1) поспешный, торопливый; ыгым аттаныы поспешный отъезд; 2) перен. нетерпеливый; горячий; ыгым киһи горячий человек.

спешка, поспешность, торопливость || спешный, поспешный, торопливый; дьабдьылҕан айан скорая езда.

нареч. поспешно, торопливо.

прил. 1. (быстро созревающий) түргэнник ситэр, түргэнник буһар; 2. перен. разг. (поспешный) тиэтэл, ыксал; скороспелый вывод тиэтэл түмүк.

ускор. от кыҥаа = целиться поспешно.

прил. 1. тиэтэл, ыксал, ыкса-мыр; торопливый человек тиэтэл киһи; 2. (поспешный, быстрый) тиэтэл, ыксал; торопливый шаг тиэтэл хаамыы; торопливые движения олус ыксал хамсаныылар.

нареч. 1) поспешно, торопливо; боппуруоһу ыгымнык быһаарын = поспешно решить вопрос; 2) перен. нетерпеливо; горячо.

нареч. 1) спешно, срочно; бу үлэни тиэтэллик бүтэр выполни эту работу срочно; 2) поспешно, торопливо; тиэтэллик үлэлээг работать поспешно; тиэтэллик сырыт = ходить торопливо.

даҕ. Түргэнник өрүкүйэр, толкуйа суох тиэтэйэр, ыксыыр, ыгым, уолҕамчы. ☉ Торопливый, поспешный, скоропалительный
Соппуруон уола Миитэрээс мэник-тэник аҥаардаах, быһымах майгылаах киһи, сылдьар сырыыта да дохсун. Кустук
Егор Михайлович үрдүк уҥуохтаах, кыраттан даҕаны салыбырыар диэри кыыһырар, быһымах киһи. «ХС»
△ Түргэн атахтаах (сүүрүк сылгы туһунан). ☉ Быстроногий (о скакуне)
Бу оройуоҥҥа уруккуттан биллэр үчүгэй сүүрүктэри тэҥэ, кыра саастаахтарга быһымах атахтаахтар бааллара билиннэ. «Кыым»
△ Кылгас кэмнээх эрээри дохсун, күүстээх (хол., ытыалаһыы, сэрии, ыарыы о. д. а. туһунан). ☉ Кратковременный, но бурный, сильный (напр., о бое, перестрелке, боли и т. п.)
Субу аҕай бүппүт быһымах ытыалаһыыттан төбөтүн хаппаҕа аһыллан хаалбыт курдук. Д. Кустуров

1. аат. Тугу эмэ оҥороору эбэтэр туохха эмэ ыксал, тиэтэйии. ☉ Торопливость, спешка
   [Бокуом:] Бэйэм да тиэтэлгэ сылдьабын. Суорун Омоллоон
   Сырыым, соругум тиэтэл этэ. Н. Якутскай
2. даҕ. суолт.
3. Туохха барытыгар ыксыыр үгэстээх, олус ыксаллаах. ☉ Торопливый, поспешный. Тиэтэл киһи
   □ Түргэн сырыылаах түптэ кутурук, тиэтэл сырыылаах тэлээр тэллэх (өс хоһ.)
4. Түргэнник толоруллары ирдиир, суһал (дьаһал, ыйаах). ☉ Требующий быстрого исполнения, срочный, спешный, неотложный
   Нэһилиэккэ, холкуоска Тиэтэл ыйаах кэлбитэ. Күннүк Уурастыырап
   ♦ Тиэтэл үөһэ (тиэтэлгэ) түс — туохха эмэ олус ыксаа, түргэтээ. ☉ Сильно торопиться, спешить
   Арыыска бэрт тиэтэлгэ түһэ сылдьар. Н. Заболоцкай
   Ити кэннэ кинилэр Иэдээн буолбут сириттэн Тэскилииргэ тэринэн Тиэтэл үөһэ түһэллэр. «ХС»