сыппахтаа диэнтэн холб. туһ. Кэпсэтии тыҥааһынын сымнатаары, чочумча сыппахтаспыт Катята …… салгыы сирэй-харах аспыта. Н. Борисов

лахсый диэнтэн тиэт
көрүҥ. Сыппахтаан, арааһы лахсыйбахтаан баран эмээхсиннэрэ кылана түстэ: Куйааһа бэрт! Кыстыкка көһүөххэ! Амма Аччыгыйа

ньуххай диэнтэн бэй
туһ. [Сүбэлиирэп] хаары ытыһан ылан сирэйин ньухханна. Амма Аччыгыйа
Аргыылап ким-туох кэлбитин сибикилээн, уһукта сатаабыта буолан, сирэйин-хараҕын ньухханан, өрө көрөн сыппахтаата. Софр. Данилов

көр хойут
Миша хойутуу кэллэ. Н. Лугинов
Плисада сарсыарда хойутуу туран, оронугар сылаанньыйа сыппахтаан баран, сүрэҕэлдьии-сүрэҕэлдьии, таҥынна. Н. Габышев
Хордьон отон хойутуу Ситэр дииллэр, бадаҕа. И. Эртюков

лэспэй д и э н т э н а р ы т. көстүү
Былыр-былыргыттан сылдьар кырдьаҕас эһэ арыт айанньыттарга түбэһэр. Суолу туора сыппахтаат, лэспэрдээн хаалар үһү. Хаадьылаан эрдэҕэ. И. Гоголев

сыҥк диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Тыллыырап …… бэл сыҥыргыырын умнан …… олордо. Софр. Данилов
Саша түүн уһуктан кэллэ уонна утуйбакка өр баҕайы сыппахтаан баран, оҕото сыҥырҕаабытыгар оронуттан турда. Е. Неймохов
Эмээхсин, кыайан саҥарбакка, бүк түһэн ытаан сыҥырҕаан барар. Р. Кулаковскай

сыһ. Өгдөйөн көстөр курдук, өгдөйөн тахсар курдук. ☉ Приподняв (напр., голову, плечи)
Бадаайап олордо, талбаарыччы эрдинэн көлүччэ ортотугар киирдэ. Хайдах эрэ тоҥмут киһилии, өгдөччү туттан, дьигиһийтэлээн ылла. Л. Попов
Доҕорун көрөөт, Ыалдьааччы сэргэхсийдэ. Кэргэнигэр сыттыгын көбүттэрдэ, Төбөтүн өгдөччү туттан сыппахтаата. И. Гоголев
Дьыбааҥҥа сыбыс-сыгынньах аттаан сытар. Төбөтүн өгдөччү туттубут. Дьүөгэ Ааныстыырап

өндөй диэнтэн б. тэҥ. көстүү. Оҕонньор тураары өндөҥнөөтө
□ Сыппахтаан баран кини [Сэмэнчик] тиэрэ эргийэр, тугу эрэ ботугуруу-ботугуруу өндөҥнүүр, тула көрөристэр. Амма Аччыгыйа
Дайбыров туруох курдук өндөҥнөөн иһэн тохтоото. М. Попов
Кулуба өндөҥнөөн туран иһэн, салҕаластаан лах гына олоро түстэ. М. Доҕордуурап

туохт. Тугу эмэ гынар эбэтэр хайдах эмэ быһыыланар баҕаҕын тутун, биллэрбэккэ буола сатаа, тохтот. ☉ Сдерживаться, воздерживаться, брать себя в руки (стараться не показывать другим своих чувств)
Кырдьыга, ытыах киһи хоноһо кыыс баарыттан «эр киһи буолан баран ытыыр эбит» диэн хоһулуо диэн кыатанна. Суорун Омоллоон
Петр Иванович, сыппахтаан баран, ынчыктыах курдук гынан иһэн, кыатанан, үөһэ тыынар. С. Никифоров
Арыгыны аны иһиэм суоҕа, бэйэбин кыатаныахтаахпын диэн кытаанах санааны ылынным. ПДИ КК

сыһ.
1. Тиийиэхтээх сиргэ тиийбэккэ, баран иһэн, суолтан (хол., туораа, төнүн, холбос, бул). ☉ С пути, с полпути; с дороги, не окончив дорогу (напр., сворачивать, возвращаться, присоединяться и др.). Аараттан төнүн. Аараттан аргыстас
□ Кинилэргэ мин аараттан, ыал уһугунааҕы Саһыл нэһилиэгиттэн холбоспутум. Н. Заболоцкай
Тыый! Тыыннаах эбиккин дуу?! Аараттан киэпкэҕин булбут этилэр. Уонна өлөрбүттэр үһү диэбиттэрэ. П. Ойуунускай
Попов иһиллээн иһийэн сыппахтыы түһээт, саҥа ырыаҕа аараттан аргыстаһан, ыллаһан киҥинэйбитинэн барар. Амма Аччыгыйа
2
ааранан диэн курдук. Нохоо, Тойон Ньургун, Тохтоо, болҕой! Атын киһи иннигэр Аараттан кэлэн, тоҕо Бэрдимсийэн охсуһа тураҕын? ТТИГ КХКК
Алыс сүрэ бэрдиттэн, Айаҕалыы бара сатаан, Аараттан, бэл, биһиги Аһынныбыт кинини. Күннүк Уурастыырап
Арыт бэйэм да дьоммун Аараттан сэмэлиибин. Баал Хабырыыс