прил. 1. (невнимательный) дьалаҕай; небрежный работник дьалаҕай үлэһит; 2. (пренебрежительный) ахсарбат, аанньа ахтыбат; небрежный тон ахсарбат тон; 3. (неряшливый, кое-как сделанный) дьалах, көтүмэх; небрежные записи дьалах суруйуулар.

сыһ. Абааһы көрөрдүү, аанньа ахтыбаттыы. ☉ Пренебрежительно, без должного внимания
Күн аайы көйгөтүк көрсүһэр буолан бардылар. ПЭК СЯЯ

сыһ. Аанньа ахтыбаттыы, сэнээбит быһыынан. ☉ Пренебрежительно, высокомерно, с презрением
Сахалыы саҥабыттан эн уоһуҥ Ханньары барбытын мин көрдүм, Сэниирдии туттан эн турдуҥ Арай син эйигиттэн күллүм. И. Артамонов
Кириисэ кытархай хааннаах уостара тэниһэллэр, хараҕын кырыытынан сэниирдии көрөн кыламнатар. А. Фёдоров

даҕ. Киһини сэниир, аанньа ахтыбат, туохха да уурбат үгэстээх. ☉ Относящийся к людям пренебрежительно, свысока
«Кини сэнэмсэҕин эн хантан биллиҥ?» — диэбитэ Фома уорастыйан, бытыктаах тойон аттыгар чугаһыы-чугаһыы. М. Горькай (тылб.)

сыһ. Атаҕастыы, кыһарыйа (кэпсэт, сыһыаннас). ☉ Пренебрежительно (относиться к кому-л.), слегка затирая, избегая, обходя стороной кого-л.
Дьүөгэлэрим, Күөмчүлүү көрөр буолаайаҕыт! А. Софронов. [Анна:] Бэйэлэрэ үүммэттэр, ол гынан баран табаарыстарын ордугурҕаан күөмчүлүү сатааччылар… Пьесалар-1955. Кинилэр, кыратык да буоллар, Күөмчүлүү соҕус тутуннулар. М. Прилежаева (тылб.)

сыһ. Аанньа ахтыбаттыы, сэниирдии. ☉ Пренебрежительно, презрительно
Буут Уйбаанабыс, кыараҕас харахтарынан биһигини сэнээбиттии элэс көрөөт, Кустуровка сымнаҕастык эттэ. Н. Габышев
Бастаан миигин үрдүк уҥуохтаах, дьыр курдук синньигэс бытыктаах, эдэр комбат сэнээбиттии көрбүтэ. Эрилик Эристиин
Сэнээбиттии үөһэттэн аллара көрөн туран кэпсэтэр дьоҥҥо уруокпун билбэт маҥнайгы кылаас оҕотун курдук сананабын. «ХС»

туохт., сөбүлээб. Кимиэхэ эмэ киэбир, аанньа ахтыбаттык сыһыаннас. ☉ Чваниться, относиться к кому-л. пренебрежительно, вести себя высокомерно
«Холуочуйан тиэриллэҥниир быһыылаах», — Коля Никитин оронун оҥосто-оҥосто хардарбыта. Далан
Ньүдьү-балай тойон өссө да тиэриллэҥниириттэн олус кыһыйдым. П. Аввакумов
Эн баҕас, баҕа, чоху булчута, Туох уобардаах буолаҥҥын тиэриллэҥниигин? Ф. Постников

туохт., сөбүлээб. Кимиэхэ эмэ сэнээбиттии сыһыаннаһан дьаһалымсый. ☉ Относиться к кому-л. пренебрежительно, распоряжаться кем-л., вести себя как хозяин, начальник
[Баһылай:] Ол мин кыыспар кини эмиэ тоҕо тойомсуйда? А. Софронов
Дыгын диэн албан ааттаах, бүтүн саха норуотугар тойомсуйар киһи үөскээбит. Эрилик Эристиин
Начаалынньыгым батарыттан ааста. Өрүү тойомсуйар, күргүйдээн, көбүөлээн кэпсэтэр. «Кыым»

үтүрүмхатырым тут — кимиэхэ эмэ бөрүкүтэ суохтук, атаҕастабыллаахтык сыһыаннас. ☉ Относиться к кому-л. непочтительно, пренебрежительно, унижать, оскорблять кого-л.
Ыраахтааҕы былааһа Өксөкүлээҕи үтүрүм-хатырым туппута, аанньа үлэлэппэтэҕэ, суруйуутун бэчээттээбэтэҕэ. С. Данилов
Сорохтор, оннооҕор төрөппүт ийэлэрэ-аҕалара түөһэйдэхтэринэ эҥин тыллары этэллэр, үтүрүм-хатырым туталлар, оһох кэннинээҕи орону, чэҥнээх муннугу буллараллар. Болот Боотур
Аанака, ол баай ыалга тиийэн, үтүрүм-хатырым тутуллар. Эрилик Эристиин

даҕ., кэпс. Акаары (үксүгэр оҕону, эдэри күл.-ооннь. этиигэ). ☉ Глупышка (обычно шутл.- пренебрежительно по отношению к детям, молодым людям)
[Маайыс:] Кэйээрин Быыпсайтан куттаммата буолуо дуо? [Уйбаанчык:] Ыы, акаарыскай диэ бар. Абааһы оннооҕор, таҥара дьиэтиттэн куттаммат үһү. П. Ойуунускай
[Бөрө] Остуоруйа этэринэн, Оҕуруктаах саһылга Албыннатан алдьанар Акаарыскай буолбат дуо?! Күннүк Уурастыырап
«Ээ, акаарыскай диэ бар!» — диэн Челкаш кэпсэтэ олорор уолуттан эмиэ киэр хайыһан кэбистэ уонна көхсүн этиттэ. М. Горькай (тылб.)