предварительный контроль

укрываться, прятаться; куобах бүкпүт заяц спрятался.
юр. бүк охсунуу предварительный отказ от ответственности, дискламер (disclaimers)

II ж. (предварительный план) барыл, торум; это пока только намётка плана бу билигин сыччах былаан барыла эрэ.

м. 1. (предварительный набросок) эскиз, оҥкул, барыл; 2. (рисунок, по которому что-л. создают) эскиз; эскиз костюма көстүүм эскиһэ.

прил. 1. (для определения положения) ыйдарар, сирдэтэр; ориентировочный знак сирдэтэр бэлиэ; 2. (предварительный, приблизительный) быһа холооһун, барыллааһын; ориентировочный план быһа холооһун былаан.

прил. I. (сделанный начерно) харатыгар сылдьар, харалааһын; черновой набросок харалааһын барыл; 2. разг. (предварительный) харалааһын, хара аан; черновая репетиция харалааһын репетиция; 3. разг. (подсобный) хара, мара; домашняя черновая работа дьиэ мара үлэтэ.

аат. Туох эмэ барылын торумнаан оҥоруу; торумнаан оҥоруллубут барыл. ☉ Предварительный набросок к картине, рисунку, эскиз
Г.М. Туралысов миэхэ анаан-минээн кэнсиэргэ кэтэрбэр оһуобай үчүгэй былааччыйа эскииһин оҥорон биэрбитэ. ӨӨ ДДьДТ
Хамыыһыйа элбэх эскииспитин, оҥоһукпутун быраактаабыта. «Кыым»
Баҕар кэлин, куоракка тиийэн, бу эскииһинэн хартыына оҥоруом диэн санаалаахпын. Сиэн Чолбодук

м. 1. (действие) ааҕыы; 2. подсчёты мн. (итог) ааҕыы түмүгэ; по предварительным подсчётам барыллаан ааҕыы түмүгүнэн.

аат.
1. Туох эмэ наадалааххын үлэһии, сакаас. ☉ Предварительный заказ
Били мин үлэхпин аҕаллыҥ дуо? И. Гоголев
«Дьоллоохтук-соргулаахтык эргийээр!» — диэн алҕаан, үлэх бөҕөтүн үлэһэн хаалбыттара. Н. Заболоцкай
Чугастааҕы ыаллар уһаннарарга үлэхтэрэ элбээбитэ. МАП ЧУу
2. Туох эмэ туһунан эрдэттэн болдьоһуу. ☉ Договор, уговор о чём-л.
Үлэхпит быһыытынан, манньам аҥаарын ааҕан кулу. Н. Якутскай
Оттон быйыл, өрдөөҕүттэн үлэх быһыытынан, Сусаннаны Дьокуускай баксаалыгар тоһуйуохтааҕым. П. Чуукаар
Биир күн Даайыс сарсыарда ынахха турбатаҕа. Киэһэттэн үлэх этэ. «ХС»

аат.
1. Туох эмэ тас көстүүтүн уопсай омооно. ☉ Общее, внешнее очертание, контур чего-л.
Өйүн-төйүн булунаары, барар сирин барылын көрөөрү үрдэл сиргэ турар баараҕай маска ытынна. И. Данилов
[Михаил:] Сирин-уотун барылын син билэр буоллаҕым дии. С. Ефремов
Анньыыс суол барылын билээри, түһэн тоҥуу хаары оймоон иннин диэки баран көрөр. Дьону үөр.
2. Туох эмэ бастакы, уопсай торума, былаана. ☉ Предварительный набросок, эскиз, наметки чего-л.
Аҕыйах сылынан бу кумааҕыга ойууламмыт барыл толору ситэн-хотон олоххо киирэн, тааскилиэ дьиэ буолан, тыһыынчанан киһи олоруо. Н. Лугинов
Бу улахан бырайыак сүрүн барыла быһаарыллан бүппүтэ. В. Яковлев
Роман бастакы барылыгар героиня араспаанньата Каренина буолбакка, Гагина, Пушкина диэн эбитэ интэриэһинэй. ЭБЭДьА