Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сааланааччы

саалан 1, 3 диэнтэн х-ччы аата
Кус-хаас кэлэн турар кэмэ этэ. Арай дьон үлэҕэ-хамнаска баттатан, сааланааччы аҕыйаҕа. М. Ефимов

саалан

туохт.
1. Саанан бултаа. Охотиться с ружьём. Куска-куобахха саалан. Улахан булка саалан
Ээ, тыаҕа саалана сылдьабын, хара тыа байанайа тугу эмэ дьоллоорой диэммин. Н. Неустроев
«Бу уол сааланыан баҕарар ээ», — диир ийэлэрэ Микиитэҕэ. Амма Аччыгыйа
Туох эмэ наадаҕа саата ыл, илдьэ бар. Взять с собой, прихватить с собой ружьё с какой-л. целью
Биһиги балыктыы бардыбыт, баҕар, чубукуга түбэһиэхпит диэн сааланныбыт. Т. Сметанин
2. Саата булун. Обзавестись ружьём, приобрести ружьё
Чокуурунан эстэр сааланным. Ф. Софронов
3. Кимиэхэ эмэ саанан суоһаа; кимнээххэ эмэ саа тутан утарылас, сэриилэс. Вооружаться; воевать против кого-л.. Киһиэхэ саалан. Саҥа былааһы утары саалан
[Егор Егорович:] Мэхээс буруйа сүрдээх улахан, сааланан, ытыһан, үрүҥ былааһыгар утары сылдьыбыт киһи быыһаммат. С. Ефремов
Киренскэйгэ тиийэн истибитим, хамыыһыйаҕа сааланан киирбит икки ини-бии саллааттар ханнык эрэ полковник уолаттара эбиттэр. КГР СЛ-8
4. көсп. Тугу эмэ утары тур, кырыктаахтык утары охсус. Ополчаться против кого-чего-л.. Бу икки дьон [Эллэй, В. Чиряев] …… иккиэн саха олоҥхотугар сааланан эрэллэр. П. Ойуунускай
Инилэрим эрэйдээхтэр этэҥҥэ эргиллэр күннэрэ кэллэҕинэ, убайгыт Доропуун манна былааска быһахтаммыта, үтүөҕэ үҥүүлэммитэ, саргылаахха сааламмыта диэннэр сир-буор сирэйдиэхтэрэ. Айталын

саалан-саадахтан

туохт. Саа-сэп булунан-талынан сэриилэс. Вооружившись, воевать против кого-л.
Сааланан-саадахтанан, Суолбутун солуоҕуҥ! Эллэй
Сорох өрөбөлүүссүйэлэр холоруктарыгар сөрөнөн, сааланан-саадахтанан, хоодуоттук сылдьан төннөн кэлбитэ. Н. Габышев

Якутский → Русский

саалан=

1) обзаводиться ружьём, приобретать ружьё; вооружаться ружьём; кини саҥа сааламмыт он приобрёл новое ружьё; 2) охотиться с ружьём (обычно на дичь). саалан-саадахтан = вооружаться (для предстоящего боя); ср. сэбилэн=.


Еще переводы:

сааланыы

сааланыы (Якутский → Якутский)

саалан диэнтэн хай
аата. Кус оҕото күһүн лаппа кыанар буола көппүтүн кэннэ, …… сааланыыны көҥүллүөххэ. «Кыым»

охотится

охотится (Русский → Якутский)

гл
бултуур, сааланар

силэс

силэс (Якутский → Якутский)

силэй диэнтэн холб. туһ. Аптамаат сааланан Атааканан өстөөххө кимэн киирбитим, Ыга утары түсүһэн Ыстыыгынан силэспитим. С. Васильев

саарбалаа

саарбалаа (Якутский → Якутский)

киистээ диэн курдук
Алдаҥҥа тахсан тииҥниир, Сиинэҕэ саһыллыыр, Сур бөрөнү сойуолуур, Токоҕо саарбалыыр. С. Данилов
Муора булдугар сылдьаллар, оттон кыһын саарбалыыллар уонна сааланаллар. В. Арсеньев (тылб.)

