Якутские буквы:

Якутский → Русский

сиргэмтэх

1) испытывающий отвращение, брезгливое чувство (при виде, напр. лягушек, мышей и т. п.); 2) пугливый (о лошади).

Якутский → Якутский

сиргэмтэх

даҕ. Үргүүк, куттанымтыа (сылгы). ☉ Пугливый (о лошади)
Сылгыһыт …… сымнаҕас олохтоох сиргэмтэҕэ суох, туругас, иччитимсэх икки аттаах буолара ордук. АПН ӨСС
Халтарымтаҕай, Сиргэмтэх ат арҕаһыгар олороммун Бэдьэйэ сиэллэрэбин. «ХС»
Туттара-хаптара сиргэмтэх сылгылыы дьигиҥнэс-дьаҕыҥнас толоос буолла. «ХС»

Еще переводы:

сиргэмтэҕэй

сиргэмтэҕэй (Якутский → Русский)

см. сиргэмтэх 1.

пугливый

пугливый (Русский → Якутский)

прил. хоргус, үргүүк, сиргэмтэх; пугливая лошадь сиргэмтэх ат; пугливый взгляд хоргус сирэй-харах.

сиргэмтэҕэй

сиргэмтэҕэй (Якутский → Якутский)

сиргэмтэх диэн курдук
Киһи тутуутугар-хабыытыгар үөрэнэ илик убаһа сиргэмтэҕэй буолар. ДьСИи
Ат сымнаҕаһа, тэппэтэ, сиргэмтэҕэйэ суоҕа, туттарыгаһа наада. ААИ ОБСЫҮ

шоры

шоры (Русский → Якутский)

только мн. 1. (наглазники) чарапчы (сиргэмтэх акт); 2. (упряжь) ат сэбэ (хомуу-туттан, дугатыттан уратыта).

лиһиччэхтэт

лиһиччэхтэт (Якутский → Якутский)

лиһиччэхтээ диэн тэн дьаһ
туһ. Сиргэмтэх ат арҕаһыгар олороммун, Бэдьэйэ сиэллэрэбин, Хаамтаран лиһиччэхтэтэбин. Н. Босиков

тутуу-хабыы

тутуу-хабыы (Якутский → Якутский)

тут-хап диэнтэн хай. аата. Тутуу-хабыы үчүгэй курдук
□ Киһи тутуутугар-хабыытыгар үөрэнэ илик убаһа сиргэмтэҕэй, иһиттэн уулаабат, утаттаҕына да аҥардастыы хаары сиир. ДьСИи

пугливый

пугливый (Русский → Якутский)

прил
куттамсах, соһуйумтуо; сиргэмтэҕэй, үргүүк, тэһии (сүөһү, кыыл туһунан)

туругас

туругас (Якутский → Якутский)

даҕ. Аһыыр, тутуллар сириттэн барыгаһа суох, дьиэмсэх (үксүн ат туһунан). ☉ Не отходящий от стойбища, спокойного нрава (обычно о лошади)
[Сылгыһыт] сиргэмтэҕэ суох, туругас, иччитимсэх икки аттаах буолара ордук. АПН ӨСС
Сиргэмтэҕэй, туругаһа суох аты баайан туран көлүйэр быдан куттала суох. АНП ССХТ
◊ Тылыгар туругас — эппит тылын толорор, энчирэппэт. ☉ Держащий слово, выполняющий обещания, обязательный
Баҕар, кимнээҕэр тылыгар туругас киһи буолуо [Бардасов]. В. Яковлев
[Серго Орджоникидзе] олус эйэҕэһэ, тылыгар туругаһа, киһиэхэ кыһамньылааҕа өтө көстөр. СССБТ

хаарымтаҕай

хаарымтаҕай (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Тииһинэн түһэр идэлээх, ытырыык (үксүгэр аты этэллэр). ☉ Имеющий привычку кусаться, кусачий (обычно о лошади)
Хаарымтаҕай биэттэн куотан, Хара тураҕас кулунчук Дьырылаччы кистиикистии Тамайа сүүрэн кэлэн, Таптыыр ийэтигэр сыстыбыта. Болот Боотур
Ат сиргэмтэх, хаарымтаҕай этэ, бэйэтин билинэр эрэ киһи миинэрэ. П. Аввакумов
Ити дьаҕыллаах сур соноҕос баҕайы хаарымтаҕайа сүрүөн. «ХС»

уйусхах

уйусхах (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Миҥэтийэ илик, куотумтуо, сиргэмтэҕэй, тэһии (үксүгэр сылгыны этэргэ). ☉ Пугливый, беспокойный, необъезженный (обычно о лошади). Уйусхах сылгы
□ Уолуҥ уйусхах ат курдук
Халыһытан иһэр суола да... А. Сыромятникова
[Ыаллар] Уйусхах, түргэн көлөнөн Уйуһутан кэлэннэр Уруй-туску эттилэр. Н. Босиков
2
уйусхан диэн курдук. Уолах тиит ортотунан тосту ыстанар уйусхах тыаллаах [сиргэ тиийиэҥ]. ПЭК ОНЛЯ I
[Фёдор Фёдорович Ресслейн] оччолорго сэттэ уонуттан тахсыбыт эбит гынан баран, ол уйусхах сүрэхтээх киһи 1816 сыллаахха алтынньыга Дьокуускайтан Халымаҕа араҥ ыарыыны үөрэтэ айаннаабыт. И. Федосеев
ср. монг. ой ‘отскакивать, убегать, уклоняться’