модальное сл. выражает субъективное подтверждение отрицания: сымыйанан , биирдэ сэмэлэнэ илик не стану врать, он ни разу не получал порицания.

с. 1. (показания свидетеля) туоһу көрдөрүүтэ; 2. (подтверждение чего-л.) туоһу, туоһулааһын; 3. (удостоверение) свидетельство; метрическое свидетельство метрическэй свидетельство.

частица модальная, выражает подтверждение, усиление высказываемой мысли ведь, же; ат турар дии лошадь ведь стоит; оо, уоппут умуллан хаалла дии! ох, огонь же наш погас!

модальное сл. выражает подтверждение высказываемой мысли правда, в самом деле, действительно; кырдьыга , сэрэтэн тураллар правда, они предупредили; кырдьыга даҕаны , сүбэлэһиэххэ наада и в самом деле, надо советоваться; ср. дьиҥэ .

саҥа алл. сыһыан холб. Кэпсэтээччи этиитин кытта эмоциональнайдык сөбүлэһиини, кинини бигэргэтиини көрдөрөр. ☉ Выражает эмоциональное согласие, подтверждение слов собеседника (да, и не говори)
- Дуня үҥкүүһүт кыыс эбит. - Дьэ быһа, дыгыйан түһэн сүрдээх.  Дьэ быһа! Эн, тоҕойум, оттон биир тыйыс санаалаах инигин? «ХС»
«Дьэ быһа, этимэ даҕаны», - хомойо истибит, хом түспүт куолаһынан Алааппыйа эттэ. В. Протодьяконов

модальная частица, выражает 1) ссылку на чужую речь говорят, мол, дескать; манна улуу күөл баара үһү здесь, говорят, было огромное озеро; кэлбит үһү говорят, он приехал; барар үһүгүн велят тебе идти; оҕонньордоох эмээхсин олорбуттара үһү жили-были старик со старухой; үһү буолбат дуо говорят (употр. в вопр. предл.); 2) подтверждение, усиление подлинности высказываемой мысли с различными эмоционально-экспрессивными оттенками; дьэ биллэҕим үһү ! наконец-то, я и узнал!; кини буолуо уонна ким үһү наверняка он, а кто же ещё; диибин үһү ! говорю же!; суох аата суох , хайыыр үһүгүт нет, значит, нет, ничего не сделаете.

сыһыан холб.
1. Кэпсэтээччи ыйытыытыгар, этиитигэр күүрэниэйэн эппиэттээһини-бигэргэтиини көрдөрөр. ☉ Выражает эмоционально-экспрессивный подтверждение-ответ на вопрос и слова собеседника (соотв. а как же, конечно, еще как)
— Үөхсэллэр дуу? — Ама дуу. Кинилэр да дьон буоллахтара дии. А. Сыромятникова
— Үлэҕитигэр куоталаһаҕыт дуу? — Ама дуу, күрэх бөҕө буоллаҕа дии. «ХС»
2. Сөҕөн-бэркиһээн туран саарбахтааһыны көрдөрөр (диалогка тут-лар). ☉ Выражает эмоционально-экспрессивное сомнение говорящего (употр. в диалоге; соотв. неужто, неужели)
Ким ылыай? Ама дуу? Ама Егор Егорович буолуо дуо? Дьэ уонна дьону итэҕэй. С. Ефремов
«Иван Иванович дуо?! Ама дуу?..»— Аласов, бэркиһээн, саҥа аллайда. Софр. Данилов
Ама дуу?! Кини бэйэлээх күһэллэн оннук саҥарбыт кырдьаҕас буолуо ээ. «ХС»

сыһыан холб.
1. Этэр санааны күүһүрдүүнү, бэлиэтээһини көрдөрөр. ☉ Употребляется для усиления, выделения высказываемой мысли (вот, ну вот)
Алыптаах үөрэх күлүүһүн ыламмыт Айылҕа кылаатын ааннарын аһыахпыт. Дьэ дуо, оччоҕо айылҕа бэриниэ, Аан-аанын биһиэхэ тэлэйиэ! Эллэй
Дьэ дуо! Кини диэтэх Киэҥ уораҕайдарын Кэрийэ көрөн, Баараҕай палааталарын Батыһа хааман [истим]. С. Зверев
Дьэ дуо, санаарҕаама, оннук олоруохха! «ХС»
2. Этэр санааны эмоциональнай-эксперссивнэй бигэргэтиини көрдөрөр. ☉ Выражает эмоционально-экспрессивное подтверждение, утверждение говорящего (конечно же)
Баччаҕа, дьэ дуо, муҥха үгэнэ буоллаҕа дии.  Билигин оҕолордуун оонньуу сүүрдэҕим ээ. Дьэ дуо! Н. Габышев

ситим сыһыан холб.
1. Бэриллэр санааны туох да эбиитэ-доҕуһуола суох итинник диэн туоһулаан, бигэргэтэн этэри көрдөрөр. ☉ Выражает подтверждение высказываемой мысли (и без того, и так)
Онто да суох арыыйда олорор буолбаппын дуо? П. Ойуунускай
Кэбис, саха поэзиятыгар Онто да суох лабаҥха кэмчитэ суох. И. Гоголев
Пураама онто да суох, уокка быраҕыллыбыт буорах курдук эстээри, тымтан олороро. С. Курилов (тылб.)
2. Саҥарааччы этиллэр санааҕа «кырдьыга баран, дьиҥинэн эттэххэ» диэн сыһыаннаһарын көрдөрөр. ☉ Выражает достоверность высказываемой мысли (и в самом деле)
Онто да суох, арыый сынньалаҥ буолаарай дии саныыбын. Суорун Омоллоон
Онто да суох, биһиги үс эрэ үлэлиибит буолбат дуо, мэлдьитин — Илья, Жора, мин! В. Яковлев

сыһыан холб.
1. Инники этиллибити күүһүрдэн, эбии чопчулаан биэриини көрдөрөр. ☉ Выражает то, что высказываемая мысль представляется говорящим как усиливающее, уточняющее дополнение к сказанному прежде (да ещё, более того)
Оттон кырдьыкпын эттэхпинэ, Луха Кириилэбис, күрээн, куотан бараҕын. Өссө диэтэр, манна төннөрүҥ биллибэт. Л. Попов
Өссө диэтэр, Микииһи хомпуустаабыттар үһү. «ХС»
2. Инники этиллибити бигэргэтэн, кэрэһилээн биэрэргэ туттуллар. ☉ Выражает подтверждение, засвидетельствование прежних мыслей (да ещё, и далее)
Кырдьык, кырдьык, өссө диэтэр, хаххан уйата сууллубута. Саха фольк. «Ити этэргин дакаастыыр эн туохтааххыный? — Абыраамап ыйытта. — Өссө диэтэр, эн кэлин Харбиҥҥа эсер Куликовскайы уонна Саха сирин эмиграннарын кытта билсибитиҥ». Л. Попов