1. нареч. потом, после, позднее; хойут кэлиэм потом приду; хойут оҥоруом я (это) после сделаю; хойут туруо он встанет позднее; 2. послелог, упр. исх. п. после; позже; тохсунньуттан хойут после января.

очень поздно; хомнуо-хойут кэлбитэ он пришёл очень поздно (когда всё было кончено).

adv. later

I
сыһ.
1. Ханнык эмэ кэм (сарсыарда, киэһэ, түүн) бүтэһигэр эбэтэр туох эмэ буолар кэмин тиһэҕэр. ☉ К исходу какого-л. времени (дня, вечера, ночи) или по окончании какого-л. действия, поздно
Жирков урут хаһан да бачча хойут оскуолаҕа киирэ сылдьыбат этэ. Н. Якутскай
Никита хоһугар киэһэ хойут, уолаттар утуйбуттарын кэннэ, кэлэрэ. Н. Лугинов
Түүн хойут утуйааччы, сарсыарда эрдэ турааччы эн буолаҕын. М. Доҕордуурап
Үлэһиттэр хойут тарҕастылар. С. Васильев
2. Кэлин, кэнники, тохтуу түһэн баран. ☉ Потом, после, в будущем, впоследствии
Эдэр эрдэххэ өлөр-кырдьар туһунан санаммат эбээт, үксүгэр, чэ, бэйи, хойут диэн иһэҕин. Амма Аччыгыйа
Бу биһиэхэ үтүөнү оҥорбуккун хойут биһиги да үтүөнэн боруостуохпут, доҕор! Ньургун Боотур
Хойут олох кэҥээн, бар дьон сайдан, билиикөрүү үксээн истэҕин аайы, биллибэтинэн-көстүбэтинэн саха тыла байыа, элбиэ. Эрилик Эристиин
Хойут, кэмниэ-кэнэҕэс, барыта ааспытын кэннэ өй киирэн, инньэ диэминэбин диэн абаланан хаалааччы. Н. Заболоцкай
ср. монг. хойт ‘следующий, последующий’, хождох ‘опаздывать, отставать’
II
сыһ. дьөһ. Бириэмэ сыһыанын бэлиэтээн, хайааһын кимтэн, туохтан эмэ кэнники оҥоһулларын бэлиэтиир (таһ. түһүгү кытта тут-лар). ☉ Обозначает кого-что-л., вслед за которым совершается действие: после, позже (употр. с исх. п.). Кини миигиттэн хойут оскуолаҕа киирбитэ
□ Атырдьах ыйын иккис декадатыттан хойут күн-дьыл биллэ күһүҥҥүтүйэн барар. «Кыым»

сыһ.
1. Хаһан эрэ (бу да иннинэ, кэлин даҕаны). ☉ Когдато (и до этого, и позже)
Урут-хойут киҥир-хаҥыр саҥарсыбыты аахсымыахха. Н. Якутскай
Кыыча урут-хойут Валерий туох үчүгэйи оҥорбутун өйдүү сатаабыта. Софр. Данилов
2. Ким, туох эмэ иннинэ биитэр кэнниттэн. ☉ До или после кого-чего-л. [Кинээс Бииктэр:] Онон биһиги, ким да холкуоска урут-хойут киирбэтин диэн баппыыска оҥоһуннубут. Суорун Омоллоон
◊ Урут-хойут түһүс — иннигэр-кэннигэр да буоллар, син кэмигэр тугу эмэ гын. ☉ Чуть раньше или чуть позже кого-чего-л., то опережая, то отставая (один от другого), но вовремя делать что-л. Отторун, ардах да таммалаатар, урут-хойут түсүһэн син кэбистилэр.
□ Ити курдук урут-хойут түсүһэн, кинилэр өр үлэлээтилэр. Амма Аччыгыйа

сыһ. Олус хойутаан, кэмниэ кэнэҕэс. ☉ Очень поздно, к концу, на исходе периода времени, ожидания, наконец
Хомнуо-хойут, дьэ уһуктан, Хоһуун булчут өндөйбүтэ. Күннүк Уурастыырап
Күүтэн-күүтэн күүппэт буолбуттарын кэннэ, хомнуохойут, кэмниэ кэнэҕэс Лэс Миисэ дьэ ытта. Н. Босиков
Хомнуо-хойут кэбиниэт аана аһыллар, …… сэбирийбит бытыктаах бааһынай оҕонньоро тахсан кэлэр. С. Руфов