намылдьый диэнтэн дьаһ
туһ. Дылыгырас хатыҥнар күөгэл лабааларын намылдьыта далбаатыыллар. Саха фольк. Көҥүл-босхо, н усхаччы Күөгэлдьитэ үктүөҕүҥ, Наҕылыччы, наскыччы Намылдьытан биэриэҕиҥ. Л. Попов

нареч. 1) расстелив, растянув; эһэ тириитин налыччы тэлгэттилэр они растянули медвежью шкуру; 2) не спеша, спокойно, без суеты; налыччы барыахпыт мы пойдём не спеша; налыччы кэпсэттилэр они спокойно разговаривали; ср. наҕылыччы .

1. ким I диэнтэн дьаһ. туһ. Хамандыыр байыастарын өстөөҕү утары кимтэрэр
2. Тохтообокко дьулуруй. ☉ Двигаться решительно, безостановочно вперед
   Дьиэбит диэки кимтэрэн истибит. — Чокуурап барааҥкатын имигэстик уҥа-хаҥас эрийэн, наҕылыччы кимтэрэн испитэ. Н. Габышев

көбүт 1–4 диэнтэн бэй
туһ. Уоһун тэтэртэ, кыламанын кытаахтаталаата, хааһын көбүтүннэ. Л. Попов
Булат Сергеевич, сыттыгын көбүтүнэн баран, кырабаатыгар наҕылыччы сытан кэбиһэр. С. Никифоров
Таҥараны күүскэ итэҕэйэр санаатын көбүтүнэ сатаата. Л. Толстой (тылб.)

дьүһ. туохт. Олоро сылдьан лаҕыйан сыҕарыҥнаа, сыҕарыҥнаан бар. ☉ Передвигаться подскакивая на ягодицах, сидя на полу
Наҕылыччы көрүнэр санааттан, ол диэ ки олорбутунан лахаахайдаан, сыҕарыҥ ныы сатыы иһэн: «Хайыы!» — диэн саҥа аллайда, хаҥас атаҕа …… туора көллөччү быраҕыллан сытар. У. Нуолур

нас бааччы — налыччы, наҕылыччы, кыһалҕата суохтук. ☉ Спокойно, мирно, неспешно
Нас бааччы олороллор.  Ынаҕы эрэ таптааччы Ыанньыксыппыт да, сэрэн, Тапталыҥ туомун нас бааччы Иэттэххинэ би лиэҥ эн. Дьуон Дьаҥылы. Хата нас бааччы налыччы хонон-өрөөн ааһар дьон буоллулар. АаНа СТСКТ

аат., кэпс. Массыына уруула. ☉ Руль автомашины, баранка
Торум курдук бытыктаах, нууччалыы хааннаах Уйбаан Баһылайабыс уруулга олорон, бараанканы төттөрүтаары хатайдыы, суолу кыҥастаһа олорор. Р. Кулаковскай
Кыра уол төбөтүн хантаччы туттан, уруул бараанкатын төттөрү-таары эргиппэхтиир. «ХС»
Кирилэ Чокуурап оҕо эрдэҕиттэн кэриэтэ билэр суолунан бараанкатын имигэстик уҥа-хаҥас эрийэн, наҕылыччы кимтэрэн истэ. Н. Габышев

сыһ. Тугу эмэ, ханна эмэ тиийэрин мэһэйдиир курдук. ☉ Поперек (положить что-л., чтобы помешать проходу, проезду чего-л.)
Силиппиэн наҕылыччы сылдьан, икки атаҕын быһыттыы түөрт илимин түһэрдэ итиэннэ били ойуурун саҕатыгар таҕыста. Софр. Данилов
Ыксал кэллэҕинэ, быстарыы тирээтэҕинэ, хайа били ходуһаҕа техниканы киллэрбэккэ быһыттыы сытар дулҕа бэйэтэ өрүһүйэрэ турдаҕа дии. Н. Заболоцкай

сыһ. Налыйан ыксаабакка, холкутук. ☉ Не спеша, спокойно
Оҕонньор, …… манна налыччы хонон, аһаан-сиэн бардаҕыҥ дии, олоруохтааҕар сээкэйи кэпсэтиэхпит. А. Софронов
Налыччы кэпсэтэн баран, «салгын сии» та һырдьа таҕыстыбыт. С. Тарасов
Тималаах Федя, сэрээккэ оҥорон имиллэҥнээн, чэгиэн салгыҥҥа налыччы сууннулар-тарааннылар. Н. Апросимов. Тэҥн. наҕылыччы

туохт., кэпс. Айаннаан иһэн, аккын ханна эмэ тохтотон аһата түһэн аас. ☉ Покормить коня, дать коню корм в дороге
Дьаамсык аттарын хабыалатан баран, тутан таһааран ыҥыырдаталаата. Күндэ
Аттары киэһээҥҥэ диэри уоскутан, наҕылыччы хабыалатан аастахха сатанар. Н. Лугинов
Кини иттэн, итии киллэрэн, көлөтүн хабыалатан ааһар. М. Тимофеев-Терёшкин