Якутские буквы:

Якутский → Якутский

саамал

даҕ.
1. Саамыламмыт, көөнньүбүтүн кэннэ атын улахан иһиккэ мунньан, сөрүүҥҥэ туруоран, астытан иһэргэ бэлэмнэммит (кымыс). Уже дошедший до кондиции, постепенно сливаемый в большой сосуд для смешивания и охлаждения, лучшего качества (кумыс). [Эллэйдээх] биир биэлэрин тутан ылан ыан, онтон хойуу аарах, саамал кымыс уонна көйүү кымыс астаан муспуттар. Саха сэһ
1977. 2. көсп., поэт. Киһини чэбдигирдэр, чэпчэтэр, киһи тыына-быара чэпчиир. Бодрящий, освежающий, дающий чувство облегчения (напр., о воздухе)
Уруйайхал урсуннанна, Саамал куйаас самалдьыйда, Унаар куйаас олохсуйда, Эдьэҥ куйаас иэнигийдэ. Саха нар. ыр. I
Үчүгэйиэн күһүҥҥү Үрүҥ көмүс хартыына, Сахам сирин күөх түүҥҥү Саамал чэбдик салгына. М. Ефимов
Бастакы саамал хаар. Хаста бу курдук маҥан хаар түһүөҕүн киһи билбэт. Н. Босиков
Саамал үчүгэй сааһым сандааран кэлэр кэмигэр Араас элбэх көтөрдөрүм Айаннаан ахсаан кэлээхтииллэр. «Чолбон»
ср. др.-тюрк. саҕ ‘доить’, кирг. саамал ‘молодой, ещё не перебродивший кумыс’, саам ‘свежее кобылье молоко; удой’

Якутский → Русский

саамал:

саамал кымыс готовый кумыс, переливаемый из сосуда в сосуд (чтобы он хорошо перемешался).


Еще переводы:

таһаарбахтаа

таһаарбахтаа (Якутский → Якутский)

таһаар диэнтэн тиэт
көрүҥ. Саамал кымыһынан Санаабытын дьайҕардан, Саргылардаах үҥкүүгэ Таһаарбахтаан иһиэҕиҥ! С. Васильев

кымыс

кымыс (Якутский → Русский)

кумыс; көйүү кымыс крепкий кумыс; саамал кымыс свежий кумыс; биэ кымыһа кумыс из кобыльего молока; ынах кымыһа кумыс из коровьего молока.

дьайҕарт

дьайҕарт (Якутский → Якутский)

дьайҕар диэнтэн дьаһ
туһ. Хараҥаны дьайҕардар Халлааныкпыт сырдаата, Күннэриги таһаарар Күөрэгэйбит ыллаата. И. Эртюков
Саамал кымыһынан Санаабытын дьайҕардан Саргылардаах үҥкүүнү Таһаарбахтаан иһиэҕиҥ! С. Васильев

кэрдиргэс

кэрдиргэс (Якутский → Якутский)

даҕ. Кэрдиргээн тыаһыыр, «кэрк-кырк» гынар тыастаах. Хрустящий
Кэрэ сылгы саала Кэрдиргэс аһылыктаах этим. Саха нар. той. IV
Кэрэ сылгым кэрдиргэс саалынан, Саамал кымыһынан Санааларын көннөрдүлэр. Н. Степанов

кэрпэстээ

кэрпэстээ (Якутский → Якутский)

туохт. Кыратык бара-бара, тохтуу-тохтуу бытааннык айаннаа. Ехать медленно, небольшими переходами, с остановками
Кэтинчэнэн кэрпэстээн кэхтэр киэҥ сирбэр, саарынан саарбахтаан салыйар саамал дойдубар. ПЭК ОНЛЯ III

дьиппиэһин

дьиппиэһин (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Туох эмэ үчүгэйдик ыпсарыллыбыт, тигиллибит сиигэ. Крепкий, прочный шов чего-л.
Дьиппиэһиннээх симиир. ПЭК СЯЯ
Саамал кымыһы санаатынан хамната турар буоллун диэн, бичиктээх биһиэйэхтээх, симэхтээх бииллээх дьиппиэһиннээх симиирдэрин сириэдитэн кэбиспиттэр. ПЭК ОНЛЯ I

көйү

көйү (Якутский → Якутский)

көйү кымыс көр көйөргө кымыс
Көйү кымыһынан Күөмэйдэрин оҥорбуттар, Самаан кымыһынан Санааларын саатаппыттар. П. Ойуунускай
Көйү саамал кымыһынан Көхсүн көйө охсон Күөмэйин көннөрүннүн диэннэр …… Айах үрдэ диэн айхаллаатылар, Үс бараа-хара күлүгэр Үҥэн-сүктэн кэбистилэр. П. Ойуунускай

кыымнаа

кыымнаа (Якутский → Якутский)

туохт., поэт. Кыымна сах, тугу эмэ (хол., өйү-санааны, дууһаны) уһугуннар, сэргэхсит. Вдохновлять, воодушевлять, окрылять кого-л.
Эн кэрэ кэпсээниҥ …… Санаабын дьэгдьиттэ, Сүрэхпин кыымнаата, Сүргэбин көтөхтө. Суорун Омоллоон
Саамал чэбдик сааскы салгын Санааларбын кыымнаата. Чэчир-68

садырыыннаах

садырыыннаах (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Тугунан эмэ аллар, аллар быйаҥнаах, уйгулаах. Обильный, изобилующий чем-л.
Саалыыр сылгым Саары быһарынан Саллырҕаччы кэһэн туоруур Саамал кымыс садырыыннаах Самаан сайын ийэкэбититтэн Саҥарсыаҕыҥ! Саха нар. ыр. II

көйүү

көйүү (Якутский → Якутский)

I
көй I диэнтэн хай
аата. Саха быһаҕынан чохоону көйүү оҕоҕо сэрэхтээх буолар. — Ыарыылара барыларын киэнэ олохсуйбут, кыайтаран эмтэммэт буолбуттар: катар, ириҥэ көйүүтэ, трахома, кулгаах, харах көһүөркээһиннэрэ, тиис дьөллүүтэ, силгэ уунуута. А. Куприн (тылб.)
II
көйүү кымыс көр көйөргө. Эллэйдээх биир биэлэрин тутан ылан ыан, онтон хойуу аарах, саамал кымыс уонна көйүү кымыс астаан муспуттар. Саха сэһ
1977
Саамал кымыһынан Санааларын тарҕаттылар, Көйүү кымыһынан Күөмэйдэрин оҥоһуннулар. С. Васильев
Араҕас арыы манна баар, Көйүү кымыс да үгүс, Күлүмнүүр дуйдаах сылабаар Көһүтүөҕэ түүн, күнүс. И. Эртюков