Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сүөргүтүк

сыһ. Киһи сөҕө-дьиктиргии көрүөн, саныан курдук толоостук, олуонатык. Неприлично, непристойно, предосудительно
[Миша] өтөр-өтөр киҥэ-наара олус хоҥнон ис-иһиттэн кыйыттар, истиэхтэн сүөргүтүк, киһи кулгааҕар батан киирбэт тылларынан үөхсэн кэбиһэрин уолаттара бопсонхаайан тохтотоллор. Н. Лугинов
Ынаҕы ыҥыырдаабыкка дылы. Бэйэтигэр сөбө суохтук сүөргүтүк киэргэммит. «Кыым»
Өссө суол ааныттан саҥаһым хайдах эрэ сүөргүтүк күлэн быардыйара сүрэхпин быһа кымньыылаабыта. Ч. Айтматов (тылб.)

сүөргү

  1. даҕ. Киһи сөҕө, сонньуйа саныан курдук толоос, олуона, сиэргэ баппат. Неподобающий, неприличный, заслуживающий порицания
    [Айдар] бу тулалыыр олох уһулуччу кистэлэҥин билэн кэбиспит курдук, барытын үөһэттэн киэмсийэ көрөр сүөргү идэлээҕэ. Н. Лугинов
    Сүөргү сурах кыараҕас оройуон бары тэрилтэлэрин тилийэ сүүрбүтэ. Р. Баҕатаайыскай
    Киһини суох кэмигэр ырытан, араастаан туустаантумалаан барар адьас сүөргү, чиэһинэйэ суох дьыала. ПБН КСКТ
  2. сыһ. суолт. Олус, наһаа. Очень, весьма
    Олортон Тулаайах диэн сүөргү үчүгэй майгылаах, дьүһүнүнэн да мөлтөҕө суох кыыс үөскээбитин Сордоҥ эргэ биэрэн атыылыырга оҥостубут. Н. Заболоцкай
    [Паабылап:] Хайдах быһыылаах таас этэй? …… Биллэн турар, көрүөхтэн сүөргү үчүгэй, күлүмүрдэс бэйэлээх таас буолуо буоллаҕа дии? Н. Туобулаахап
    Е.М. Прокопьева лангенария диэн сүөргү улахан астаах индийскэй оҕурсуну эмиэ үүннэрэр. ФНС ОС
    ср. бур. һөөргөө ‘вспять’, тув. сөөлгү ‘последний’

үөргү-сүөргү

сыһ. Биир тэҥник буолбакка, олбу-солбу, аҥыы-аҥыы (хол., кулгаахтаргын хамнат — аты этэргэ). Попеременно, поочерёдно, друг за другом (напр., шевелить ушами — о лошади)
Өрүөлкэ [ат аата] …… икки тэҥ чөрөгөр кулгаахтарын үөргү-сүөргү ыһыктан ыла-ыла, чөрөччү туттуталаата. Эрилик Эристиин
«Ноо, эйиэхэ дэллиргэ буолааччы мин эбиппин дии!» — Мэхээчээн хааһын үөргү-сүөргү суллаҥнатта. В. Протодьяконов
Кинилэр [куобахтар] кэннилэриттэн Үс бөрө Үөргү-сүөргү түһэн, Үрэллэҥнэһэ турдулар. Н. Ефремов
Аттар тыаһырҕаан кулгаахтарын үөргү-сүөргү тутан чөрбөҥнөтөллөр уонна тыа түгэҕин диэки көрөн өндөҥнөһө иһэллэр. М. Доҕордуурап

Якутский → Русский

сүөргү

неприличный, непристойный, предосудительный; сүөргү быһыы непристойный поступок; сүөргү тыл неприличное слово.

Якутский → Английский

сүөргү

a. improper


Еще переводы:

сүөллүк

сүөллүк (Якутский → Якутский)

сыһ. Киһи сөбүлээбэтин курдук сүөргүтүк, толоостук (тыллас, быһыылан). Предосудительно, неприлично (напр., выражаться, вести себя). Сүөллүк быһыыланар. Сүөллүк тыллаһар

сутурҕалан

сутурҕалан (Якутский → Якутский)

сутурҕалаа диэнтэн бэй
туһ. Микиитэ түөһүн сутурҕаланан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Сутурҕаланар, сулукучуйар, айыынан кубулуммут абааһы кыыһыныы …… сүөргүтүк күлэр Эмиэрикэ албаҕалаах куолаһа. Н. Рыкунов

дьиикэйдик

дьиикэйдик (Якутский → Якутский)

