Якутские буквы:

Русский → Якутский

никому

мест.
кимиэхэ да

никому

дат. п. от никто кимиэхэ да, ким да; я никому ещё не говорил мин кимиэхэ да этэ иликпин; это никому неизвестно итини ким да билбэт.

никто

мест
ким да, ким даҕаны. Никто не видел

мест.
ким да

никто

мест, ким да; никто не знает ким да билбэт; он никого не видел кини кими да көрбөтө; я никому не говорил мин кимиэхэ да эппэтэҕим; он никем не доволен кини кими да сөбүлээбэт; я ни о ком не слышал мин ким да туһунан истибэтэҕим.

Еще переводы:

тэһит=

тэһит= (Якутский → Русский)

побуд. от тэһий=; киһини тэһи-тэн олордубат он никому не даёт покоя.

ситтэр=

ситтэр= (Якутский → Русский)

побуд. от сит= ; кимиэхэ да ситтэрбэтэ он никому не дал догнать себя.

ничейный

ничейный (Русский → Якутский)

прил. разг. 1. (никому не принадлежащий) кимиэнэ да буолбатах; ничейная земля ким да сирэ буолбатах; 2. спорт, (никем не выигранный) тэҥнэһиилээх; ничейная партия в шахматы саахымакка тэҥнэһиилээх партия.

өй-мэйдээх

өй-мэйдээх (Якутский → Русский)

разумный, умный, понятливый # бу оҕо ытаан өй-мэйдээҕи тулуппат этот ребёнок своим плачем никому не даёт покоя (букв. не даёт выносить разумного).

дук

дук (Якутский → Русский)

дук гын = однокр. 1) замахнуться; 2) дать, уделить что-л. кому-л.; кыратык дук гын дай немного; дук гынарын билбэт киһи он никому ничего не даёт; он скряга.

кулгаахтаах

кулгаахтаах (Якутский → Русский)

имеющий уши; с... ушами; ушастый; уһун кулгаахтаах ушастый; хаптаҕай кулгаахтаах истибэтин, хара харахтаах көрбөтүн фольк. пусть не услышит плоскоухий, пусть не увидит черноглазый (т. е. пусть это никому не будет известно).

ничей

ничей (Русский → Якутский)

мест. 1. (никому не принадлежащий) кимиэнэ да буолбатах; ничьи вещи ким да мала буолбатахтар; 2. (всякий, чей бы то ни был) ким баҕарар, ким да; ничьей помощью не пренебрегай ким да көмөтүн аанньа ахтыбат буолума; 3. спорт, (никем не выигранный) тэҥнэһии; партию признали ничьей партияыы тэҥнэһиинэн аахтылар; 4. в знач. сущ. ничья ж. спорт, тэҥнэһии; согласился на ничью тэҥнэһиигэ сөбүлэннэ.

энчирэт=

энчирэт= (Якутский → Русский)

употр. в отриц. ф. и отриц. оборотах 1) оставаться в стороне, отступаться; эппитин энчирэппэт от своих слов он не отступается; 2) расходовать; киһиэхэ тугу даҕаны энчирэппэт он никому ничего не даёт; он ни на кого не тратится.

никого

никого (Русский → Якутский)

род. и вин. п. от никто кими да, ким да; никого нет ким да суох; никого я не видел кими да көрбөтүм.

айбыт

айбыт (Якутский → Якутский)

  1. аат. Күн сиригэр баар гынааччы, айан үөскэтээччи (үксүгэр итэҕэлгэ — таҥара эбэтэр аҕа туһунан). ☉ Творец, создатель (обычно в верованиях — о боге-творце, часто ирон. — об отце)
    Айбыттан аналлаах айаатыыр илбиһим олоппокко сордоон, ойоҕоспор оонньоон тамахпын илитэн ыллыырым эбэтээ! П. Ойуунускай
    Өбүгэлэр үҥкүүлэрэ үөдүйэн, Төрүттэр үҥкүүлэрэ төгүрүйэн, Айбыттар үҥкүүлэрэ араалланан, Сэттэ омук сэгээк ырыата эйээрдэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
    Тоойуом, чэ даа, барыах. Били айбытыҥ букатын, чэ кыайыаҕа. А. Сыромятникова
  2. даҕ. суолт. Күн сиригэр баар гыммыт, айан үөскэппит. ☉ Создавший, сотворивший. Айбыт аҕа. Поэт айбыт ырыалара. Норуот айбыт номохторо
    □ Мин бардым горняк-үлэһит Айбыт куоратын туойаары, Тэбиий, тимир эрдииһит, Дэбилит дьэҥкир бааллары! Эллэй
    — Махтал! — диибин. — Барҕа махтал Миигин айбыт айылҕабар, Ытыыр, күлэр, уйадыйар Тэбиэс сүрэхтээн айбыккар. С. Данилов
    Кэбис, кэбис, айбыт аҕа сүрэҕэ Таас буолбатах эбит. И. Гоголев
    ♦ Айбыт (таҥара) <бэйэтэ> билэр — ким да билбэт; киһи билэр кыаҕа суох (ону таҥара эрэ билиэн сөп; үксүгэр ыйытыыга, хоруйга тут-лар). ☉ Никто этого не знает, никому неведомо (соотв. бог его знает, один бог знает)
    Оҕонньорго уолуттан …… ыарахан дьааһыгы уонна туох эрэ суулаахтары аҕалбыттар. Онно туох-туох баарын айбыт бэйэтэ билэр. Болот Боотур
    Былыр-былыргыттан кыһыл көмүс былдьаһыгар төһө элбэх иирсээн, төһө үгүс өлөрсүү буолбутун айбыт бэйэтэ билэр. «ХС»
    Кинилэр онно тугу кэпсэппиттэрин айбыт таҥара эрэ билэн эрдэҕэ. И. Гоголев