оокко диэн курдук
Оччугуйу даҕаны Ооккойбун кытары Утарыта көрсүһэн, Ону-маны кэпсэтэн Уоспутунан үллэстэрбит Улахан да үөрүүлээх!.. П. Тобуруокап

туохт. Ордук санаа, ордук үчүгэй дии санаа. ☉ Завидовать
[Степанида:] Ордук саныыллар, оокком, ордугургууллар. Ордугурҕааһынтан өһүөннүүллэр, барыта ымсыыттан. В. Протодьяконов
Кинилэр үчүгэйдик таҥналларын иһин, тастарынааҕы ыал оҕолоро ордугургууллара. Уустаах Избеков

сыһ. Бэрт кыратык, аччыгыйдык, дуона суохтук. ☉ Немного, немножко, чуть-чуть. Оччугуйдук аҕа
□ Мин олорбут одун олохпун хатылыам этэ Оччугуйдук да халбаҥнаабакка. С. Данилов
Оччугуйдук аҕай Уоскун эрэ тиэртэргин, Ооккобун ол кэннэ Олуһа сатыам суоҕа! П. Тобуруокап

дьүһ. туохт. Олус омуннуран, дьүүлэ-дьаабыта суох ыксаа, туһата суох сүүр-көт. ☉ Бегать сломя голову, спешить, суетиться без толку
«Оо, оокком, аҕыалайданан, дьэ, омуннаах да киһи буолсу», — диэн оҕонньор түмүктүү сыппыта. П. Ойуунускай
Итинник аҕыалайданар киһи манна, бука, уһуоҥ суоҕа. Алмаас элбэх эрэйи эрэйэр. Н. Лугинов

аат.
альбом
1. Хаартыскалары уган уура сылдьарга аналлаах тиһиллибит (тэтэрээт эбэтэр кинигэ курдук) лиис. ☉ Фотоальбом. Олбуомҥа хаартыска бөҕө угуллубут
2. Анал халыҥ лиистээх уруһуйдуурга аналлаах тэттик тэтэрээт. ☉ Альбом (для рисования)
Оччугуй да буоллар Олбуом тэтэрээппэр Оллур-боллур да буоллар Ойуулаатым, оокком. А. Софронов

дьүһ. туохт. Аа-дьуо бытааннык эбэтэр аат харата, нэһиилэ хамсанан хаамп (үрдүк уҥуохтаах кими-тугу эмэ этэргэ). ☉ Двигаться, ходить медленно, размеренно или еле-еле, нехотя (о ком-л. крупном, высоком, неуклюжем)
Доҕолоҥ туруйа курдук суодаҥнаата. Амма Аччыгыйа
Оокком Киэсэм суох буоллаҕына, мин бу үрүҥ күн анныгар соҕотоҕун суодаҥнааммын туһам тугуй? Р. Кулаковскай

сыһ. Төп-төгүрүгүнэн, киэҥник (көр). ☉ Широко раскрытыми, округлившимися глазами (смотреть)
Аҕамсыйбыт киһи төгүрүк харахтарынан Тогойкин диэки үүттээбит курдук чэҥэриччи көрөн олорон, аргыый эҥээрийэн барда. Амма Аччыгыйа
[Уолчаан] хараҕын ооккотун куттанан чэҥэриччи көрбүт. А. Фадеев (тылб.)
[Эмээхсин] биһигини тонолуппакка одуулаһара, ып-ырааһынан чэҥэриччи көрөрө, мичээрдии-мичээрдии саҥарара. Б. Лунин (тылб.)

I
ньиккирээ диэнтэн холб. туһ. «Ыы, оокколорум!» — диэт, оҕонньорбут ытаан барда
Биһиги эмиэ бары ытаан ньиккирэстибит. М. Доҕордуурап
Сайылык сирдэргэ саҥа төрөөбүт ньирэйдэр ойуоккалаабыттара, үрдүк кырдалларга үөр сылгылар кистээн ньиккирэспиттэрэ. П. Филиппов
Нэдиэлэлээх ардахтар Ньиккирэһэн бүттүлэр, Күрэҥ баата былыттар Күдээриһэ көттүлэр. С. Тимофеев
Тыа үрдүнэн түүҥҥү буомбаһыт сөмөлүөттэр ньирилэһэн, ньиккирэһэн илинтэн арҕаа аастылар. К. Симонов (тылб.)
II
даҕ. Бүтэҥитик ньирилиир тыастаах. ☉ Издающий непрерывный глухой шум (напр., о ливне)
Самыыр да тохтообот, Сата да бохтообот. Сир-дойду ньиккирэс, Сирилэс, ньирилэс. Күннүк Уурастыырап

сыһ.
1. Иннин диэки үтэн тахсар курдук, оннук гына. ☉ Так, чтобы выпирало, оттопыривалось
Оокко уоһун чорбоччу тутунна. И. Гоголев
Оҕолор: «Уу…», — дии-дии, тыалтан от-мас хамсыырын үтүктэллэр. Уостарын туруупка курдук чорбоччу тутта үөрэнэллэр. КИИ ОЧСҮөГ
2. Туохтан эмэ быган чоройон көстөр гына. ☉ Так, чтобы выступало, торчало откуда-л. Байбал тоһоҕону …… суха ураҕаһыгар туора, чорбоччу саайан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
3. көсп. Атыттартан чорботон, ойуччу тутан. ☉ Выделяя кого-что-л. среди остальных
[Тубархаанап:] Дьэ, тугу да чорбоччу тутан, бу маннык бэрт диэн кэпсиир кыах суох. Суорун Омоллоон
Итини чорбоччу тутан бэлиэтиири наадалааҕынан ааҕабыт. «ХС»

туохт.
1. Сиэргэ баппаттык, дьулааннык, кыыллыы быһыыланан кими эмэ кырбаа, өлөр. ☉ Обойтись с кем-л. крайне жестоко, бесчеловечно, по-зверски (избить, убить)
[Дьуур:] Доҕорум ооккотун ким эрэ бу айылаах кэбилээтэ буолла? Суорун Омоллоон
Миигин, туох да буруйа суох киһини, сорбун сордоон, муҥмун муҥнаан, бу айылаах кэбилээтилэр. Н. Якутскай
Толоннор эрэйдээхтэр эһиннилэр ээ, эһиннилэр. Доҕордукуну ол кэбилээн өлөрдөхтөрө. Эрилик Эристиин
2. Олус куһаҕан турукка тиэрт; ынырык, дьаабы көрүҥнээ. ☉ Привести в негодность (что-л.); обезобразить, изуродовать, довести до ужасного состояния (кого-что-л.)
Үүчээн үчүгэй эбит, сэнэх. Ону былырыыҥҥы дьон олус кэбилээбиттэр. Далан. Мин билигин Бүлүү хотуну Өҥөйөн туран уйадыйдым: «Эбэбин олус да кэбилээбиттэр», — диэн ботугураат хараҕым уутун туора соттубуппун Бэйэм да билбэккэ хааллым… И. Гоголев
Өстөөх куораты олус да кэбилээбит. Биир да чөллөөх дьиэ, олбуор ордубатах. НТГ СУоС