м. уст. лазутчик (сэрии кэмигэр өстөөх тыылыгар өтөн киирэр разведчик).

аат. Научнай тэрилтэ, лаборатория үлэһитэ. ☉ Лаборант. Тыаҕа тахсар инженердэр Үүт-үкчү разведчиктар, Оттон лабараан кыргыттар Са нитардыы суумкалаахтар. Софр. Дан и л о в

сытыар диэнтэн төхт
көрүҥ. Сыҥаһа күөл хоту сыырын былларааттарын быыһыгар Едлин этэрээтин сытыартаан баран, …… кыһыллар сөрү-сөп гына киирдэхтэринэ, сааны ытан «сигнал» биэрэр соруктаах эбит. Эрилик Эристиин
Ньиэмэс икки разведчиктарын плащ-палатканан оҥоһуллубут наһыылкаларга сытыартаатылар. Т. Сметанин

сыылын диэнтэн хай
аата. Болоорхой, нэс хонуктар улугура сыыллыылара. Амма Аччыгыйа
Разведчиктар халыҥ хаарынан сыыллыыга дьарыктанан киирэн бараллар. ОН КТБК
Сыыллыыга, манааһыҥҥа Сылбабыт да быһыннар, Сыыһа-халты туттубакка «Бултуйуоҕа» сааһыт саха. Чэчир-80

аат. Туохха эмэ улахан мэһэй, улахан моһуок. ☉ Затруднение, препятствие, преграда на пути чего-л.
Суолга улахан моһолу көрсүбэтибит.  [Разведчик] сорох күн убаһа сонноох умнаһыт буолар, ардыгар мас-от тиэйэр. Бүгүн от тиэйээччи буолан, бастакы моһолтон мүччү туттарда. М. Доҕордуурап
Бу айаннарыгар да моһоло суох буолбатылар. Эрилик Эристиин
Булчут муҥу-таҥы кыайар, моһолу туоруур аналлаах. «ХС». Тэҥн. моһуок

аат. Эрэспиэскэҕэ сылдьар, эрэспиэскэлиир киһи. ☉ Разведчик
Сотору эрэспиэскэһит уолаттар көтүөлэһэ түстүлэр. Үһүөн үчүгэй өргөстөр, доруобай эт-сиин, сытыы сирэй-харах. ССХУо
Чычымахтан Булудьума Амматыгар үрүҥ бандьыыттар эрэспиэскэһиттэрэ кэлэ-бара тураллара. «Чолбон»
Түүҥҥү сэриигэ Абаҕа пионердарын утарсыыларыгар кэтиллэ түһэн атахха биллэрбит үрүҥнэр бу курдук чабыламмыттара: «Эрэспиэскэһиттэрбит биһигини албыннаабыттар». Б. Лунин (тылб.)

сов. 1. (лечь надолго) сыт, сытын; медведь залёг в берлоге эһэ арҕаҕар сыппыт; залечь спать утуйаары сыт; 2. (притаиться) саһан сыт; разведчики залегли в кустах разведчиктар ыарҕа быыһыгар саһан сыттылар; 3. геол. сыт, баар буол; руда залегла здесь неглубоко руда манна чычаастык сыппыт; 4. перен. (расположиться внизу) тэлгэн, тэлгэнэ сыт; город залёг в котловине куорат хотоолго тэлгэнэ сытар; 5. перен. (глубоко запечатлеться) иҥэн хаал; 6. (о морщинах и т. п.) сурулун, мыччыһын.

туохт.
1. Хараҥаран көһүн. ☉ Затениться, затемниться, быть затененным
Максим көрөн олордоҕуна, Виленская хап-хатыҥыр, дьоҕус бэйэтэ лаампа симик уотугар ордук күлүктэнэн, улаатан көстөргө дылы. П. Филиппов
2. Көстүмээри тугунан эмэ хаххалан. ☉ Укрываться, маскироваться
Оксана олбуор кэтэхтэрин күлүктэнэн, омоон суол устун киэҥ хочо иһигэр киирбитэ. Суорун Омоллоон
Маҥнай окко-маска күлүктэнэн, онтон сыылан, үөмэн киирдим. Т. Сметанин
Разведчиктар хабысхараҥаҕа мастан маска күлүктэнэн, тохтуу-тохтуу, аргыый сыҕарыйан истилэр. С. Никифоров

туохт.
1. Иһиирэрдиҥи тыастары таһаар (хол., тыал туһунан). ☉ Издавать свистящие звуки, свистеть (напр., о сильном ветре)
Хотуттан, Котуй өрүс тардыытыттан, күннэтэ аайы тымныы тыал үрэн куһуйар. Н. Якутскай
2. Кымньыынан, талаҕынан элбэхтик уонна түргэнник охсуолаа, таһый. ☉ Бить кнутом или прутом многократно и стремительно
Разведчиктар иннилэригэр киирэн баран, Бурхалей чупчуруйан биэрэн «орловскайы» үрүт-үрдүгэр өттүккэ куһуйан кэбистэ. Эрилик Эристиин
3. Хайааһын түргэнник уонна эрчимнээхтик оҥоһулларын көрдөрөр (үксүгэр ан- сыһ. туохт. кытта; хол., саанан ытарга, от охсорго). ☉ Указывает на быстроту и интенсивность действия (напр., при стрельбе, косьбе; обычно употр. с деепричастной ф. на -ан)
Микиитэ охсон куһуйбутунан барда. Амма Аччыгыйа
Кириһээн ааны хатыы охсон баран, кэлэн иһээччилэри түннүгүнэн ытыалаан куһуйбутунан барда. Д. Таас

1. туохт. Хотойон, дириҥээн көһүн. ☉ Иметь вид впадины, ямы
   Һа, бу иин сиҥнибитэ оҥхойон сытар. Софр. Данилов
   Кини сирэйин көрөөт, дьик гына түстүм… Хараҕын оннугар, ынырык баас чэрэ оҥхойо сылдьара. С. Никифоров
   Сириҥ оһуутатоһуута, онон-манан оҥхойон, итинэнманан сиҥнэн түспүтэ ордук кыайда — сотору-сотору ат буолан ылаҕын. С. Федотов
2. аат суолт. Хотоол, аппа. ☉ Ложбина, овраг
   Саас. Уу-хаар бөҕө тахсан, оҥхой, намыһах сир барыта килэйэнхалайан турар. Софр. Данилов
   Намыһах талахтардаах оҥхой устун үөмэн, быарбытынан сыылан ньиэмэс разведчиктарыгар чугаһаатыбыт. Т. Сметанин
   ср. монг. енхойх ‘быть впалым; глубоко сидеть (о глазах)’