Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сэтии

  1. аат.
  2. Көлөнү, сүөһүнү инники олох көлөҕө холбоон сиэтии. Тяга, прицепка за основной упряжью (напр., о табуне рогатого скота, лошадей). Бэрт Хара маннык эппит: «Үтүө убайым, ытык кырдьаҕаһым, мин эйигиттэн кэтит сэтии сиэтээри кэлбэтэҕим». Саха сэһ
    1977
    Хааһахтары хостуурга, Ханыы, сэтии туттарарга Алта хара таҥастаах Огдуобалыыр дьахталлар Кугас улан аттары Кудулуччу хаамтаран Кутурук көтөҕөн иһэллэр. С. Зверев
    Бороҕон Дьуоттуларга уһун үрбэ, кэтит сэтии илдьэ тахсан ыһыах ыһар санаалаахпын. «Чолбон»
    2
    көр ситии I. Хатыллыбыт эриэн сэтиитэ тардаҥҥын Хаппахчы хаҥас өттүгэр Тириитин таҥнары ыйаан хатаран, Уҥуоҕун баһын арааран Этин Иэйэхсиккэ анаан буһаттар. Саха нар. ыр. II
    Сэргэҕэ ытык дабатар тураҕас атыыр …… сиэлэ, кутуруга сиргэ тиийэ намылыйан, сабыс-саҥа өрүллүбүт кэтит эриэн сэтиинэн туомтуу баайыллан, утуктуу турар. Л. Попов
    Ити чэчир хахыйахтар икки ардыларыгар эриэн сэтиини тардыбыттар, онно таҥас уонна туос кыраһыннарын ыйаабыттар. Багдарыын Сүлбэ
  3. даҕ. суолт. Инники сүрүн көлөҕө биитэр айанныыр сэпкэ холбоммут. Прикреплённый, прицепленный к передней упряжи или ведущему транспорту
    Сэргэчээн, табаларын эргилиннэри тардан, сыарҕатыгар олоро түстэ, ньуоҕуһут буурун тайаҕынан буукка супту аста, сэтии сыарҕата тааска охсуллан лаһырҕаата. Болот Боотур
    Кэнниттэн сэтии баарсалара иһэллэрэ көстөр. Д. Токоосоп
    Бычыа буруйун боруостаан, нэһилиэгэр сэрии аҕай иннинэ моточчу уойан, миинэр атыгар сэтии аттаах төннүбүтэ. «ХС»
    Сэтии кулут эргэр. — былыр сахаларга: баай ыал кыыһа сүктэн барарыгар сиэтиллэн барыахтаах кулут-чаҕар киһи. В старину у якутов: батраки-челядь, которые отправляются с богатой невестой в дом жениха
    Баай ыал кыыһа эргэ сүктүүтүгэр сэтии кулутун оҕолору кытта эриэн ситиинэн моонньуларыттан баайан, акка холбонон сиэтэн бараллара эмиэ баара. БСИ ЛНКИСО-1994
    Сэтии кулут диэн эмиэ кыыһы кытта сиэтиллэн барыахтаах. «ХС»

энньэ-сэтии

энньэ диэн курдук
«Үргэл Тойон кыыһа, Үргүүк удаҕан, эйигин ыла кэллим! Симэххинтаҥаскын, энньэҕин-сэтиигин оҥостон олор!» — диэн талах кымньыы төбөтүнэн таптаан ааспыт. ПЭК ОНЛЯ II
Ыалга кыыс оҕо төрөөн, ийэ ууһун тэнитэр ытык аналын толорор буолла диэтэхтэринэ, оҕо биэс-алта сааһыттан кэргэн тахсарыгар кэтэр таҥаһын, киэргэлин, энньэтин-сэтиитин тэрийбитинэн бараллара. НБФМУу СОБ. Биир эмэ сэниэ ыал кыыһын ылан, энньэ-сэтии үүрэн аҕалыахпыт. «ХС»


Еще переводы:

прицепной

прицепной (Русский → Якутский)

прил. холбонор, сэтии; прицепной вагон сэтии вагон.

прицеп

прицеп (Русский → Якутский)

м. прицеп (сэтиигэ үлэлиир массыына, сэтии вагон).

ыксакыы

ыксакыы (Якутский → Якутский)

түөлбэ. Ындыылаах таба көтөлүгэр бастакы сэтии. Олень, идущий в караване непосредственно за передовым оленем.

