низменный, заливаемый водой, покосный (о месте, местности).

совм.-взаимн. от түүлээ = II брать в аренду покосный участок.

I линять (о животных).
II уст. сдавать в аренду покосный участок.

покос, сенокосное угодье, покосный луг; ходуһа сирэ покосное угодье; ходуһаҕа киирии начало сенокоса; ходуһаҕа киирдилэр они ушли на покос.

имеющий низменные, заливаемые водой, покосные угодья (о местности).

аат. Ходуһа сирин түүгэ ылааччы, төлөбүргэ ылан оттооччу. ☉ Тот, кто берёт в аренду покосный участок
Сир кыракый учаастактарын түүлэһээччилэри Римҥэ колоннар диэн ааттыыллара. КФП БАаДИ
Өскөтүн мин билигин бу оҕонньор дьыалатын көмүскээтэхпинэ, миигиттэн сир түүлэһээччилэр эмиэ өрө туруохтара, сирбитин былдьыахтара. Индия кэпс. Сир түүлэһээччилэр [Билинбихари кытаанах майгылааҕын] бэрт сотору билбиттэрэ. Р. Тагор (тылб.)

туохт. Ходуһа сирин төлөбүргэ ылан оттоо, куортамнаа. ☉ Арендовать, брать в аренду покосный участок
Никифоров кинээс күн тура-тура, дойду түүлэһэ илин-арҕаа сүүрдэрэ иһиллэр. М. Доҕордуурап
Буолун сааһын тухары сайынтан сайын дойду түүлэһэн, от бөҕөнү оттуур. Р. Кулаковскай
[Саха баайдара] сири дьадаҥылартан буор-босхо, өр сылларга түүлэһэн ылаллара. «ХС»

I 1) пух, пушок, перья (у птиц); шерсть, мех (у животных); волосы, волоски, пушок (у человека); көтөр түүтэ перья птицы; оперение птицы; кус түүтэ сыттык подушка, набитая утиным пером; ньуолах түү пух; куба ньуолах түүтэ лебяжий пух; бараан түүтэ овечья шерсть; моой түүтэ а) тонкие волоски на шее; б) соболиный мех; саһыл түүтэ лисий мех; 2) пух, мех, шерсть (как материал) || пуховый; меховой; шерстяной; түү таҥас меховая одежда; түү былаат шерстяной платок; 3) волоски, ворсинки (на растениях); үүнээйи түүтэ волоски на растениях.
II уст. 1) покосный участок; түү көрүүтэ проверка качества покосов; 2) аренда покосного участка; 3) плата за аренду покосного участка.

1. даҕ. Намыһах, чычаас уулаах, оттонор (сир). ☉ Низкий, ровный, мелководный, покосный (о местности)
   Алларанан кэҥэс соҕус налыы ү р эх уута мэндээрэ уста турар. Суорун Омоллоон
   Мин күнү көрбүтүм, Мин ман на үүммүтүм — Бу налыы сыһыыбар, Бу чараҥ аларбар. С. Данилов. Тоҕой Сэлэ кырдаллара, онтон налыы хочото күн уотунан күндээрдилэр. Л. П опов
2. аат суолт. Чычаас уулаах сир. ☉ Низменное место, заливаемое водой, покосное угодье
   Налыыларга халыйбыт садырыын ууларыгар көҕөннөр түһэн күөкэҥнэһэллэр. И. Гоголев
   Өрүс эстэрин саҕана бытааннык сыыйа кэллэҕинэ, күөлгэ ити дурда аннынааҕы налыынан кутар. Н. Лугинов
   Табалар бөлөх-бөлөх хайдыһан киэҥ налыыны биир гына тарҕаһаллар. А. Кривошапкин (тылб.)
   ср. монг., бур. налуу ‘отлогий, покатый, пологий’

1) обносить изгородью, огораживать; хочону бүтэйдээтилэр покосные луга обнесли изгородью; 2) перен. изготовлять (основную часть какого-л. изделия); этэрбэһи бүтэйдээн бүтэрдэ она закончила основную работу по шитью торбасов.