длинные волосы на конце хвоста (у лошади, рогатого скота); ынах саппайын кырый= обрезать длинные волосы на хвосте коровы.
Якутский → Русский
саппай
Якутский → Якутский
саппай
аат. Сылгы кутуругун үөһээ өттүнэн тас кылгас кыла эбэтэр ынах кутуругун уһун түүтэ. ☉ Короткие волосы у основания хвоста лошади и длинные волосы на конце хвоста коровы
[Сылгы] тириитэ, тыһа — таҥнар таҥас; сиэлэ, саппайа — быа, кыла — туһах, сэлээппэ, илим, дэйбиир, муҥха. АНП СЭЭ. Ынах аһаабыт аһын эниэргийэтэ бородууксуйаны биэримтиэтигэр тиийбэт буоллаҕына, …… бастаан түүтүн кылаана, кутуругун саппайа түһэр, …… онтон ыран, дьүүкэрэн үүтэ тардан, бэйэтэ өлөрүгэр тиийэр. Биэс т.
♦ Саппай ой кэпс. — кыаҕыҥ да суох буоллар көх санааҕар сүүр, сүүрүүнэн сырыт. ☉ Охотно бежать за кем-л., стараясь не отставать
Уолаттар таһырдьа ыстаналлар. Таһараа ыалтан киирэ сылдьар кыракый уҥуохтаах Макар эмиэ саппай ойдо. Кэпсээннэр
Аны эбээ буолан саппай ойон эрэбин. В. Протодьяконов. Саппай уобу (үктэс) — 1) инники аты тумсугунан саппайыгар тиийэр курдук ситэн ис (аты этэргэ). ☉ Поспевать за предыдущей лошадью, доставая носом до верхней части её хвоста (о лошади на скачке); 2) ким-туох эмэ кэнниттэн хаалсыма, тэҥҥэ кэриэтэ сырыт. ☉ соотв. наступать на пятки кому-л.
Мин кэннибиттэн оҕолор саппай уопсубуттара. Далан
Сеня Боряҕа оччо кыайтарбат, кинини кытта саппай уопсар охсооччулар ахсааннарыгар таҕыста. Н. Босиков
Ньиргиэрдээх «Ураа!» хаһыы сатараата: пехота барахсан, …… тааҥкалары кытта саппай үктэһэн, иннин диэки үөмэхтэстэ. Н. Кондаков
саппай-иппэй
сыһ., кэпс. Тиэтэйэ-саарайа тэҥэ-дэхситэ суохтук хардыылаталаан (хаамп). ☉ Нетвёрдыми, неровными торопливыми шагами (идти, ходить)
Үүтээммит туһаайыытын тутуһан саҥата-иҥэтэ суох саппай-иппэй хаамсан истибит. С. Федотов
Еще переводы: