надоедливый, скучный, однообразный; салгымтыалаах айан скучная, надоедливая дорога; салгымтыалаах ас однообразная пища.

прил. 1. биир өҥнөөх, биир дьүһүннээх; одноцветные иллюстрации бинрөҥнөөх ойуулар; 2. перен. (однообразный) өрүү биир, көрдөр биир, уларыйбат биир.

прил. 1. (однотонный) биир тоннаах, уларыйбат биир (тыастаах); монотонный голос биир тоннаах куолас; 2. перен. (однообразный) биир кэм, уларыйбат биир майгылаах; монотонная жизнь уларыйбат биир майгылаах олох.

даҕ. Биир күрүс курдьугунас, хооһугурас тыастаах. ☉ Издающий однообразный негромкий хрупающий звук
Куйуктаҕа сиэтэн, көхсө хооһурҕас ириҥэ буолбут таба уойуохтааҕар дьүдьэйэр, этин амтана кытары уларыйар. А. Данилов

аат. Уһун биир күрүс чуолкайа суох тыас. ☉ Длительный однообразный невнятный гул, шум
Ырыа, муусука куугуна Ыраахтан дуорайан олордо. Күннүк Уурастыырап
Ах баран иһиллии турабын Айманар долгун куугунун. С. Данилов

тыаһы үт. туохт. Уһуннук биир күрүстүк уонна чуолкайа суохтук тыаһаа. ☉ Издавать протяжный однообразный звон, глухой гул; звенеть (в ушах)
Арай, оҕуспун миинэн барбахтаан истэхпинэ, кулгааҕым тыаһа куугунаата, мэйиим эргийдэ. Н. Неустроев
Имигэс титирик-иһирик ойуурдар иэҕиллэн куугунуу туойдулар. Күннүк Уурастыырап

даҕ. Киһини салгытар, сылатар, уларыйбакка биир кэм уһуннук буолар. ☉ Однообразный, быстро надоедающий, надоедливый (о чём-л.). Салгымтыалаах үлэ
□ Өр айанныыр салгымтыалаах
Мин дэлби сылайбытым. П. Аввакумов
Таһырдьа салгымтыалаах борук-сорук хотугу түүн бүрүүкээн турар. И. Данилов

нареч. уларыйбат биир дьүһүн-нээхтик, биир күдьүс, өрүү биирдик; однообразно рассказывать биир күдьүс кэпсээ.

тыаһы үт. туохт. Биир күдьүстүк дырылаан, титирэстээн тыаһаа. ☉ Издавать однообразный дребезжащий звук
Матасыыкыл тыаһа өрө бирдьигинии түстэ. П. Аввакумов
Таһырдьа, тэйиччи соҕус кыра массыына тыаһа бирдьигинээн кэлэн тохтоото. «Чолбон»
Оо, бу олордоҕуна биир эмэ үөр анды кэлэн түһэн бирдьигинээн кэбиспэт ээ. В. Яковлев
Айаан тыраахтар собуоттаан тигинэттэ. Тыраахтар кыыһырбыттыы, бөтөн ыла-ыла, бирдьигинээтэ. Софр. Данилов

тыаһы үт. туохт. Уһуннук биир күрүс хаахынаан тыаһаа. ☉ Производить однообразный протяжно скрипучий звук
Дьаахынаабыт олоппостордоох, хаарбах остуоллардаах, үс салҕааһыннаах эргэ кэнсэлээрийэтигэр маарыннаабат, ньир-ньар курдук байылыат олохтоох ыалы Петр Васильевич хайгыы көрбүтэ. Далан
Ыксал бөҕөнөн дьиэҕэр киирдэххинэ …… промкомбинаттар инчэҕэй маһынан оҥорбут дьаахынаабыт остуоллара, айгыраабыт ыскааптара куруутун эн хараххын аалар. С. Васильев