хриплый, сиплый; хааҕынас куолас хриплый голос.

субул. тыас туохт. Кыырт, мохсоҕол саҥатын курдугу таһаар. ☉ Издавать скрипучий, сиплый звук
Атын сөрүөһүннэри тардан баран, кымньыылаан куус гыннарда, ыҥыыра кыыбыгырыы, икки илиитэ даллараҥныы турда. М. Доҕордуурап

нареч. хрипло, сипло, с хрипом, с хриплым шумом; хааҕыначчы хаһыытаа = а) хрипло гудеть; б) хрипло кричать.

даҕ. Кыыкынас, кэһиэҕирбит (куолас, тыас туһунан). ☉ Не чистый по тону, с хрипотцой, сиплый (о звуке, голосе)
Нөҥүө сарсыардатыгар уһуктан кэлбитэ, дьиэҕэ ким да суох буолбут. Кыракый түннүктэр таастара дэрдиргэһэллэр. Л. Толстой (тылб.)
«Кырдьык Каштанка дии!» - диэн итирбит киһи дэрдиргэс куолаһа бигэргэтэн эттэ. А. Чехов (тылб.)
Маякин чаҥкынас, дэрдиргэс хаһыыта атыыһыт аймах киһини дөйүтэр, өрөгөйдөөх үөгүтүн үөскэппитэ. М. Горькай (тылб.)

I
күрдүргээ диэнтэн холб. туһ. Дьиэ кирилиэһин үрдүгэр турар хоруудалаах эмээхсин сибиинньэлэри ыҥырара, олор бары биир куолаһынан хардаран күрдүргэһэллэрэ. А. Пушкин (тылб.)
II
даҕ. Күрдүргээн иһиллэр, күрдүргүүр. ☉ Хриплый, сиплый
[Оҕонньор] күрдүргэс күөмэйинэн аҕылаан биэрэн, ылланар ырыаҕа сөптөөх муусука буолан холбосто. Эрилик Эристиин
[Эһэлэр] арҕастарын түүтэ адьырыспыт, көхсүлэрин тыаһа бииргэм күрдүргэс. М. Чооруоһап
Мүнүүтэ буолаат, күрдүргэс саҥа иһилиннэ. А. Чехов (тылб.)

I
кыыкынаа диэнтэн холб. туһ. Сыарҕалаах оҕустар аадьуо алтахтыыллар, ылахтар биир күрүс кыыкынаһаллар. «ХС»
Бэстэр хоҥкулдьуһан куугунастылар, хатыҥнар кыыкынастылар, көмнөх хаар күдээрийэ тоҕунна. «ХС»
II
даҕ. Кыыкынаан иһиллэр тыастаах, саҥалаах. ☉ Скрипучий, сиплый
Биллэрик орон диэкиттэн эргэ аан аһылларыныы кыыкынас саҥа симиктик иһилиннэ. И. Гоголев
Ыалдьыбыт кыыл тыҥатын иһиллээн көрдөххө тыынара кыыкынас буолар. БПМ КИиКСЫа
Кыыкынас тыастаах үктэллэринэн иһирдьэ сүгүллэҥнэстилэр. «ХС»

даҕ., түөлбэ. Сөҥ, хойуу (киһи куолаһын, саҥатын этэргэ). ☉ Густой, хриплый (о голосе)
Дэлиһиэй кинээс, биллэрик оронугар киэбирэ соҕус туттан, ыалдьыттарын кытта сүөлэҥи куолаһынан кэпсэтэ олорор. Эрилик Эристиин
Кэччэгэй Кэтириинэни аҕыннахха, Хачыгыр эрэйдээх туһа буолла да, кини диэтэх киһи сүөлэҥи куолаһынан таныйартан, часкыйартан, баргыытыыртан атыны билбэт этэ. ФЕВ УТУ
ср. калм. сөөлҥ ‘хрипота; хриплый’, бур. һөөлдэнги ‘охриплый; хриплый; сиплый’

I
хааҕынаа диэнтэн холб. туһ. Хабыс-хараҥа халлааҥҥа туруйалар хаһыытаһаллар, хоҥордор хааҕынаһаллар уонна кус кынатын тыаһа куһугурайар. М. Шолохов (тылб.)
II
даҕ. Кэһиэҕирбит, хааҕынаан иһиллэр. ☉ Сиплый, хриплый
Аныгы тыл барыта хардырҕас, хааҕынас, кыҥкынас эбэтэр иһиирэр. Амма Аччыгыйа
Бөлгөөнөй көстөр дьүһүнүнэн мөкү, нүксүгүр уҥуохтаах, хааҕынас саҥалаах ымсыы, киһиргэс киһи этэ. КДМ ОККО
Субуоталарга хаһыллан хаалбыт хааҕынас тыастаах быластыыҥкаларынан доҕуһуолланан үҥкүү биэчэрдэрэ ыытыллаллар. «ЭК»

сов. 1. (потерять голос): ребёнок долго плакал и осип оҕо, уһуннук ытаан, күөмэйэ бүппүт; 2. (стать сиплым) кыыкынас буол, кэһиэҕир, бүт.

I
хардьыгынаа диэнтэн холб. туһ. Бу эргэ өтөҕү хаппыт тиит үрдүттэн харабыллыы олорор курдук, хара тураахтар хардьыгынаһа-хардьыгынаһа, тэлгэһэни тула көтөллөрө. В. Гаврильева
II
даҕ. Бүтэҥи, кэһиэҕирбит (хол., саҥа); хардырҕас (хол., тыас). ☉ Глуховатый, сиплый (напр., о голосе); трескучий, хриплый (напр., о звуке)
[Баһыкка] Кыл курдук синньээн бүтэйэ оспут күөмэйиттэн «...аа-ыы-ыы» диэн эмиэ да, ыгылыйан, хаһыытыырга, эмиэ да, бопторон, тыын былдьаһарга дылы хардьыгынас дорҕооннор таҕыстылар. Софр. Данилов
Биһиги кистээн аҕалар хаһыаттарыттан, хардьыгынас саҥалаах хара тэриэлкэ араадьыйабытыттан билэрбит. Далан
Баһылай нэһиилэ орҕостон турда. Сэниэтэ эстибит, күөмэйэ хардьыгынас, төбөтө ып-ыарахан. У. Ойуур