туохт.
1. Улуй, уһуннук эҥээритэн улуй (бөрө, ыт туһунан этэргэ). ☉ Выть, завывать, подвывать (о волке и собаке)
Кырбый [ыт аата] төбөтүн халлаан диэки ньолоччу туттан олорон, уларыйан хаалбыт куолаһынан улуйан онолуйда. Н. Лугинов
Бөрө ойуур саҕатыгар тахсан, ыйы одуулуу олорон, уһуннук улуйан онолуйбута. Р. Кулаковскай
Онтон аны ампаар кэннигэр сыппыт улахан ыттара улуйан онолуйан киирэн барбыта. В. Яковлев
2. Уһуннук эҥсиилээхтик ытаа (оҕо туһунан этэргэ). ☉ Долго и горько плакать, плакать в голос, рыдать
Марба оҕото онолуйа-онолуйа ытыыр. Күндэ
3. көсп. Улаханнык эҥээриччи тардан саҥар. ☉ Говорить громко и протяжно
Илэ бэйэҕинэн, чахчы дьүһүҥҥүнэн көһүн, киһилии кэпсиэ, сахалыы саҥар, урааҥхайдыы онолуй! Ньургун Боотур
Урааҥхайдыы онолуйда, Сахалыы дьалыһыйда, Айыы дьөһүөлдьүт ойууннуу Алҕаан аҥааттан киирэн барда. Өксөкүлээх Өлөксөй
Араҕастыйбыт астаах Аарыма кырдьаҕастарым …… Уһуйан кэбиспиттэрин …… Онолуйа туойдаҕым. П. Ойуунускай
4. көсп. Тохтобула суох мөх, үөх (үрүҥ хараҕы өрө көрдөрбөт гына). ☉ Беспрестанно ругать, бранить кого-л., кричать на кого-л.
Оҕолорун онолуйан-онолуйан Буомурдан кэбиспит, Ыалларын ыыстаан-ыыстаан Ыксаласпат гыммыт. Өксөкүлээх Өлөксөй
ср. кирг. онтоло ‘кряхтеть, стонать, тихо блеять’

аат.
1. Туох эмэ ис дьиҥэ, чахчыта, туоҕа-ханныга, дьиҥ иһэ. ☉ Суть, сущность кого-чего-л. «Таптыыртан харах арахпат», — диэн өс хоһооно этэринии, кини хараҕа кыыһыттан арахпат, одуулаан онолун булбата. Н. Заболоцкай
Соноҕос ат барахсан …… Түөрт хаардаах бугул саҕа Түөрэм көмүс туйаҕынан Түһэрин дьүүлэ биллибэккэ түстэ, Ойорун оноло көстүбэккэ ойдо. П. Ядрихинскай
2. Туох эмэ барыла, нэһиилэ көстөр торума. ☉ Очертание, контур чего-л. (едва различимый)
Дьэ кэбис, халлаан сырдыар, сир оноло көстөр буолуор диэри сыттахха сатанар. Аны мээнэ баран, алдьархай буолуо. «ХС»
ср. кирг. оно ‘вспоминать’

очертание, контур чего-л.

1) вопить, выть; ср. энэлий=; 2) перен. говорить (громко, протяжно); урааҥхайдыы онолуй= говорить по-урянхайски (т. е. по-якутски).