Якутские буквы:

Якутский → Русский

сиргэнии

и. д. от сиргэн =.

сиргэн=

1) испытывать отвращение, брезгливое чувство (при виде, напр. лягушек, мышей и т. п.), брезговать (напр. лягушками, мышами и т. п.); 2) пугаться (обычно о лошади); ат сиргэнэн ындыытын бырахта лошадь испугалась и сбросила поклажу.

Якутский → Якутский

сиргэнии

сиргэн диэнтэн хай
аата. Хаһан да намтыа, уҕарыйыа суоҕа өстөөхтөртөн киһи сиргэниитэ, кэлэйиитэ. Амма Аччыгыйа
Билбэппин …… Сидьиҥтэн сиргэнии сэтэтэ Сүрэхпин аймаабат буолуутун. С. Данилов

сиргэн

туохт.
1. Ким-туох эмэ кириттэн-хаҕыттан, сидьиҥиттэн, быртаҕыттан олус дьулай, абааһы көр. ☉ Испытывать отвращение к чему-л., брезговать чем-л.
Дьиҥинэн, оччоҕо киһи сиргэниэх быдьар олоҕо, кир-хах бөҕө этэ ээ, ааста эрэ диэн! Н. Лугинов
Сорохтор сүөһү үлэтиттэн толлоллор, хотонтон сиргэнэллэр. М. Доҕордуурап
Оччоҕо аатырар Темза өрүс кирдээҕиттэн, кылы кырбаабыт курдук кыймаҥнас үөннээҕиттэн сиргэнэн турабын. П. Филиппов
2. Тугу эмэ абааһы көрөн, туохтан эмэ куттанан, үргэн өрө мөхсө түс, туора ой (сылгы, сүөһү туһунан). ☉ Пугаться, кидаться в сторону (о лошади, крупном рогатом скоте)
Ата олбуор иһигэр туох эрэ сүөдэйэн турарыттан сиргэнэн, туора-маары садьыалаамахтаан ылла. Н. Заболоцкай
Сиргэммит ынах муннун тыаһата-тыаһата, быатын быһаары тилирчэхтээтэ. В. Яковлев
Атыыр оҕус сиргэнэн, муостаны үлтү лүһүгүрэтэн эркиҥҥэ өттүгүнэн сигэнэ туора туран кэбистэ. Эрилик Эристиин
ср. тат. чиркану ‘брезговать; испытывать неприятные ощущения’

Еще переводы:

отвращение

отвращение (Русский → Якутский)

с. сиргэнии, кэлэйии; чувство отвращения сиргэнии чувствота.

презрение

презрение (Русский → Якутский)

с. наһаа сэнээһин, сиргэнии.

тьфу

тьфу (Русский → Якутский)

межд
сиргэнии, кэлэйии. Тьфу, какая гадость!

омерзение

омерзение (Русский → Якутский)

с. сиргэнии; противно до омерзения киһи сиргэниэх курдук түктэри.

кэлэйии

кэлэйии (Якутский → Якутский)

кэлэй диэнтэн хай
аата. Хаһан да намтыа, уурайыа суоҕа фашистартан киһи сиргэниитэ, кэлэйиитэ. Амма Аччыгыйа
Харыстаа сүрэххин кэлэйииттэн, Хом санааттан, өстүйүүттэн. Н. Харлампьева

погнушаться

погнушаться (Русский → Якутский)

сов. сиргэн, сир.

сиргэт=

сиргэт= (Якутский → Русский)

побуд. от сиргэн =.

па

па (Якутский → Якутский)

саҥа алл.
1. Сиргэниини, сиргэнэн-кэлэйэн абааһы көрүүнү көрдөрөр (аһаҕас дорҕ. араастык уһатан, уларытан, сүһүөҕү эбэн, көмө т., ордук сыһыан эб. холбоһон, иэйии араас дэгэтин, толбонун күүһүрдэн биэрэр). ☉ Выражает брезгливое отношение, отвращение к чему-л. (произносится с различной степенью длительности, может иметь слоговые наращения, соединяться со служебными словами и усиливать различные отрицательные эмоциональные оттенки и нюансы). Бу туох куһаҕан сытай, па-па! Па да паа, бу уол бадарааҥҥа түспүт! Пыы, ынах сааҕын тэпсибит!
□ Па, нохоо, дьэбэрэ уута буолбат дуо? Амма Аччыгыйа
2. Улаханнык сириини, мыыныыны, дьиибэргээһиннээх кэлэйиини көрдөрөр. ☉ Выражает пренебрежительное отношение, презрение к кому-чему-л., разочарование в ком-чём-л., недоумение. Па, ол диэхтээн! Па, бу дьүһүннээҕи кыайбаккын дуо? Па, олус кыра эбит!
□ [Кэргэнэ:] «Па, бу диэн булт дуо?» — диидии чыркымайы ылан оһох кэннин диэки бырахпыта. Н. Якутскай
— Саня, эн кэнники эргэ бардаххына, мин эйиэхэ сылдьар буолуом, — диибин. — Па! Күтүр эҥин-эҥини саҥаран. Ол эмиэ тугум эрэй, нохоо! Амма Аччыгыйа
3. Дьиктиргээһиннээх соһуйууну көрдөрөр (үксүгэр күүппэтэх өттүгүттэн туох эмэ баар буолуутуттан). ☉ Выражает сильное удивление, изумление (от какой-л. неожиданности)
Па, кыыһа бу утары сарахачыйан иһэр, куудараламмыт баттаҕа уон аҥыы үрэллэн хаалбыт. Н. Заболоцкай
4. «Куһаҕан, нэгэй, аанньата суох» диэн тыллар суолталарыгар туттуллар этигэн тыл. ☉ Семантический экспрессивный эквивалент слов «плохой, никуда не годный, никчёмный»
Уол сотору-сотору «па» диир, кини ол аайы ордук тэбиллэн иһэр. Амма Аччыгыйа
Хараҕын сабан көрдө да, па, утуйар уу диэн кэлси дуо. Софр. Данилов
Матырыйаалы ордорон иккилии бүк батарбытым аны «па» аатырар дуо?! Р. Баҕатаайыскай. Тэҥн. пахай
монг. паа

побрезгать,

побрезгать, (Русский → Якутский)

побрезговать сов. разг. сиргэн.

оттон

оттон (Якутский → Якутский)

I
1.
оттоо диэнтэн бэй. туһ. [Байбал:] Ээ, үөрэхтээх оҕолоох оҕонньор оттоммотоҕуҥ мин буруйум буолсу дии. А. Софронов
От үлэтин былдьаһыктаах күннэригэр сүөһүлэрэ сыл тахсар отун кыайан оттоммот, эбэтэр улаатан эрэр оҕото суох ыал отчуту наймылаһарга күһэллэллэрэ. И. Аргунов
2. Оттоох буол, үүн (ходуһа туһунан этэргэ). ☉ Иметь хороший травостой (о сенокосном угодье)
«Хатан хаалбатаҕына, бука оттоноро буолуо», — диэтэ Ананий. М. Доҕордуурап
Дохсун самыыр куттаҕына, Толоон солко оттонор, Оттон ырыа буоллаҕына, Туохтан үөскүүр, доҕоттор? И. Эртюков
II
ситим т. Инники этиллибиккэ утарар сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает противительное отношение к сказанному в начале (а, но, однако). Уол ыллыыр, оттон кыыс истэр. Кимиэхэ да куһаҕаны оҥорбута суох, оттон олоҕор мэлдьи табыллыбат. Мин кэллим, оттон кини дьиэтигэр хаалла
□ Пуойас биир чааһынан барар, оттон эн буоллаҕына барарга өссө да бэлэмэ суоххун. «ХС»
III
сыһыан т. Куттааһыны, сааныыны көрдөрөр (бэйи, сэрэн). ☉ Выражает запугивание, угрозу говорящего (ну смотри, ну погоди). Оттон, киэһэ кэлбэккэ гыныаҥ, иэҥҥин хастыам
□ Оттон… Оттон… Хаһан эмэ ити тылгар түбэһиэҥ эбээт! С. Ефремов
Бэйи, оттон күлэн эр! «ХС»
2. Саҥарааччы уордайыытын, кыыһырыытын, өһүргэниитин, кэлэйиитин-сиргэниитин, хомуруйуутун уо. д. а. көрдөрөр (мэлдьи күүһүрдэр интонациянан этиллэр). ☉ Выражает раздражение, досаду, обиду, снисхождение, укоризну и т. п. говорящего (всегда произносится с восклицательной интонацией)
Биирдэ сынньаннаҕым дии, оттон! Амма Аччыгыйа
Оргууй! Оттон, ылыаҥ буоллаҕа дии! С. Ефремов
Туох истиэ-көрүө баарай, оттон. А. Сыромятникова
3. Саҥарааччы кыратык олуттарыытын, муҥутахсыйыытын, саараҥнааһынын, эрэмньитэ суох, ылбат-биэрбэт эппиэтин көрдөрөр. ☉ Выражает некоторое затруднение, сомнение, нерешительность, колебание, неуверенность, уклончивость говорящего
Эн буолан, оттон, биэрээ инибин. Н. Неустроев
Ээ, оттон, оннук ини. С. Ефремов
Оттон, ыл: ол кэннэ киэҥ буоллаҕына, эн ити бэйэҥ бэргэһэҕин миэхэ аҕал. Эрилик Эристиин
4. Этии араас дэгэт суолтатын (этэр санаа дьиҥин, бигэргэтии, сэрэйии, баҕарыы, утары этии уо. д. а. курдуктары) күүһүрдэр. ☉ Усиливает различные модальные значения высказывания (достоверность, подтверждение, согласие, продолжение, желание, возражение и т. п.)
Доҕоор, оттон үгүс соҕус түүлээхтээх этим. П. Ойуунускай
Ньиэмэһи оттон көрдүм ахан ини: өлбүтү да, тыыннааҕы да. Софр. Данилов
Ээ, оттон оннугун иһин, эмээхсиэн, аныгы оҕолор ийэ-аҕа этэрин истибэттэр. С. Ефремов