нареч. позже, позднее; хойутуу кэлиэм я приду попозже.

нареч. немного погодя, немного позже, попозже; утаакы буолан баран немного погодя; утаакы соҕус буолбата вскоре, не заставив себя ждать.

сов. 1. (прибыть позже) хойутаа; поезд опоздал на пять минут поезд биэс мүнүүтэ хойутаата; 2. (не сделать своевременно) хойутаа, бытаар; опоздать с представлением списков испииһэги түһэриигэ хойутаа.

туохт., кэпс. Хойутаа, бииргэ сылдьар дьоҥҥуттан хаалан кэл. ☉ Отставать от спутников, прибывать позже всех
[Элэстээн] Үлэттэн тэскилээн, Үксүгэр тиһэхтээн, Кэннинэн кэлиэхтээх. К. Туйаарыскай

1. нареч. потом, после, позднее; хойут кэлиэм потом приду; хойут оҥоруом я (это) после сделаю; хойут туруо он встанет позднее; 2. послелог, упр. исх. п. после; позже; тохсунньуттан хойут после января.

1. последний, конечный; сыҕарым кэнники самый последний; командировкам сыҕарым күннэригэр в последние дни моей командировки; 2. послелог, упр. исх. п. после, позже; мантан сыҕарым с этого времени; эбиэттэн сыҕарым сразу после обеда, по окончании обеда.

сыры сыллата — сылынан быысаһан төрөөбүт (хол., бииргэ төрөөбүттэр). ☉ Родившиеся годом позже или годом раньше других, погодки (напр., о родных братьях или сёстрах)
[Мишка уол] сыры сыллата оҕолоро бары киирэ-тахса бытарыҥнаһа сырыттылар. Р. Кулаковскай

сыһ.
1. Хаһан эрэ (бу да иннинэ, кэлин даҕаны). ☉ Когдато (и до этого, и позже)
Урут-хойут киҥир-хаҥыр саҥарсыбыты аахсымыахха. Н. Якутскай
Кыыча урут-хойут Валерий туох үчүгэйи оҥорбутун өйдүү сатаабыта. Софр. Данилов
2. Ким, туох эмэ иннинэ биитэр кэнниттэн. ☉ До или после кого-чего-л. [Кинээс Бииктэр:] Онон биһиги, ким да холкуоска урут-хойут киирбэтин диэн баппыыска оҥоһуннубут. Суорун Омоллоон
◊ Урут-хойут түһүс — иннигэр-кэннигэр да буоллар, син кэмигэр тугу эмэ гын. ☉ Чуть раньше или чуть позже кого-чего-л., то опережая, то отставая (один от другого), но вовремя делать что-л. Отторун, ардах да таммалаатар, урут-хойут түсүһэн син кэбистилэр.
□ Ити курдук урут-хойут түсүһэн, кинилэр өр үлэлээтилэр. Амма Аччыгыйа

сов. 1. что (какое-л. время) утуй, утуйан ыл; проспать три часа үс чаас утуйан ыл; 2. (проснуться позже, чем нужно) утуйан хаал, утуйан хаалан куоттар; он проспал и опоздал на поезд кини, утуйан хаалан, поеһы куоттарбыт; 3. что, разг. (пропустить) утуйан хаал, утуйан аһаран кэбис; пассажир проспал станцию пассажир, утуйан, станция-ны аһаран кэбиспит.

аат. Сүрүн кэтит хаптаҕай иҥиирэ. ☉ Шейная мышца
[Баай киһи чохороонунан] атын кириҥэтин быһа быраҕан өлөрөн түһэрбит. Саха ост. I. Кулуба уолу кириҥэтин тутан көрөр. Саха сэһ
1977. [Андаатар] кириҥэтиттэн тэһэ ытырбыт кииһин маҥнай дэйбиир курдук онно-манна быраҕаттаата. МЕА БХ
♦ Кэтэҕин кириҥэтэ тарта — тугу эрэ олох сөбүлээбэтэ, абааһы көрдө; өһөстө. ☉ Совершенно не воспринимать, ненавидеть что-л.; показать строптивость. [Түөтэ Сима:] Эмиэ дьэ кэтэҕин кириҥэтэ тарта ээ. И. Семенов. Кэтэһэн (күүтэн) кириҥэтэ көһүйдэ — олус өр кэтэстэ. ☉ Очень долго ждать, заждаться
[Ананий] күүтэн кириҥэтэ көһүйдэ. М. Доҕордуурап
[Бөтөс Бүөтүр:] Кэтэһэрбитигэр кириҥэбит көһүйдэ. В. Протодьяконов
Кэтэһэ сатаан кириҥэм көһүйбүтүн кэннэ биирдэ былаах көһүннэ. С. Тумат
ср. уйг. киниҥэ ‘позже’, алт. кин ‘сзади’