хайдахтаах

хайдахтаах (Якутский → Якутский)

аат сыһыан т. Саҥарааччы туох эмэ бэлиэтин-ахсаанын, хаачыстыбатын, туругун күүрдэн-күүһүрдэн сыаналааһынын көрдөрөр. Выражает эмоциональную оценку говорящим усиления признака количества, качества, состояния чего-л. (до чего, насколько)
Сааланар хайдахтаах кэрэтин Сааланар эрэ дьон билэллэр. Күннүк Уурастыырап
Көрүүй сири, халлааны: Хайдахтаах саас иһэрий?! С. Данилов
[Ньукулааскы] хайдахтаах киэҥ дууһалаах киһиний?! Т. Сметанин

дыллык

дыллык (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Кыра лыглыйа хаас. Гусь белолобый (отличается меньшим размером по сравнению с другими видами гусей)
Хатыыстаах арыыга сааланан бэҕэһээ биир дыллык хааһы өлөрөн тахсыбыт. Амма Аччыгыйа
Доропуун уол бэҕэһээ түөрт дыллыктаах кэлбитэ. «ХС». Тэҥн. лыглыйа

көрчүй

көрчүй (Якутский → Якутский)

көр көччүй
Ахтабын айылҕа тиллиитин …… Күөх сайынын көрсө, күн анныгар көрчүйэ, Киһилиинсүөһүлүүн эргийэ Хара сир үрдүнэн барары, Хамсанан ыһыыга турары. Дьуон Дьаҥылы
Саас саһарҕа оонньуон иннинэ саалана барарга санааҥ хайдах курдук көрчүйэрин билэҕин дуо? «ХС»

көтөрдөөх

көтөрдөөх (Якутский → Якутский)

даҕ. Көтөр түһэр, көтөр үөскүүр (сирэ). Птичий, облюбованный птицами (о месте)
Арай биирдэ туран, сайыҥҥы күн ортотун саҕана, аҕам сиэр атын миинэн, сааланан Курула диэн ааттаах көтөрдөөх күөлгэ субан кус ыта бардым. Т. Сметанин

эрбэхтэн

эрбэхтэн (Якутский → Якутский)

туохт. Эрбэхтээх буол. Иметь большой палец
Эһэ эрбэхтэннэҕинэ, ыт сааланнын (өс хоһ.). Сиридойдуну эһиэ диэн куттанан Таҥара киниэхэ эрбэҕи биэрбэтэх. Ол, арааһа, сөп буолуо, эһэ эрбэхтэннэҕинэ алдьархайы оҥоруо этэ. Далан

оройуон

оройуон (Якутский → Якутский)

аат.
1. Административнай үллэһик аата, улуус. Административно-территориальная единица, район, улус. Хотугу оройуоннар. Оройуон киинэ
«Айымньы» холкуос курааны утары охсуһууга оройуон үрдүнэн холобур буолар үлэни көрдөрөн эрэр. М. Доҕордуурап
Бүтүн оройуон аҥаарын ылан олорор сопхуос курдук хаһаайыстыбаҕа тиийиммэт-түгэммэт кэмнээх буолуо дуо? Р. Кулаковскай
Оройуон киинин, Чокуурдааҕы, мин көрүөх бокуой да булбакка хааллым. Н. Заболоцкай
2. Оройуон киинэ. Центр района, районный центр. Оройуоҥҥа ыйга биирдэ киирэн тахсар этибит
Оройуонтан көмөҕө тахсыбыт Отут киһи манна үлэлээтэ. С. Васильев
Доҕоро Наһаар, уола сүппүтүн оройуоҥҥа тыллыыр аатынан, хаһан да сааламмат бэйэтэ эмиэ сааланан, аттанан, бу сарсыарда эрдэ барбыта. Суорун Омоллоон