автомобильный поезд

автомобильный поезд (Русский → Якутский)

сэтиилэзх массыына (биир эбэтэр хас да суксур§а сэтиини (прицеб, полуприцеб) анал оҥоһуулаах чурумчунан холбоно сылдьар, сэтиитин кытта биир уопсай туормастаах массыына.)

аматый

аматый (Якутский → Якутский)

туохт. Арыый да буол, кыратык тубус (хол., ыарыһах ыарахан туругуттан). Быть сносным, терпимым (напр., о состоянии тяжелобольного)
Ыарыыта аматыйбыт кэмигэр [Өлүөнчэ] оҕонньорун кытта хаадьылаһар. И. Гоголев
Устунан хараҕынан моһуогуран, сэтиигэ киирэ-киирэ аматыйан атаҕын тумсун эрэ боругулдьутар буолаахтаабыт. П. Ядрихинскай
Тыал-хаар аматыйда. «ХС»

аралдьыһыы

аралдьыһыы (Якутский → Якутский)

аат., тыл үөр. Дорҕооннор солбуһуулара. Чередование звуков
Саха тылын түөлбэ тылларыгар сэтии-ситии, сэлии-силии, тэрии-тирии, эҥиир-иҥиир, эринньэх-иринньэх курдуктар киэҥник тэнийбит аралдьыһыылар буолаллар. СПА СТИ
Саха тылыгар н-л (л-н) дорҕооннор аралдьыһыылара бастакы научнай грамматикаҕа ыйыллар. ВМС СДО

мал-сал

мал-сал (Якутский → Якутский)

аат. Дьиэҕэ-уокка туттуллар тэрил, мал; туттар сэп-сэбиргэл бүтүннүүтэ. Предметы обихода; домашний скарб
Ийэлэрэ күнүскү ынахха тахсыбытын кэннэ, Чүөчээски малынсалын барытын хомунна. Суорун Омоллоон
Күнү быһа дьиэ малын-салын тиэйбит холкуостаахтар көһөн күккүрээн, быһыт муостатын лиҥкинэттилэр. М. Доҕордуурап
Табаларын тутан, аһаан-сиэн баран, өйүүҥҥэ диэри туттуллубат маллары-саллары сэтии табаларга тиэйдилэр. Т. Халыев

мундуйдааһын

мундуйдааһын (Якутский → Якутский)

аат. Туохтан эмэ сылтаан хаппырыыстааһын, төттөрүлэһии. Каприз; несогласие с чем-л., про тивление чему-л.
Ыалдьыттарын кэп сэтиилэрэ улам кыыһырыынан, мундуйдааһынынан түмүктэниэх курдугун көрөн, биригэдьиир Өлүөскэ көмөҕө кэлбитэ. Далан
Өскөтүн бэйэҥ итинник саныыр буоллаххына, ону искэр тут. Мундуйдааһын уонна саарбаҕалааһын биһиги ортобутугар суох буолуохтаах. Болот Боотур
Звеноҕа үксүн улахан дьон бэйэлэрин оҕолорун илдьэ сылдьаллара, онон ханнык да мундуйдааһын, сүрэҕэлдьээһин диэн суоҕа. «ХС»

олоччу

олоччу (Якутский → Якутский)

сыһ. Бүтүннүүтүн, тугу да ордорбокко. Целиком, без остатка
Тыа, толоон олоччу тоҥ хаарынан саба көмүллэн сыталлар. Суорун Омоллоон
Сотору Бертин артыалын дьоно олоччу көһөн кэлбиттэрэ. И. Бочкарёв
Эйигиттэн энньэ-сэтии эрэйбэккэ турабын, сүөһүгүн олоччу да үүрбүтүҥ иһин, барыам суоҕа. М. Доҕордуурап

сирдиргэс

сирдиргэс (Якутский → Якутский)

I
сирдиргээ II диэнтэн холб. туһ. Кэлиҥҥи сэтии туркулар сирдиргэһэ сиэлэллэр. К. Уткин
II
даҕ. «Сир-сир» диэн эрэр курдук арыттаахтык иһиллэр, чэпчэки, сытыы (хол., тыал тыаһа). Издающий свистящий шум, сопровождаемый таким звуком (напр., о ветре)
Ол уот тырымтар уорааннаах охсууттан Сири кууспута сирдиргэс чаҕылҕан. Эллэй
Төйө тоҥуунан Төбөҕүн нууратан, Сирдиргэс тыалынан Сирилии уһууран, Өр да утуйа сыппытыҥ, Өлүөнэ эбэккэм. С. Васильев