1. суруй диэнтэн бэй. туһ. Мин диниэбинньик сурунарга сананным. Софр. Данилов
   Семён Романович былаанын тылыттан тылыгар суруммат. Н. Лугинов
   [Вера:] Мин эйигин бэйэм актыыппар сурунан кэбиһиэм. С. Ефремов
2. Туохха эмэ сурутааччы буол. ☉ Стать подписчиком чего-л., выписывать себе что-л. (напр., журнал), подписаться на что-л. (напр., на газету)
   Билигин саҥа үөрэнэн Хаһыат ааҕар буоллум бу, Пионер курдук, күлэн-үөрэн «Бэлэм буолу» суруннум. П. Тобуруокап
   Үөрэхтээх киһи Кирилл Васильевич хаһыаты тото-хана ааҕар, «Хотугу сулус» сурунаалы сурунар. Н. Габышев
   Политическай литератураны, хаһыаты-сурунаалы суруммуттара. И. Данилов
3. кэпс. -ар аат туохтуур форматыгар: суруйар тэрил (харандаас, уруучука). ☉ В форме причастия на -ар: инструмент для письма (карандаш, ручка)
   Эдьиийдэрэ, суруналлара суох буолан, биир харандааһы тоһутан, аҥаардаһан суруммуттар. ИМС ОС
   ◊ Сурунар киниискэ — укта сылдьарга табыгастаах кыра кээмэйдээх онуманы сурунар тэтэрээт көрүҥэ. ☉ Записная книжка
   Кини сурунар киниискэтигэр үгүс «кыайыыларын» испииһэгэ баара. Суорун Омоллоон
   Сурунар киниискэни хармааммар уктаат, ааҕар саалаттан сүүрэн тахсыбытым. ЫДЫа

сыһ. Арыттаахтык «сартсурт» гына тыаһаан. ☉ Производя отрывистые шаркающие звуки. Сар-сур хааман кэл
□ Хаппыт ынах этэрбэстээх атаҕынан сар-сур үктэнэн, өрө татыакалана турда. Амма Аччыгыйа

I
даҕ. Хара ардайдаах сиэллээхкутуруктаах бороҥ эбэтэр күрэҥниҥи (сылгы дьүһүнүгэр); бороҥ, күрэҥ (сорох кыыллар дьүһүннэригэр). ☉ Тёмно-серый или сероватый с чёрной гривой и хвостом (о конской масти); тёмно-серый, серый, бурый (о масти, окрасе животных)
Суола биллибэт сур соноҕос баар үһү (тааб.: тыы). Хаардаах оттор быыстарынан сур күүдээх сүүрэкэлээн сүтэр. Амма Аччыгыйа
Кэннин хайыһан көрбүтэ, сүүнэ улахан сур бөрө аһыылара туртайбытынан кинини эккирэтэн субуруйан иһэр эбит. Т. Сметанин
ср. тат. соры, уйг., алт., каракалп. сур ‘серый’, кирг. сур ‘голубой (о масти лошади)’
II
тыаһы үт. т. Туох эмэ эмискэ сууллан, сиҥнэн түһэр (хол., буор көһөҥөтө) эбэтэр туох эмэ сүр түргэнник, тыастаахтык көтөн сурулаан ааһар тыаһа. ☉ Подражание звуку, возникающему при резком обвале большой массы чего-л. сыпучего (напр., глыбы земли); подражание звуку, издаваемому проносящимся, пролетающим мимо предметом
Саамай кэнникинэн үрдүк уҥуоҕар, көмүрүөлээх суон куолаһыгар дьүөрэлии оргууй аҕай сур-сур тэбинэн …… Тиихээн Чугуусап дьэргэйэн иһэр. Э. Соколов
ср. кирг. шур, шур-шур ‘подражание громкому шмыганью носом’, телеут. чур ‘шум, крик, звук’, бур. сур ‘стук’

биирдэм тыас. туохт. Биирдэ тоҕо сууллан, сиҥнэн түс; эмискэ түргэнник сурулаан аас, сурулаан хаал. ☉ Обвалиться, осыпаться с характерным звуком; быстро и шумно пронестись мимо, умчаться с шумом
Күн Эрбийэ бухатыыр соҕотохто халлаан улаҕатын диэки сур гынан хаалла. Ньургун Боотур
Муус чопчулар биирдиилээн лыҥкынаан тохтоллор, хас да сур гына түһэр. Н. Габышев
Биирдэ эмэ «Тойота», «Мерседес» массыына ситэн сур гынан ааһар. Күрүлгэн

сыһ. Кыратык суугунаан, сурдьугунаан иһиллэр тыастаахтык. ☉ Издавая негромкое шуршание, производя шорох
Тула туох да тыас-уус суох. Аргыстара барбах сур-сар буолаат, хаптайбыттара ыраатта. П. Тобуруокап
Кэтириис сытта быһыылаах, сур-сар, тас-түс тыаһаан бүттэ. П. Аввакумов
Мичиҥниир Микииппэр охсуллубут окко сур-сар үктэнэн биһиэхэ кэлбитэ. «ХС»

I серый, бурый (о масти животных); сур ат бурая лошадь; сур бөрө серый волк; сур күүдээх серая мышь; сур кырынаас серый горностай.
II подр. звуку, возникающему при моментальном обвале, провале, скольжении сыпучих тел, с силой проносящегося, пролетающего предмета; дьиэ буора сур гына түстэ сверху с шуршанием посыпалась штукатурка; аттыбынан кус сур гынан ааста мимо меня с шумом пронеслась утка; сууллар сулус курдук сур гынан хаалла фольк. он умчался со свистом, как метеор (о богатыре).

возвр. от суруй = 1) писать, записывать что-л. (для себя); 2) подписываться на что-л.; хаһыакка сурун = подписаться на газету.