представительный орган местного самоуправления

представительная демократия

крупный; толуу киһи крупный, полный человек; представительный человек; толуу сылгы крупная лошадь; толуу тиит толстая лиственница.

вид, внешность, наружность; дьоһун сэбэрэ представительный, внушительный вид; сэбэрэтин оҥосторун сөбүлүүр ирон. она следит за своей внешностью.

дьүһ. туохт. Сабырыйбыт үрдүк, улахан көстүүлээх буол. ☉ Быть внушительных размеров, иметь представительный вид
Алексей Максимович [Горькай] киһиттэн эрэ үрдүк бэйэтэ буурҕаҕа көппүт хотой курдук өрө сабырыллан туран эрдэҕинэ, «Интернационал» муусуката …… өрө ньиргийбэхтээн сатарыта түстэ. П. Ойуунускай

даҕ. Улахан, астык көрүҥнээх, көстүүлээх. ☉ Большой, крупный (о чём-л.), солидный, представительный (о ком-л.)
Дохсун саҥалаах, Толуу көрүҥнээх Үтүө киһи. П. Ойуунускай
Бу олоҥхо дойдутугар Барыта модун, толуу. И. Гоголев
Убаҕас гынан баран толуу мастардаах ойуур. С. Никифоров
ср. др.-тюрк. толу ‘наполненный, полный’, тюрк. толу, долу, доолу ‘полный’

прил. I. (прочный, крепкий) бигэ-таҕа, бөҕө; солидное сооружение бигэ--таҕа тутуу; 2. (основательный, глубокий) дьоһуннаах, улахан, күтүр улахан; солидные знания улахан билии; 3. (положительный, авторитетный) дьоһуннаах, улахан; солидный учёный улахан учёнай; 4. (важный, представительный) дьоһуннаах, түспэ; солидный видтүспэ көрүҥ; 5. (имеющий внушительную внешность) көрүҥнээх, көстүүлээх; солидный мужчина көрүҥнээх эр киһи; 6. (пожилой) балачча; солидный возраст балачча саас; 7. разг. (значительный по величине) балачча; солидный заработок балачча хамнас.

аат.
1. истор. ССРС-ка судаарыстыба салайар былааһын бэрэстэбиитэллээх уоргана, социалистическай уопсастыба политическай тутулун биир көрүҥэ. ☉ Представительный орган государственной власти в СССР, одна из форм политической организации социалистического общества, совет
Нэһилиэк сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Сиидэрэп суруксутунуун Малыыкаптыын Урууптаахха кэлэннэр мунньахтыыр үгэстээхтэр. Күндэ
[Өрүүскэ (соҕотоҕун:)] нэһилиэк сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ буолар буоллаҕым... Дьэ, улахан үлэҕэ түбэстэҕим... Күндэ
Силтэһин Махсыын үҥсүбүт, Сэбиэт сэкирэтээрин туоһу биэрбит. С. Васильев
2. Ханнык эмэ тэрилтэҕэ, уопсастыбаҕа дьаһал уонна сүбэ таһаарар уорган. ☉ Распорядительный и совещательный орган при каком-л. учреждении, организации, обществе, совет. Холбоһуктаах Нациялар Тэрилтэлэрин Куттал суох буолуутун Сэбиэтэ. Учуонай сэбиэт
3. Быыбарданар эбэтэр ананар үлэһиттээх сорох салайар уорганнар ааттара. ☉ Название некоторых органов государственного управления, состоящих из выборных или назначаемых лиц и имеющих руководящее значение в жизни государства, какой-л. его отрасли, совет. Миниистирдэр Сэбиэттэрэ
русск. совет

1. даҕ.
2. Дьоҥҥо туһалаах, суолтатынан да, кэриҥинэн да улахан, боччумнаах. ☉ Полезный, имеющий большое значение, важный
   Кылбановскай биһиэхэ - аптарытыат. Союзка дьоһун үлэлэри биэрбит эһиги обсерваторияҕыт аата кини аатын кытары сибээстээх! В. Яковлев
   Египеккэ кулуттар общинник бааһынайдардааҕар аҕыйах этилэр, ол гынан баран дьоһун суолталаах үлэлэри толороллоро: сири нүөлсүтэллэрэ, бадарааны куурдаллара. КФП БАаДИ
3. Дьоҥҥо ытыктатар, түспэ. ☉ Почтенный, значительный, представительный
   Дьоһун киһи сототугар мэҥнээх (тааб.: бөрө бөтөҕөтө). «Оҕонньор» дииллэр да, Хонооһой саас ортотун эрэ ааспыт, симпит курдук киппэ көрүҥнээх, нус-хас, дьоһуннаах киһи, ол иһин оҕонньор аатырдаҕа. И. Никифоров
   Аана үрдүк үөрэхтэнэн, институту бииргэ бүтэрбит уолугар, латышка, кэргэн тахсан, Балтика биэрэгэр тиийэн биэс оҕолоох дьоһун ыал ийэтэ буолан олорор. П. Аввакумов
   Бу эрэйдээхтэр - биһиги бу дьоһун поэты биир эмэ хоһоонун аах диэбэтэх абабыт баар. «ХС»
4. Астык, оттомноох. ☉ Достойный, серьезный, деловой. Эллэй Боотур үтүө майгылаах, кэрэ дьүһүннээх дьоһун киһи буолан, Омоҕой кыргыттара баҕарар, таптыыр буолтар
   Саха фольк. Тумус тыа тостор тоҕойуттан Туруорбах балаҕан саҕа Чоруун тимир чуор болгуо Дьоһун көлө [тыраахтар] чугуруйбакка дьулуруйан тахсан кэллэ. Саха нар. ыр. III
   Хуор дьонун ырыалара тарҕана бытанан, кини эрчимнээх, дьоһун куолаһын тула сэлэлээн аргыстаһан бардылар. Амма Аччыгыйа
   Быраабаҕа киирэн икки хонон тахсыбыта, дьэ, ол, кырдьык да, дьоһуна суох. Күндэ
   △ Дьоҥҥо биһирэтэр, үтүө, үчүгэй. ☉ Прекрасный, приятный, нравящийся людям
   Уулаах төһө да дьүдьэх буолбутун иннигэр, акаары киһи буолбатах, хата кини өйтөн тахсар биир дьоһун идэлээх. Бу идэ - олоҥхоһут идэ буолар. Эрилик Эристиин
   Итинник улахан быһыты тутар кыайтарара буоллар дьоһун суол буолуо этэ. М. Доҕордуурап
5. аат суолт. Кыахтаах, астык, үтүө киһи. ☉ Достойный, замечательный, добрый человек
   Нуучча омук дьоһуннара, Саха омук талбалара Дьон-норуот дьорҕоотторо - Оннук туйгун тааска Олус умсугуйбуттар. Эллэй
   ср. др.-тюрк. йосун 'правило'