Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сэнээһин

көр сэнэбил
«Өбүгэлэри сэнээһин Дьиикэй, чиччик бэлиэтэ», — диэн Өлбөт-сүппэт үрдүк Пушкин Чиҥэтэн этэн турардаах. Күннүк Уурастыырап
Дьону сэниир дьоннор, дьиҥэр, Бэйэлэрэ быт саҕалар... Сэнээһин кырыыс тэҥэ, Ордук сидьиҥ кырыыстааҕар. И. Гоголев
Миичэкэ сэнээһини атаҕастабылга ылынна, өһүргэнэ быһыытыйда. В. Протодьяконов

сэнээ

туохт. Кими-тугу эмэ аанньа ахтыма, бэйэҕиттэн намыһахтык санаа, бэйэҕэр тэҥнээмэ. Пренебрегать кем-л., считать ниже себя, унижать кого-л. [Сайсары] баҕайы мүөттээх-саакырдаах таҕыстаҕын көр
Ити тухары сэниирэ итиччэ. Суорун Омоллоон
Киһини хаһан да сэнээбэт куолу, онтон ордук куһаҕан суох. Н. Заболоцкай
Үгүс саллааттар Киргиэлэйи кырата, дьарамайа бэрдин иһин, сэнии көрөллөрө соҕотохто уурайда. «ХС»
Сэнээбиккиттэн тотуоҥ — кимитугу да улахаҥҥа уурбаккыттан кэлин кэмсиниэҥ, кэһэйиэҥ. Пожалеешь о том, что пренебрегал кем-л., относился свысока к кому-л.
Сэнээбиккиттэн тотуоҥ. Өксөкүлээх Өлөксөй
ср. ДТС йеникле ‘пренебрегать’, казах. диал. шене ‘унизить, задеть, оскорбить колкими словами’

Якутский → Русский

сэнээ=

пренебрегать кем-л.; унижать кого-л.; сэнээбиккиттэн тотуоҥ погов. получишь сполна у того, кого ни во что не ставил (т. е. никем не пренебрегай, никого не унижай).


Еще переводы:

презрение

презрение (Русский → Якутский)

с. наһаа сэнээһин, сиргэнии.

недооценка

недооценка (Русский → Якутский)

ж. ситэ сыаналаабат быһыы, сэнээһин.

шовинизм

шовинизм (Русский → Якутский)

м. шовинизм (буржуазной национализм, атын омуктары абааһы көрүү, сэнээһин).

снисхождение

снисхождение (Русский → Якутский)

с. 1. (великодушное отношение) сымнааһын, аһыныы, эйэҕэс быһыы; никакого снисхождения врагам өстөөхтөргө ханнык да сымнааһын суох буолуохтаах; 2. (покровительственно-высокомерное отношение) үтүөмсүйүү, аахайан абырааһын, сэнээһин.

сэлээрдик

сэлээрдик (Якутский → Якутский)

сыһ. Туох да толкуйа, кыһамньыта суохтук, ээл-дээл сыһыаннаһан. Беспечно, легкомысленно, несерьёзно
Киһи олоҕо бу кэрэ, ол гынан баран олус кылгас түгэн, ону арыгы наркотическай дьаатынан хайдах олус сэлээрдик уонна өйө суохтук кылгатыахха, итиэннэ сүһүрдүөххэ сөбүй! УФГ ӨТАҮТ
Кыыска куруубайдааһын, кинини сэнээһин, кыыс баарыгар куһаҕаннык кэпсэтэр, сэлээрдик туттар кытаанахтык сэмэлэниэхтээх. ЧКС АК

сэнэбил

сэнэбил (Якутский → Якутский)

аат. Кими эмэ бэйэҕэ тэҥнээбэт буолуу, сэнээһин. Пренебрежительное отношение к кому-л.
Туохтан эрэ сүөм түстэхпитинэ, Тулабар сэнэбили көрүстэхпинэ, — Санаабынан киэһэрэн барабын. Р. Баҕатаайыскай
[Маня:] Кытаанах үлэттэн куота сылдьар курдук сананабын. Мин сэнэбилгэ сылдьабын. С. Ефремов
Маайа «бу эрэйдээҕи» диэн тылы сэнэбил курдук истэн, абатыйа саныы-саныы, ааһан истэ. Эрилик Эристиин

