частица препозитивная усил. присоединяется к нек-рым словам, начинающимся со слога си=: сип-синньигэс а) очень тонкий, тонкий-претонкий, тонюсенький; сип-синньигэс сап тонюсенькая нитка; б) узенький; сип-синньигэс балаһалаах таҥас ткань в узенькую полоску; сип-сибиэһэй свежий-пресвежий, свежайший.

подр. лёгкому свистящему звуку, напр. при втягивании воздуха губами; сип гын = а) издать лёгкий свистящий звук; б) перен. шепнуть, сообщить кому-л. о чём-либо мимоходом.

Даҕааһын, дэҥҥэ сыһыат күүһүрдэр эбиискэтэ, си- диэн саҕаланар олохторго сыстар: сип-сибиэһэй, сип-синньигэс, сип-сибилигин. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательного, реже наречия, присоединяемая к основам, начинающимся на си-: сип-сибиэһэй ‘свежий-пресвежий, свежайший’, сип-синньигэс ‘очень тонкий, тонюсенький; узенький’, сип-сибилигин ‘сейчас же, немедленно’
Сүөдээр, тойонуҥ ыҥыртарар. Бэрт түргэнник, сип-сибилигин киниэхэ тахса охсуоҥ үһү! Н. Якутскай
Нинка Строева хааһын сип-синньигэс гына үргээн кэбиспит. Софр. Данилов
[Уолаттар] суунан иккиэн тэп-тэтэркэй, сип-сибиэһэй буолан кэлэллэр. Н. Лугинов

I
аат., түөлбэ. Күөгү. ☉ Удочка
Ол кэмҥэ күөгүгэ (атын оройуоннарга сип диэн ааттыыллар) [күстэх] элбэхтик хабааччы. «ХС»
Хаахынай түһэр уу түгэҕэр Уһун күн дууһам тулуппат: Хаахынай сиппин хаппат! А. Барто (тылб.)
ср. тюрк. йип, кирг. жип ‘нить, нитка’
II
тыаһы үт. т. Тиис быыһынан чэпчэкитик «си» диэн иһиирэн таһаарар тыас. ☉ Подражание лёгкому свистящему звуку «си», произносимому путём выдувания воздуха между зубами.

биирдэм тыас туохт.
1. Чэпчэкитик, тииһиҥ быыһынан («си» диэн эрэр курдук) тыаста таһаар. ☉ Издать лёгкий свистящий звук
Марба …… алтан хамсатыгар табах ууран сип гына тарда-тарда санааҕа түстэ. Күндэ
2. көсп. Кимиэхэ эмэ тугу эмэ кистээн, сибигинэйэн эт, сибис гын. ☉ Сообщить кому-л. о чём-л. тихо, тайком, шепнуть
Түүлээх Уллуҥах сип гынан Наһаары дьиэ таһыгар ыҥыран таһаарда. Суорун Омоллоон. Хата, эн, үөрэхтээх оҕо, ханна эмэ сип гыннаргын… М. Доҕордуурап
♦ «Сип» гыммыты ситиигэ тиһэр («сап» гыммыты сапка тиһэр) — тугу истибитин барытын, тиспит курдук өйгө тутар, онтун кэпсэл оҥостор (хобу-сиби таһааччы). ☉ Собирает сплетни, толки и разносит их (букв. всякое шушуканье на верёвочку нанизывает, всякое шептание на нитку нанизывает)
Сип гыммыты Ситиигэ тиһэ сылдьан, Ситэрэн сэһэргээн сэргэҕэлэтэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Били дьахтар, Балбаара, сип гыммыты ситиигэ, сап гыммыты сапка тистэҕэ. И. Никифоров
Бэрт куһаҕан быһыынан …… сип гыммыты ситиигэ тиһии, сап гыммыты сапка тиһии, атыннык эттэххэ, араас хобунан-сибинэн дьарыктаныы буолар. ЧКС ОИиСТ

сыһ., кэпс. Дорҕооно суохтук, сибигинэйэн (дьоҥҥо иһитиннэрбэт курдук). ☉ Шёпотом (так, чтобы другие не слышали)
Сип-сап кэпсэтэллэр, ону иһиллии сатаата да, туох да туолкатын быһааран истибэтэ. Күндэ
Уун-утары көрсөн олорон, Уостаратиистэрэ чорбоҥноһон, Сип-сап мээнэ сэлэһии, Сымыйаны сибигинэһии. ДГИ СС
Биһигиттэн чугас бинэгирээт мастарын иһигэр «чууп» гына уураһар, «сип-сап сибигинэһэр», үөһэ-аллара тыынар сибики баара. М. Горькай (тылб.)

аат. Киһини кимиэхэ эрэ холуннаран кэпсээһин; сымыйаны тарҕатыы. ☉ Сплетни; слухи
Кимнээх эрэ күүстэринэн өттөйөн оһол-төрүөт бөҕөнү тарпыттар, хоп-сип арааһын тарҕатан иирсээни тэрийбиттэр. Н. Лугинов
Катя кэпсээниттэн иһиттэххэ, ыаллар икки ардыларыгар хобу-сиби таһар дьахтарыгар сөп. Болот Боотур
Хоп-сип икки атахтаах кэдэрги кэмэлдьитин саамай дьэбиннээҕэ. Ф. Постников