I) разнообразный; араас эгэлгэлээх таҥас самая разнообразная одежда; 2) капризный, прихотливый; с причудами.

1) разнообразие; разнородность || разнообразный; разнородный; үүнээйи эгэлгэтэ разнообразие растений; эгэлгэ табаар разнообразные товары; тыл эгэлгэтэ а) различные оттенки слова; б) диалектные варианты слова; 2) прихоть, каприз, причуда; эгэлгэтэ элбэх у него много капризов, он очень капризен.

всякая всячина || всякий, самый разнообразный; эҥин-арааһы атыыласпыт он накупил всякой всячины; эҥин-араас табаар тахсыбыт вышли самые разнообразные товары; эҥин-араас буолума не ломайся, не выкидывай номеров (букв. не будь всяким-разным).

прил. 1. (неодинаковый, иной) тус--туспа, атын-атын; они живут в разных условиях кинилэр тус-туспа усулуобуйаҕа олороллор; они разошлись в разные стороны ьинилэр аҥы-аҥы араҕыстылар; 2. (разнообразный) араас, эҥин араас; букет из разных цветов араас сибэкки букета.

даҕ., эргэр. Араастык иһиллэр (хол., кылыргыыр, лыҥкыныыр, халыргыыр, о. д. а.) тыаһы-ууһу таһаарар (ойуун кыырар таҥаһын туһунан). ☉ Издающий разнообразный (звенящий, дребезжащий, бряцающий) звук (о шаманском костюме с различными железными подвесками)
Тирбии таҥас. ПЭК СЯЯ

даҕ. Араас уратылаах, арааһынай көрүҥнээх; киһи үөйбэтэх-ахтыбатах. ☉ Разнообразный, всевозможный, разного рода, какой можно себе только представить
Сэрии баһылыктараҕыт. Онон эҥин-эгэлгэ соһуччу түбэлтэлэри сатаан тойоннуур уонна уталыппакка кэмигэр бэйэҕит быһаарынар буолуохтааххыт. Н. Лугинов
Сайылык дьиэлэр анныларынааҕы толоон эҥинэгэлгэ сибэккилэринэн киэргэммит. М. Доҕордуурап
Тыаҕа олохтоох көтөрсүүрэр элбэх. Булчут киһи сороҕор кинилэри кытта эҥин-эгэлгэ көһүппэтэх көрсүһүүлэригэр түбэһиэн сөп. Н. Заболоцкай

прил. 1. (разносторонний) универсальней, дэгиттэр; универсальные познания дэгиттэр билиилэр; 2. (с разнообразным назначением) дэгиттэр, дэгиттэр үчүгэй; универсальный станок дэгиттэр станок.

1. аат. Туох эмэ арааһынайа. ☉ Всякое-разное, разнообразие, многообразие чего-л.. Киһи, өлүмүнэ, эҥин-эҥини истэр (өс ном.). Ок-сиэ, киһи эҥин-эҥиҥҥэ түбэһэр ээ, түһээтэххэ түүлгэ да суох суол… А. Софронов
   Эс, киһи эҥин-эҥини санаан. Дьүһүнүгэрбодотугар да баар — бэһиэччик буолбатаҕа. Болот Боотур
2. даҕ. суолт. Арааһынай, тус-туспа, ураты. ☉ Разный, различный, разнообразный, всякого рода
   Эҥин-эҥин күннэр илэ-бодо көһүннүлэр. С. Зверев. Ити үөрэхтээхтэри санааларын киһи туоҕунан табыай? Санаалара эҥин-эҥин… Күндэ

скользить; мууска халтарыйдым я поскользнулся на льду; халтарыйан оҕунна он поскользнулся и упал # харах халтарыйар а) очень много, разнообразно; б) очень красиво, красочно, необычно.

I различный, разный; разнообразный || различие; разнообразие; эҥин дьон разные люди; эҥин дьүһүннээх таҥас ткани различной расцветки; эҥини көрүөҥ всякое увидишь; көтөр эҥинэ разные породы птиц; эҥин-эҥин различный, разный; эҥин-эҥини көрдүм я всякое видел, я всего насмотрелся.
II частица, выражает обобщение присоединяемых к предмету или действию других подобных предметов или действий: чөкчөҥө , бараах , чыычаах эҥин элбээбит много стало куликов, бекасов и прочих (мелких птиц); эт баһаарынан эҥин сырыттым я был на мясном базаре и в прочих местах; уоппускатыгар бултуур эҥин во время отпуска он охотится и занимается чём-нибудь подобным.