Якутские буквы:

Якутский → Якутский

соҕурууҥҥу

даҕ.
1. Соҕуруу туһаайыынан баар. ☉ Находящийся в южном направлении, южный
Бу хочо соҕурууҥҥу өттүгэр сэп-сэбиргэл, дьиэуот оҥорторуох тустаахпын. Саха фольк. Соҕурууҥҥу улахан күөл уҥуоргу саҕатыттан киирбит тумуска турар дурда чуолкайдык көстөр эбит. Амма Аччыгыйа
2. Соҕуруу дойдуга баар, ол дойду гиэнэ. ☉ Находящийся в центральной местности; родом из центра
— Никита, …… бардыбыт. — Ханна? — Соҕурууҥҥу эстрада. Бу билиэт буллум. Н. Лугинов
«Ол соҕурууҥҥу киһи соҕуруу дойду олоҕун сэһэргээн эрдэҕэ», — Дьөгүөрүскэ уол ыйытта. М. Доҕордуурап

Еще переводы:

южный

южный (Русский → Якутский)

прил.
соҕурууҥҥу, соҕуруу

экватор

экватор (Русский → Якутский)

м. экватор (Сир шарын икки полюстан тэҥ ырааҕынан курдук баран, кинини (эбэтэр халлаан сфератын) Хотугу уонна Соҕурууҥҥу полушариеларга аҥардыыр курдук өйдөнөр сурааһын).

дэдэс

дэдэс (Якутский → Якутский)

дэдэй диэнтэн холб. туһ. Онтукаларбыт [аттар] эрэйдээхтэр соҕурууҥҥу сылгыларга холоотоххо, уҥуохтара намыһаҕа, дэдэһэн истэрэ улахана, түүлэрэ-өҥнөрө көбө, көрөргө астыга суохтара сүрдээх. Тумарча

ананас

ананас (Якутский → Якутский)

аат. Бөдөҥ, ньолбуһах быһыылаах, дьэдьэни санатар сыттаах уонна симэһиннээх, халыҥ хахтаах астаах соҕурууҥҥу үүнээйи. ☉ Ананас. Ананастар соҕуруу, итии дойдуга үүнэллэр
□ Ананастар плантациялара бааллар. СПН СЧГ. [Уля:] Уой барыны бары аҕалбыт! Виноград! Ананас! Лимонад! Мармелад! И. Семенов

иҥнэйии

иҥнэйии (Якутский → Якутский)

иҥнэй диэнтэн хай
аата. Соҕурууҥҥу траектория саҕахха иҥнэйиитин муннуга кыра, уон кыраадыстан ордуга суох. ДьДьДь
Аргыс эргиирин кэмэ уон икки чаас уон сэттэ мүнүүтэ, орбитаҕа иҥнэйиитэ 62,9 кыраадыс. «Кыым»

өҥөйүү

өҥөйүү (Якутский → Якутский)

өҥөй диэнтэн хай. аата. Кырдьар сааһым кырыытыгар, Өлөр үйэм өҥөйүүтүгэр, Оҕонньор аатыран баран, Огдолуйар күнүм буолла. А. Софронов
Бырааба дьиэтин соҕурууҥҥу түннүктэринэн өҥөйүүтэ, үҥсүүлээх Күлүк Луханы уонна хоруйдааччы Дьөгүөрсэ Тырыҥкаайабы уокурук суутун мунньаҕар ыҥырбыттара. Н. Якутскай

сандаал

сандаал (Якутский → Якутский)

аат. Үчүгэй сыттаах куруук күөх соҕурууҥҥу мас. ☉ Южное вечнозелёное дерево, насыщенное ароматом, сандал
Оҥочолорго дууп мас тоһоҕону толору хааламмыт, баарыстаах бааркалар уонна пальмалар, сандааллар, суп-суон кипарис төрүттэрин ыга симиммит турецкай ааллар кутуруктарыгар бааллан турар этэ. М. Горькай (тылб.)

дьаарыстан

дьаарыстан (Якутский → Якутский)

дьаарыстаа диэнтэн атын
туһ. Остуол үрдүгэр соҕурууҥҥу хаһыаттар, сурунааллар үрүтүрдүлэригэр дьаарыстаммыттар. Дайыла Баргытов олохтоох тыла-өһө саас-сааһынан дьаарыстанан, дьапталлан истэ. П. Аввакумов
Кини оҥостон олорон суруйда. Суруга үчүгэйдик дьаарыстанан тахсыбакка сордоото. Д. Таас
Саа таһыгар хапкаантан саҥа ылыллыбыт хас да тоҥ кырса дьаарыстана сыталлар. «Кыым»

сандалас

сандалас (Якутский → Якутский)

сандаархай диэн курдук
Сааскы сандалас маҥан күн соҕурууҥҥу халлааҥҥа өрө күөрэйэн тахсан, күн ортолоон эрдэҕинэ, биир үрэххэ кэлэн [Дорогуунап Ньукулай] ата хорос гына тура түстэ. П. Ойуунускай
Саҥа дьиэ сандалас киэҥ иһин, Сырдык мөҥүөнүн, үрдүгүн Көрөөт биллим холкуостаах киһи Дьоллоох олоҕун курдугун. И. Эртюков

хуутар

хуутар (Якутский → Якутский)

аат. Соҕурууҥҥу сирдэргэ (Кубаҥҥа, Украинаҕа о. д. а.) бааһынайдар бөһүөлэктэрэ, сэлиэнньэлэрэ. ☉ Хутор
Оксана төрөөбүт хуутарыгар атаҕа сири билбэт гына үөрэн киирдэ. Суорун Омоллоон
Ян Райнис уруккута Курляндскай губернияҕа Варславанскай хуутарга төрөөбүтэ. Софр. Данилов
Сэрии саҕаланнаҕын күн кинилэр олорор хуутардара өстөөх сөмөлүөттэрин буомбалааһыннарыгар түбэспитэ. С. Тумат