n. tent [<Russ. палатка]

прил. бириһиэн; брезентовая палатка бириһиэн балаакка.

палатка || палаточный; бириһиэн балаакка брезентовая палатка; балаакка куорат палаточный город; балаакканы тарт = поставить палатку.

брезент || брезентовый; бириһиэн сабыылаах покрытый брезентом; бириһиэн балаакка брезентовая палатка.

1) белеть; ыраах балаакка маҥхайар вдали белеет палатка; 2) седеть; баттаҕа маҥхайбыт волосы у него поседели.

предл
(в. п.)
тобулу, курдат (сквозь ветки, сквозь палатку)

нареч.
курдары

аат.
1. Кыыл-сүөл уйата, хорооно, олохсуйар, кыһын иһийэр сирэ. ☉ Нора, логово, логовище
Кырынаас ордуутун хаар саба түспүт. Амма Аччыгыйа
[Кыһын] Үөн-көйүүр ууһаан, мустан Ордуутугар нухарыйар, Барымай эрэ барыта Балаҕаныгар хаптайар. М. Тимофеев
2. Олорор дьиэ; хорҕойор, уйаланар сир. ☉ Жилой дом; пристанище
Отут уораҕайдаах Ооҕуй бараан ордуу Нэлэмэн маҥан чэрчитин Чэлгиэннээх тэлгэһэтин Хомураҕы хоннорботох Холбороҥ маҥан хонуу. П. Ойуунускай
Тойон, кулаак буолан, ордуутуттан огдолуйбут. Амма Аччыгыйа
ср. др.-тюрк., тюрк. орду ‘палатка; лагерь; дворец; логово, нора’

I страд. от тарт = 1, 3, 4, 6, 7, 9, 11, 13, 14; ат холуна ыга тардыллыбыт подпруги на лошади затянуты туго; былырыын бу күөл тардыллыбыта в прошлом году в этом озере неводили; бурдук тардыллыбыт хлеб обмолочен; куобахха айа тардыллыбыт на зайца насторожен самострел; балаакка тардыллыбыт палатка разбита; ас тардыллыбыт кушанья поданы; уокка элбэх киһи тардыллыбыт а) на тушение пожара было привлечено много людей; б) пожар отвлёк (от дела) много людей; тураах уйата тоҕо тардыллыбыт воронье гнездо разрушено.
II страд. от тарт = II; табах барыта тардылынна весь табак выкурен.

1. аат. Халыҥ таҥастан (бириһиэнтэн) тигиллэр, маска тиирэ тардыллан туруоруллар уонна хомуллар быстах олорорго аналлаах оҥоһук. ☉ Палатка
   Валерий Иванович кыракый балааккатын туруорунан таһырдьа утуйар буолла – салгыҥҥа, аһаҕас халлаан анныгар. Л. Попов
   Семен Иванович балаакка иһигэр киирэн баран өссө ордук тоҥмут курдук буолла. Т. Сметанин
   Этиҥниин, таҥнары курбуулуур чаҕылҕанныын, балааккабыт дуомар эттиир ардахтыын – омунугар сирдиин эккирэһэргэ дылы буолбута. Н. Заболоцкай
2. даҕ. суолт., кэпс. Балаакка дьиэлэрдээх, балааккаттан турар. ☉ Палаточный
   Лүҥкүрбүт киэҥ тайҕа үрдүнэн Сайыҥҥы сөрүүн түүн налыйда. Сарсыҥҥы күҥҥэ күүс түмүнэ Балаакка куоратым утуйда. М. Ефимов
   Мин куоратым аата дьикти: «Балаакка куорат» дэнэр. И. Гоголев

побуд. от дабдыгыраа = 1) говорить или читать громко, быстро и отрывисто; ааҕан дабдыгыратар он читает громко, отрывисто; 2) барабанить, стучать; балааккаҕа ардах түһэн дабдыгыратар дождь барабанит по палатке.