клятва, присяга; клятвенное обещание; андаҕары кэс = нарушать клятву.

1) идти по воде; идти по заболоченному месту; ууну кэс = идти вброд; 2) нарушать, попирать; бэрээдэги кэс = нарушить порядок.

несов. кого-что 1. (топтать) тэбис, дэлби тэбис; 2. перен. (грубо нарушать) сиргэ тэбис, толоостук кэс; попирать права быраабы сиргэ тэбис.

туохт., кэпс. Дьоҥҥо мэһэйдиир курдук дэлби сүпсүгүр, түбүгүр. ☉ Нарушать чей-л. покой, беспокоить, будоражить кого-л.
Аана солуута суохха наһаа сүпсүнүйэр, бука, эйигин сынньаппакка эрэйдээтэҕэ буолуо. Л. Габышев
Түүнү быһа сүпсүнүйэн дьиэ дьонун утуппата. «ХС»

несов. кого-что 1. (внушать беспокойство) аймаа, сүпсүнүт, сиэгиргэт; меня тревожит его отсутствие кини суоҕа миигин сиэгиргэтэр; 2. (нарушать покой) сүпсүнүт, сүгүннээмэ; его весь день тревожили посетители кинини күнү быһа сылдьааччылар сү-гүннээбэтилэр; 3. (причинять боль, неудобство) сүгүннээмэ, ыалдьан сүгүннээмэ; его тревожат старые раны кини эргэ баастара ыалдьан сүгүннээбэттэр.

1) разбрасывать, раскидывать; рассеивать; оту ыс = раскидать сено; оонньууру ыс = разбросать игрушки; 2) сеять; сажать; бурдукта ыс = посеять хлеб; хортуоппуйда ыс = посадить картофель; 3) брызгать; опрыскивать; уунан ыс= брызгать водой; 4) перен. срывать, нарушать; мунньаҕы ыс = сорвать собрание; демонстрацияны ыс = разогнать демонстрацию; оонньууну ыс= сорвать представление # ыһыах ыс = устроить кумысный ысыах .

туохт.
1. Көнөтүк барбакка, эрийэ-буруйа бар, бугуйталаа. ☉ Идти не прямо, пытаться свернуть в сторону
Бөрө иннин диэки быһа барбакка тула иилии эргийэрэ, төттөрүтаары бурулҕалыыра. «ХС»
2. көсп. Көнөтүнэн сылдьыбакка, уһаты-туора хаамп, бэрээдэги кэс, айдаар. ☉ Отступать от общепринятого, нарушать порядок; вступать в перепалку
Эн аналыҥ миигин кытта — Алдьархай ааннаһыаҥ. Бурулҕалыаҥ, — сонно тута Буулдьаны амсайыаҥ! Э. Багрицкай (тылб.)

аат. Биилээх сэп кэтэх, халыҥ өттө. ☉ Спинка (напр., ножа), обух. Хотуур өнчөҕө. Быһах өнчөҕө. Саабыла өнчөҕө. Батыйа өнчөҕө
□ Чохороон сүгэ өнчөҕүнэн тоһоҕо төбөтүн ураҕаска тимиччи охсон кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Быһах биир өттүнэн биилээҕэ, өнчөҕө халыҥ этэ, хара үөстээҕэ, быһыта сынньыы ойуулааҕа. Далан
♦ Өнчөҕүн көрдөрдө — этэн эрэннэрэн баран, тылыгар турбата, төттөрү хайыста, куотта. ☉ Отступать, нарушать данное слово, идти на попятную. Киһибит өнчөҕүн көрдөрдө
□ Өнчөҕүн көрдөрөр эрэлэ суох киһи эбит. НАГ ЯРФС II
ср. бур. үнсэг ‘обух’, монг. өнцөг ‘угол’

туохт.
1. Кими эмэ уйгуурт, аймаа, сүпсүгүрт. ☉ Нарушать чей-л. покой, тревожить, беспокоить кого-л.
Дороппуун оҕонньордоох дьиэлэрин аана сабыллыбат, сылабаардара сойбот. Аны түүннэри сылдьар, сүксүйэр буоллулар. Н. Якутскай
Балбаара утуйаары олорор ыалы тиийэн сүксүйэр сатаммат дии санаан, луохтуурга барбата. Болот Боотур
ГПУ-ттан дьоннор тахсаннар Дордуок Ньукулайдааҕы сүксүйбүттэрэ. И. Федосеев
2
көр күпсүй I. Уорааннаах муус муора үрдүгэр Уһууттар буурҕатын иһигэр Көтөр аал күрбүйэр …… Көтөн дьэ сүксүйэр. Айхаллааҥ!!! Айхаллааҥ!!! П. Ойуунускай
ср. кирг. сүксөй ‘ершиться’

туохт. Ким эмэ чуумпу олоҕун, сынньалаҥын уйгуурт, аймаа. ☉ Нарушать чей-л. покой, тревожить кого-л., мешать кому-л.
Ол дэриэтинньиги бэйэҕит дьаһайыҥ! Кыра оҕолоох дьону, биһигини, түүннэри сүпсүйүмэ! И. Гоголев
«Хайа бэрт ыалга түбэһэн бэркэ олоруохпутун, ити полиция дьааттар таҥнары сүпсүйэн кэбистилэр», — диэн Абдуркулла, букатын бүрүстүүпүнньүк курдук, полицияны үөҕэр. Эрилик Эристиин
Силипчээн бэйэтэ да, кэргэнэ Настаачыйа да, ол курдук бу дьиэҕэ дьукаахтаһан олорооччулар даҕаны, бары хоноһолор түүннэри сүпсүйэллэрин абааһы көрбөттөр. Д. Таас
ср. кирг. сүксөй ‘ершиться’