнаһар дьоҥҥо соччо кыһаммакка, муннукка туран балачча өр кэпсэттибит. Н. Заболоцкай
Аан диэки чугас турбут дьон кыратык аалыҥнаһа, чугуруҥнаһа түһээт, тэлэллэн биэрдилэр. С. Тарасов

нам-нум буол кэпс. — 1) уоскуй, намыраа; орун-оннугар түс. ☉ Успокоиться, утихомириться, угомониться; встать на свои места
Оскуола оҕолоро нам-нум буолан үөрэнэн бардылар. Н. Якутскай
Олох эмиэ эйэлээх ыллыкка киирэн нам-нум буолан испитэ. А. Бэрияк; 2) туох эмэ түбүктэн быыс булан иллэҥсий, сололон. ☉ Освободиться, избавиться от забот, обрести свободное время
«Нам-нум буолан баран, атым сураҕын-садьыгын истэ, улу ус к и иниг э р к иири эм», — диэн суоттана сылдьыбыта. И. Федосеев
Бээ, нам-нум буоллахха Туйаараны сахалыы үөрэт диэн көрдөһүллүө. В. Гаврильева

нас бааччы — налыччы, наҕылыччы, кыһалҕата суохтук. ☉ Спокойно, мирно, неспешно
Нас бааччы олороллор.  Ынаҕы эрэ таптааччы Ыанньыксыппыт да, сэрэн, Тапталыҥ туомун нас бааччы Иэттэххинэ би лиэҥ эн. Дьуон Дьаҥылы. Хата нас бааччы налыччы хонон-өрөөн ааһар дьон буоллулар. АаНа СТСКТ

нум-нам буол көр нам-нум: нам-нум буол
Кэлин нум-нам буолтун кэннэ, кинээс бэйэтинэн тиийэн киниттэн батыйатын көрдөөн ылар. Күннүк Уурастыырап
Олох эмиэ эйэлээх ыллыкка киирэн нум-нам буолан испитэ. А. Бэрияк
Саҥа нум-нам буолан, үлэлээн-хамсаан эрдэхтэринэ, аны бөдөҥсүйүү хампаанньата кэлэн ууга-тыаҕа түһэрбитэ. Айталын