мест. личн. мы; биһиги сарсын барабыт мы едем завтра; биһигини нас; биһигини илдьэ барыҥ возьмите нас с собой; биһиэхэ нам; к нам; биһиэхэ кэлэ сылдьыҥ приходите к нам; биһигиттэн от нас; барыта биһигиттэн бэйэбититтэн тутулуктаах всё зависит от нас самих; биһигиннээҕэр элбэхтэр их больше, чем нас; 2) в знач. мест, притяж. наш, наша, наше; биһиги дьыалабыт кырдьыктаах наше дело правое.
Якутский → Русский
биһиги
биһик
колыбель, люлька || колыбельный) оҕо биһигэ детская люлька; биһик ырыата колыбельная песня; биһикпин ыйаабыт сирим погов. это местность, где я повесил люльку (т. е. местность, хорошо знакомая с детства).
Якутский → Английский
биһиги
pro. we
биһик
n. cradle
Якутский → Якутский
биһиги
с. солб. аат.
1. Элбэх ахсаан 1 сирэйигэр этэр киһи кимниин эбэтэр кимнээҕи эмэ кытта холбуу буолалларын бэлиэтиир. ☉ Мы (личное мест.)
Биһиги олус ыраах туораан хаалбыт быһыылаах этибит. Амма Аччыгыйа
Хомоҕо сөтүөлээн баран, биһиги чараҥ күлүгэр тахсан, сынньана олорбуппут. Н. Заболоцкай
Биһиги этэҥҥэ олоробут. Н. Габышев
2. Тардыы форматыгар туттуллар ааттары кытта этэр киһи кимниин эмэ бииргэ кинилэр киэннэрэ буоларын бэлиэтиир. ☉ Наш, наша, наше (притяж. мест.)
Мин кыра оҕо эрдэхпинэ биһиги дэриэбинэбитигэр улахан сут буолбута. Эрилик Эристиин
Дьэ ол курдук биһиги аҕабыт, төрүт да өһөс муҥутаан, ууга киирбэтэх оҕус курдук, кэлии да соҕох буолбута. Н. Заболоцкай
Биһиги холобурбутун батыһыҥ диэн ыҥырыы таһаартарар үһүбүт. Софр. Данилов
3. Холбуу түһүккэ турар тыллыын холбостоҕуна, мин кинилиин, иккиэн диэн суолтаҕа туттуллар. ☉ Употребляется вместо выражения я с ним, наречия вдвоем, примыкая к имени существительному в совместном падеже
Ол кыыстыын биһиги тапталбыт Оҕолуу, кэмчиэркэй да эбит. Т. Сметанин
Сэгэрбиниин биһиги Сири-сибиири тэлиэхпит. С. Васильев
4
биһикки диэн курдук. Эн биһиги дьукаах олорон оонньуурбут саҕана дьолсоргу туһунан, сор-муҥ туһунан санаан көрбөт этибит. М. Доҕордуурап
Ыкса киэһэ атах ороҥҥо, эбэм оронугар, быраатым биһиги кистээн күлэн сыһыгыраһа-сыһыгыраһа оонньуу олордохпутуна, кыра уолчаан миигин одуулаһан мылаллан турда. Амма Аччыгыйа
«Оҕуһум биһиги куһаҕан да эбиппит, бу дойду тоҕо баҕас үчүгэйэй, хаарыаны, манна олорбут киһи», — дии саныы истэ [Ыстапаан]. А. Софронов
ср. тюрк. биз ‘мы’
биһик
аат.
1. Ньирэй оҕону бигээн утутарга аналлаах кыра орон. ☉ Колыбель, люлька
Настя оҕону биһигэр илдьэн сытыарар. Н. Якутскай
Эһэтэ сиэнигэр бэйэтэ биһик оҥорбута. И. Гоголев
Биһиктэр үрдүлэринэн сүөһү хабахтарын ыйаан күлтэтэллэрэ, кылыгырас тыастаах чуорааннары баайаллара. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. көсп., поэт. Ким-туох эмэ үөскээбит, иитиллэн тахсыбыт сирэ. ☉ Место рождения кого-л., возникновения чего-л.
Хайа баҕарар киһиэхэ төрөөбүт буора — төрөөбүт уйата, бигэммит биһигэ буоллаҕа. «ХС»
Өрөбөлүүссүйэ биһигэ Ленинград куорат килбэйэр киинигэр — Бастакы лииньийэҕэ турар эргэ дьиэ биир кыбартыыратыгар киирэбит. «ХС»
Москва — дьол, сырдык, кэлэр кэскил биһигэ. И. Федосеев
тюрк. бешик, бесик
♦ Биһикпин ыйаабыт сирим — үчүгэйдик билэр сирим (төрөөбүт-үөскээбит дьиэм таһа сир). ☉ Хорошо знакомое место, родные места
Маннык ыарахан суолунан мээнэ киһи айаннаабат. Иннокентий Степанович бу билбит, «биһигин ыйаабыт» суола. «ХС»
Киһи эрэ «биһигэ ыйаммыт» сирэ кини төһө да сайыннын, көрдүн-биллин, киэҥ далааһыннаах айаннаах-сырыылаах буоллун, өйүгэр-дууһатыгар олус үчүгэй, үрүҥ чүөччэр буолан иҥэр эбээт! А. Сыромятникова
«Мунуо суоҕа — биһигин ыйаабыт сирэ. Сарсыарда кэлиэҕэ», — Иннокентий Николаевич эмээхсинин уоскутар. ИИА КК.
◊ Биһик ырыата — оҕону утутарга ылланар ырыа. ☉ Колыбельная песня
Кини оҕотугар биһик ырыатын ыллаан биир кэм: А-аа-а!.. Баю-баюшки баю! Н. Якутскай
Миэхэ оргууй ыллаама Биһик намыын ырыатын, Хайҕаан, сэмээр ааттаама Хара хаастаах кыыс аатын. И. Гоголев
Кини [суотчут оҕонньор] кырыымпаҕа: «Дьахтар ырыата», «Биһик ырыата» онтон да атын ырыалары олус үчүгэйдик оонньуур. М. Доҕордуурап
Еще переводы: