Якутские буквы:

Якутский → Якутский

соруктан

туохт. Соруктаах, сыаллаах, туох эмэ наадалаах буол. Нацелиться на что-л. [Уолака:] Дорообо, эдьиийим Сайсары, кэл бэттэх
Кэпсээ, тугу соруктанан кэллиҥ? Суорун Омоллоон
Бу күнтэн ыла Роман Светаны хайдах эмэ гынан көрсө охсорго соруктанар. У. Нуолур
Мин Анастасия Петровна ити этиитин аахпыт киһи диэн ыһык оҥосто сылдьыбыт санаалаах этим. Онтубун соруктанан архыыпка сырыттым. ПНИ АДХ
Суорума соруктан көр суорума
Өлөр быатыгар, Өйбүн сүүйтэрэн, Суорума соруктаммыт сорум эбит. П. Ойуунускай
Ньиэмэс буулдьатыттан эдэр сааһыгар суорума соруктаммыта. Софр. Данилов

борук-сорук

  1. аат. Киэһэ им сүтүөн иннинэ, сарсыарда халлаан сырдаан эрдэҕинэ сырдык-хараҥа былдьаһыыта, болоорон эрэ көстөр сырдык. Слабый, полутемный, сумрачный свет (напр., вечером до наступления полной темноты и утром до рассвета), сумерки
    Муҥур сүүсчэкэ эрэ саһаан сиргэ нэһииччэ тиийэн баран сарсыардааҥҥы борук-сорукка ол хараара сытар этэ. Н. Заболоцкай
    Миичээн ити курдук бултаан, киэһэ борук-сорук түһүөр диэри уон биэс тииҥи өлөрдө. А. Кривошапкин (тылб.)
    2
    даҕ. суолт., көр боруҥуй. Сайыҥҥы былыттаах борук-сорук киэһэ. П. Ойуунускай
    Дьиэ иһэ борук-сорук хараҥа. А. Софронов
    Хараҥаран баран эрэр борук-сорук хонуулар, аргыый аҕай түүҥҥү чуумпуга симэлийэн, улам сүтэн иһэр курдуктара. Ч. Айтматов (тылб.)
  2. сыһ. суолт. Көстөр-көстүбэт ыккардынан, бүдүк-бадык. Сумрачно, неясно (освещать(ся))
    Түннүк бастаан көҕөрөн баран, борук-сорук сырдатан барда. Н. Заболоцкай
    Бугул саҕа оргулу Борук-сорук көрбүтэ, Булуу-талыы — бу дьолу, Бойборуйан тиийбитэ, Кымырдаҕас оргулун Кырыы өттүн үрэйдэ, Кыһыл тылын таһааран Кыҥыһахтыы кирийдэ. Т. Сметанин

сорук

аат.
1. Оҥоһуллуохтаах, ситиһиллиэхтээх, толоруллуохтаах сыал, эбэһээтэлистибэ. То, что требует исполнения, разрешения, цель, задача
Кини …… туруорбут соругун хайаан да толорон баран тэйэрэ. Суорун Омоллоон
Балтараа тыһыынча суумалаах түүлээҕи бултаан тохсунньу ый маҥнайгы чыыһылатыгар туттарарга сорук ылыннылар. Күндэ
Билигин оскуола сүрүн соругунан оҕо аайы орто үөрэҕи биэрии. Н. Лугинов
2. Ким эмэ кимиэхэ эмэ толороругар биэрэр сорудаҕа. Данное кем-л. кому-л. задание, поручение
Сорукка …… кэлбит сааппат, тэҥсиккэ сылдьар килбигийбэт (өс хоһ.). [Мохсоҕол:] Атаҕым тоһуннаҕына ким эн соруккар, Хара бараахтыы, дабдарыйа сүүрүөй? И. Гоголев
Саллааты …… сорукка ыытан баран, Зояны, таһаардылар. Н. Габышев
Лиза дьоно ханна эмэ сорукка ыытаары, ынах хомуйтараары, сылабаар оргуттараары гыммыттарын биллэҕинэ, арыт «таала анньар», арыт «тобуга ыалдьар». Дьүөгэ Ааныстыырап
Туох эмэ сыаллаах, туохха эмэ наадыйан, соруктанан ханна эмэ тиийии, барыы. Езда куда-л. с какой-л. целью, поручением
«Тоойуом, били соруктаах кэллим диэн эрэриҥ дии, ол соругуҥ диэн туох буоларый?» — диэн, дьэ иҥэнтоҥон ыйыталаһан барар. Н. Якутскай
Сэрбэкэ кинээс …… соруктанан кэлбит соругун кистээбэтэҕэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Октябрина кэлбит соругун туһунан туох диэн тыл таһааран этэриттэн салла санаата. М. Попов

сорук-боллур

сорук-боллур уол (оҕо) фольк. — сорукка сылдьар эдэр киһи, уол. Посыльный, юноша на посылках, мальчик на побегушках
Үрүөлээх торбоһун Үтүмэҕэ буолбут, Сорукка сылдьар Сорук-боллур оҕото …… кэллим. П. Ойуунускай
Арай эн бэйэлээх наадаҕар сорук-боллур уол буола сылдьабын. У лахан кинээһиҥ эйиэхэ кыраамыкы сурук ыытта. Амма Аччыгыйа
Сорук-боллур оҕо оҥостууһуктар дии, көр эрэ маны. Софр. Данилов
Билигин холкуоспар былыргы сорук-боллур уоллааҕар куһаҕаннык сылдьабын. С. Ефремов; сорук-боллур оҥоһун (гын) — кимиэхэ эмэ соруккун, сорудаххын толортор, кими эмэ быстах-остох наадаҕа сырытыннар. Сделать кого-л. посыльным, мальчиком на побегушках
Мин эрим үрүҥ хараҕын үөһэ көрдөрбөккө, наар сорук-боллур оҥосто сылдьар, киһиэхэ да аахпат быһыылаах. Болот Боотур
[Иван Иванович:] Бу эн курдук кырдьаҕас киһини сорук-боллур оҥостоллор. С. Ефремов
Сорох ыалларга биэнсийэлээхтэри сорук-боллур оҥостуу үгэһэ баар: ону аҕал, итини ыл, оннукта атыылас эҥин диэн. «Кыым»

Якутский → Русский

борук-сорук

сумерки; биһиги киэһэ борук-сорукка кэллибит мы приехали вечером, в сумерках.

сорук

цель, задача; коммунистическайдыы иитии соруктара задачи коммунистического воспитания; кэлбит соругум манный цель моего приезда такова # сорук боллур-уол фольк. посыльный, юноша на посылках.

Якутский → Английский

борук-сорук

a. half-light, half-dark


Еще переводы:

обязаться

обязаться (Русский → Якутский)

сов. эбээһинэстэн, соруктан, ылын; обязаться выполнить план досрочно былааны болдьоҕун иннинэ толорорго эбээһинэстэн.

төгүрүтүс

төгүрүтүс (Якутский → Якутский)

төгүрүт диэнтэн холб. туһ. Ыалдьыт өр төгүрүтүспэккэ, соруктанан кэлбит илдьитин тиэрдэргэ сорунна. Н. Заболоцкай

наадалан

наадалан (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Туох эмэ чопчу оҥоһуллуохтаах соруктан, наадалаах буол. Испытывать потребность в чём-л., быть нацеленным на что-л. [Уйбаан:] Тугу тохтотуохпутуй, наадаланан кэлбит наадабытын тэрийдэхпит дии. А. Софронов
Миитэрэй …… ыал дьан биэлсэргэ көрдөрөр наадаланар буолла. Амма Аччыгыйа

суоллан

суоллан (Якутский → Якутский)

суоллаа диэнтэн бэй
туһ. Ити хайдах ол мас аннынан суолламмыттара эбитэ буолла? Амма Аччыгыйа
Хаһан үчүгэй суолланаммыт көрүүчэй дэлэй буоларын кэтэһэн кэтэхпит кэлтэйэр. «ХС»
Суорума (сор) суоллан (соруктан, оҥоһуулан) көр суорума I
Төһөлөөх дьадаҥы дьон итинник сор суолламмыттара буолуой? А. Сыромятникова
Эн хос эһэҥ Мохсоҕол диэн бэрт быһый киһи үөскээн баран суорума суолламмыта үһү диэн дьон кэпсиирин истэбин. «ХС»

суорума

суорума (Якутский → Якутский)

I
суорума (сор) суоллан (соруктан, оҥоһуулан) — быстах өлүүгэ өл, быстах үйэлэн. Умереть преждевременно, не своей смертью, погибнуть
Ньиэмэс буулдьатыттан эдэр сааһыгар суорума соруктаммыта. Софр. Данилов
Былыр былыргыттан кыһыл көмүс иннэ диэн төһөлөөх киһи суорума суолламмыта буолуой?! «ХС»
[Сусанна Павловна:] Төһөлөөх элбэх барахсаттар, тапталларыгар табыллыбакка, суорума суолламмыттара буолуой? «ХС»
ср. бур. зуурма, орд. дьуурма, халх. зуурм ‘полуготовый, недоделанный, на полпути; рано родившийся; выкидыш’
II
көр суорба
Утарыта уурталаабыт курдук, Суостуганнаах суорума таас оһохтоох эбит. Суорун Омоллоон
Үрэхтэри чаастатык туорааһын, суорума таастары кытта уһуннук хабырыйсыы дьону да сылатта, бульдозер да эмсэҕэлээтэ. «ХС»

target

target (Английский → Якутский)

сорук

аба-сүттү

аба-сүттү (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Кырыктаах, өһүөннээх кыйаханыы муҥутуур көстүүтүн көрдөрөр (үксүгэр атын саҥа алл. кытта, фольк. тут-лар). Выражает гневное возмущение, негодование (обычно употр. в фольк. в сочет. с др. межд.)
Абам-сүттүм эбит!!! Өлөр быатыгар, Өйбүн сүүйтэрэн, Суорума соруктаммыт Сорум эбит. П. Ойуунускай
Тойон Ньургун Абааһы тылын иһиттэ: «Абам-сүттүм!» — диэн санаата, улаханнык хараҥатыйда. ПЭК ОНЛЯ II. Тэҥн. абакка-сүтүккэ

дьоллоох-соргулаах

дьоллоох-соргулаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Олохтон дуоһуйуулаах, дьол-соргу тосхойуулаах, улахан кэскиллээх. Довольный жизнью, счастливый, благополучный
Сир киэҥэ килбэйэр киинэ Дьоллоох-соргулаах Дьобуруопа диэн [баар эбит]... Өксөкүлээх Өлөксөй
Дьоллоохсоргулаах көҥүл дойдубутун …… Урусхаллаан суоһарар соруктанан Уолусхан сэриинэн уоран түспүттэрэ. С. Зверев
Манан суруйааччылар норуот дьоллоох-соргулаах олоҕун туһугар тыынын толук уурбут Герой буойун дьон өйүттэн-сүрэҕиттэн сүппэтин бэлиэтииллэр. «ХС»

ороһу

ороһу (Якутский → Якутский)

даҕ. Хойутаан төрөөбүт (ньирэйи, кулуну уонна оҕону да этэргэ). Поздний, родившийся последним, припозднившийся (о ребёнке); родившийся поздно, не в сезон (о детёныше животного)
Барыларыттан ороһу төрөөн, ситэ-хото илигинэ кырыа хаар кинини хаарыйбыта дуу? Амма Аччыгыйа
Онон, биэс уон үс ороһу борооскулары тутан, хас биирдиилэрин кыстык устата алта уон киилэнэн улаатыннарарга соруктанар. «Кыым»
ср. алт. орочы ‘наследник, младший сын’

дьайҕар

дьайҕар (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ырааһыр, сырдаа, үчүгэйдик көстөр буол (хол., былыттаах халлааны, туманы, буруону этэргэ). Сделаться ясным, прояснеть, просветлеть (напр., о небе, очистившемся от облаков, тумана, дыма)
Былыттаах халлаан дьайҕаран, толору ый көһүннэ, ыйдаҥа сырдатта. Болот Боотур
Туман арыый дьайҕарбыкка дылы. Суорун Омоллоон
Табахтааһын тохтообута, салгын арыый дьайҕарбыта. Далан
Халлаан сырдаан, дьыбар күүһүрэн барда, илин диэки дьайҕарбыт чараас былыт сардаҥа уотунан кытара кыыста. Н. Заболоцкай
2. Сырдаа, сырдаан кэл (хол., хараҥа түүн кэнниттэн). Становиться светлым, светать (о наступлении утра)
Дьаҥха түүн дьайҕаран, Саабыла биитинии, Сарсыарда чаҕылыс гыммыта. Эллэй
Сааскы түүн барахсан, Дьайҕара сырдаата. Күннүк Уурастыырап
«Тохтоо! Ким иһэрий?»- өссө да ситэ дьайҕара илик борук-соруктан саҥа көбдьүөрдэ. Н. Кондаков
3. көсп. Дьэҥкэр, тарҕан, аас (киһи санаатын, утуйар уутун туһунан). Рассеиваться, становиться яснее, отчетливей, проясниться (обычно о мыслях, сознании, сне)
Томмот тойон уһугунна. Арааһа сарсыарда чугаһаабыт: уута дьайҕарбыт. Софр. Данилов
Настарыанньа маҥнай лүҥкүрэн баран, кэлин син дьайҕарда. Н. Лугинов
Бастакы ыксамар санаалар арыый дьайҕарбыттар. Далан