сэтэрээһин

сэтэрээһин (Якутский → Якутский)

сэтэрээ диэнтэн хай
аата. Чоочо хараҕар сэтэрээһин, сэнээһин көстөн ааста, уолчаан хараҕар оҕоттон ураты кытаанах санаа күлүм гынна. И. Гоголев
Чаанньык [киһи аата] кинээс дьиэтин үрэйтэрбитин туһунан кэпсээн кынаттанан көттө, уолуйуу, сэтэрээһин бөҕө буолла. М. Доҕордуурап
Улахан Сэргэй Дарыбыан диэки этэ, ол гынан баран билигин кини сэтэрээһинин сөбүлээбэккэ иһэр: сиэр-майгы итинник буолбатах. «ХС»

дуома

дуома (Якутский → Якутский)

сыһыан эб. Аат тылы кытта туох эмэ мөлтөҕүн, кыратын, көстүүтэ суоҕун бэлиэтиир. В сочетании с существительными подчеркивает незначительность, невзрачность, несущественность кого-чего-л.
Бөрөскүөптэр малларын дуомун уонна икки кыра оҕону биир сыарҕаҕа тиэйбиттэр. Болот Боотур
Эһэм оҕонньор ханнык эрэ үөрэх дуомнаах киһи этэ. Н. Заболоцкай
Киэһээҥҥи аһылыктарын дуомун үссэммитэ буолаат, түүн бултуу тахсарга сүбэлэһэллэр. М. Попов
кэпс. Сороҕор аахайбат буолуу, сэнээһин дэгэттэнэр. Иногда приобретает оттенок пренебрежения, презрения
Улахан убайбыт дуома быйыл Москваҕа балай эмэ тиэстэн ахан биэрдэ. Н. Лугинов
Ол эрэйдээх төрөппүт уолун дуомуттан Ньууккаттан, оҕотун туһугар көрдөһө бардаҕа буолуо. С. Ефремов

эчикийэ

эчикийэ (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Соһуйууну, курутуйууну, куттаныыны, сэнээһини көрдөрөр. Выражает удивление, горе, испуг, презрение говорящего к содержанию высказывания
«Тыый, доҕор! Эчикийэ ити эттэҕиҥ бэрдин!» — Киил оҕонньор соһуйбут аҕай харахтарынан Айдар диэки өрө көрдө. Н. Лугинов
Бу хотуммут, хотоҥҥо тумсун угаат, туох буолла? Эчикийэ, миигинньик киһи чугаһыан да куттанар. С. Федотов
[Өндүрүүс:] Һы, эчикийэ! Эр дьон эрээри, ынах ыары сарбаҥнастахтара үһү! И. Семёнов
ср. тув. эчигэй ‘бр-р-р’

буолаахтаан

буолаахтаан (Якутский → Якутский)

туохт. эб.
1. Кэпсэтээччи, эбэтэр атын киһи эппит тылын хатылаан туран, саҥарааччы аһына, күлэ-сүөргүлэһэ былаан сөбүлэспэт, утарсар, сөбүлээбэт сыһыанын көрдөрөр. Выражает несогласие, возражение, отрицательное отношение говорящего с оттенками жалости, снисхождения путем повторения слов собеседника или предмета речи
«Олус үчүгэй» буолаахтаан, оҕом сыыһа... Д. Таас
«Бэйи да» буолаахтаан. Аата, муодакатын баҕаһын... «Машам» буолаахтаан. Н. Заболоцкай
Кистэлэҥинэн да буолаахтаан! Ол сайылык алаас ыалларыгар хаһан туох кистэммитэ баарай?! Амма Аччыгыйа
2. Кэлэйиини-сэнээһини, куһаҕан сыһыаны көрдөрөр. Выражает презрение, унижение, отрицательное отношение
Улаата! Уобарас буолаахтаан! П. Тобуруокап
Сордоохтор, эр дьон буолаахтааммыт, биир ойбону кыайан алларбаппыт! Амма Аччыгыйа
Бары барыта, эмиэ салайааччы буолаахтаан. «ХС»