побуд. от ньылай = прижимать уши (о лошади).

побуд. от хопчой= прижимать, поджимать; ыт кутуругун хопчотто собака поджала хвост.

сжимать, зажимать ноги; кытаанахтык кыбый= а) крепко сжимать ноги; б) крепко прижимать ногами что-л.

туохт. Атахтарыҥ тобуктарын ыпсары тут. ☉ Плотно прижимать ноги в коленях. Атаҕын кыпсыйа хаамар

мерно-кратн. прижимать ногу к ноге при ходьбе; хааман кыбыҥнаа = ходить мелкими шагами, прижимая ноги друг к другу; ср. кыпчыҥнаа =.

1) сжимать, суживать, стягивать (обычно верхний край чего-л.); 2) перен. прижимать, теснить; үрүҥнэри куоракка сыҕайан үмүрүтэн истибит белых стали постепенно теснить к городу; 3) перен. заканчивать, подводить к концу; үлэбитин үмүрүттүбүт работу свою мы заканчиваем.

дьүһ. туохт. Кулгааххын хаптаччы тутан кэнниҥ диэки хамсат (ат туһунан). ☉ Прясть ушами, прижимать уши к голове (о лошади)
Сылгы бүгүйэҕи арахпакка акка түһэрин бултаһар эбит. Ат кулгааҕын ньылаҥнатан, өрүтэ кэҕийбэхтээтэ, атаҕын өрүтэ көтөхпөхтөөтө. Амма Аччыгыйа

1) сдавливать, сжимать, стискивать; прижимать к чему-л.; эркиҥҥэ кыһай = прижать к стене; 2) перен. делать что-л. при свете (напр. лампы, свечи); лаампа уотугар кыһайан көр = рассматривать что-л. при свете лампы; 3) перен. вынуждать, принуждать; ставить в безвыходное положение.

туохт.
1. Тугу эмэ атаҕыҥ (тобуктарын) икки ардыгар кыбыта тут. ☉ Крепко зажимать между ног (коленями) что-л. Биэдэрэтин ыксары кыбыйан олорон, биир ордук сымнаҕас ынаҕы ыан барда
А. Федоров. Оҕотун …… кыбыйан олорон, самыыга охсуолаата. «ХС»
2. көсп. Үлэни-хамнаһы, көҥүлү хааччахтаа, күөмчүлээ, хам тут, кыһарый. ☉ Зажимать, прижимать кого-л.
Ол эрээри ырыынак экэниэмикэтэ кинини эпсэри кыбыйа илигинэ оҕото сайдарыгар тиритэ-хорута сүүрбэт-көппөт, оскуоланы кычыгылаппат эбит. «Кыым»
♦ Кутуругун быһа кыбыйан сылдьар (кыпчыйбыт) көр кутурук
Үс ини-биилэр кутуруктарын кыбыйан биэрбиттэр, аахса барбатахтар, оҕонньору алы гынан таһаарбыттар. Далан. Тэҥн. кыпчый
ср. тюрк. кымы ‘прижимать’

сыһ. Туохха эмэ ыга, сыһыары (тут, уур), туохха эмэ чугас (тур, сыһын). ☉ Тесно, вплотную (прижимать что-л. к чему-л.), вплотную к чему-л. (стоять)
[Санитарка] Үрүҥ дуйдаах ылтаһын лахааны синньигэс биилигэр кыһайа анньыбыт. Софр. Данилов
Суолу кыһайа турар самнайбыт хотону ааһан эрдэҕинэ, хотон иһигэр туох эрэ тилигирии түстэ. А. Федоров. [Тырыыҥка] оонньооччу сааһыламмыт тырыыҥканы аҥар илиитин ытыһынан остуолга кыһайа тутар. ОВЕ СОо