многокр. от ыйыт = спрашивать, расспрашивать (многих); барыларын ыйыталаа = расспросить всех.

расспрашивать, разузнавать, допытываться; колхоһун дьонун ыйыталас-та он расспрашивал о людях своего колхоза.

спрашивать, расспрашивать, осведомляться; суолу ыйыт = спросить дорогу; кырдьаҕастан ыйытыма, сылдьыбыттан ыйыт посл. не спрашивай старого, а спрашивай бывалого.

считать неприличным, непристойным, предосудительным; бу туһунан сүөлүргээн кини ыйыппата он не стал об этом расспрашивать, считая нетактичным.

1. нареч. подробно, детально, в деталях; сиһилии ыйыталас= подробно расспрашивать; 2. грам. обстоятельство; миэстэ сиһилиитэ обстоятельство места; төрүөт сиһилиитэ обстоятельство причины.

справляться, осведомляться, расспрашивать о ком-чём-л.; кини эйигин сураабыта он расспрашивал о тебе; ийэтин доруобуйатын сураата он справлялся о состоянии здоровья своей матери.

туохт., кэпс. Арахпакка сураҕалас, ымпыктаан-чымпыктаан, төрдүн-төбөтүн түөрсэн туоһулас, ыйыталас. ☉ Расспрашивать подробно, до мелочей кого-л. о чём-л. [Ньургуһун Ньукулай:] Доҕор! Эн ону тоҕо токкоолоон ыйыттыҥ? Күндэ. [Куралай Кустук] тыыннаах олорорун дуу, хам тоҥо сыстыбытын дуу ким токкоолоон билиэ баарай?! Д. Апросимов
Оҕонньоттор Өлөксөйү тулалаатылар, Омуннуран, мустан токкоолостулар. С. Васильев

I
туохт. Аара тохтуу түс, биир сиргэ туран аас (үксүгэр тайах туһунан). ☉ Делать остановку в пути, останавливаться (обычно о лосе)
«Хардааччы [ыт аата] биир эмэ тайах тоҥообут буоллаҕына, туруорар ини», — диэн Доодоон иһигэр бөҕөтүк санаабыта. И. Федосеев
II
туохт. Тугу эмэ иҥэнтоҥон билэ сатаа, сурас, ыйыталас. ☉ Пытаться узнать о чём-л. подробно, осведомляться, расспрашивать
Дорообо, дойдум! Тоҕотун тоҥоомо, Туоһулуу сураама, Туората көрүмэ! А. Софронов

туохт. Ким, туох эмэ туһунан ымпыгар-чымпыгар тиийэ ыйыталас, сурас. ☉ Осведомляться, расспрашивать о ком-чём-л. подробно, обстоятельно
Кини миигиттэн хайдах дьүһүннээх киһини көрбүппүн туоһуласпыта. Н. Якутскай
«Тоҕо бу айылаах туоһуластыҥ, күүппэтэҕиҥ буолуо?» — диэн баран, Көлөпүнэ күлэн арсайда. Н. Заболоцкай
Илья Егорович Усуйаана олоҕун, дьонун-сэргэтин туоһуласта. «ХС»

туохт. Тугу эмэ билээри иҥэн-тоҥон ыйыталас. ☉ Допытываться, расспрашивать, выуживать какие-л. сведения
Куһаҕаны эрэ түөргүлүүр буоллаххына, эн мантан кэбэлийэ оҕус! У. Нуолур
Кини барыны-бары дириҥник түөргүлээн, уустук-ураннык ойуулаан биэриэхтээх. А. Сыромятникова. Киһи хат-хат ааҕан, уһун толкуйдааһын кэнниттэн эрэ төрдүн-төбөтүн түөргүлүүр. Күн т.