сыһ. Кэрээнэ суохтук, сиэргэ баппаттык, сүөргүтүк. Дико, жестоко
Кини аҕатын дьиикэйдик кэбилээн өлөрбүт Лука Сидорович Сидоров кэккэлэһэ хоско олорор буолан хаалар. ТНН КХК. Бааһынайдары урусхаллаан баран, феодаллар кинилэри дьиикэйдик накаастаабыттара. АЕВ ОҮИ

кэрэгэйдик

кэрэгэйдик (Якутский → Якутский)

сыһ. Түктэритик, сүөргүтүк. Неприлично, дурно, непристойно
Ыраахтааҕы кыра омуктары киһинэн аахпат этэ. Айылҕаттан өйдөрөсанаалара кэрэгэйдик айыллыбыттарынан ааҕара. И. Гоголев
Мин, акаары, хаста да кэрэгэйдик быһыыланан турабын. И. Федосеев
Муҥутахтык, быстахтык, татымнык. Убого, невежественно
Ваня кэрэгэйдик да толкуйдуур эбит. Р. Кулаковскай

тиэрэтик

тиэрэтик (Якутский → Якутский)

сыһ. Толоостук, сүөргүтүк (саҥар). Неприлично, непристойно, не к месту (говорить)
Айаан тиэрэтик кэпсэтэн, Аайаны хоргутуннарбыта, хомоппута. Н. Габышев
[Кэнчээри:] Ханнык эрэ кыысчааны Ордоробут ийэбитинээҕэр… Тылластым дуу тиэрэтик? И. Гоголев

чиэскитик

чиэскитик (Якутский → Якутский)

сыһ. Сүөргүтүк, толоостук, олуонатык. Непристойно, неприлично, предосудительно
Тирэх буолбаттар, тыын укпаттар Чиэскитик иһиллэр чэпчэки тыллар. «ХС»
Бэйэлэрэ даҕаны оҕолоруттан хоргутан, хомойон олорор кырдьаҕас дьоҥҥо чиэскитик быһыыланна ээ, бадаҕа. «ХС»
Сержант, эн чиэскитик быһыыланан эрэҕин. Пьесалар-1960.

ымманыйыы

ымманыйыы (Якутский → Якутский)

ымманый диэнтэн хай
аата. Бэйиэт, дойдутун муҥура суох таптыыр киһи быһыытынан, ымманыйыыта суох тыйыстык, ол эрэн күүстээхтик, бэйэтин иэйиитин сатаан этэр. Н. Тобуруокап
Синньигэс киһи сирэйигэр-хараҕар сүгүрүйүү, ымманыйыы, сүөргүтүк ытыктааһын сүрдээхтик өтөрү көһүннэ. А. Чехов (тылб.)

ньүдьүрээ

ньүдьүрээ (Якутский → Якутский)

туохт. Сиэри таһынан мөлтөөн, барбахсыйан сүөргүтүк көһүн. Быть, казаться весьма неприличным и непристойным
Соруйан куоталаһыннара туруортаабыт курдук. Ол иһин үчүгэй олус чаҕылыйан, куһаҕан олус ньүдьүрээн көстөргө дылы. Э. Соколов
Билигин биһиги кыра да, улахан да бөһүөлэктэрбит уулуссаларын тыраахтар, массыына илдьи хааһылаан, уу хонон, аҥхай үөскээн …… олус да ньүдьүрүүр. «ХС». Тэҥн. ньидьирээ

толоостук

толоостук (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Олохсуйбут сиэргэ-майгыга сөп түбэспэттик, сүөргүтүк. Непристойно, нетактично
«Манна тоҕо сырыттыҥ?» — диэн толоостук ыйытар дууһа буоллум. Амма Аччыгыйа
[Саһааннаах уонна Уулаах] урут баай-тот буолбатах туһунан үгэргэһэн толоостук этиһэ турдулар. Эрилик Эристиин
Ийэбэр толоостук сыһыаннаспыппын хайдах бырастыы гыннарыам баарай? ПИМ ДьТ
2. Холустук, сэрэҕэ суохтук. Неуклюже, неумело
Толоостук оонньоомо, доҕор, дэҥ, араас буола сылдьыа. Н. Заболоцкай

артыыстаа

артыыстаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Артыыс буол, артыыс буолан оонньоо. Быть артистом
Былыр, Саха тыйаатыра саҥардыы олохсуйаары гынан эрдэҕинэ, кини артыыстаан сылдьыбыттааҕа эбитэ үһү. «ХС»
— Мин эдэрим эбитэ буоллар... — Артыыстыы барыаҥ этэ. Билигин даҕаны бар ээ, соччо кырдьа иликкин. Далан
2. сөбүлээб. Өйгүн, билиигин, кыаххын биллэрэ сатаан, сүөргүтүк тутун-хабын, саҥар-иҥэр. Вести себя нескромно, неприлично; подчеркивать свой ум, знания, возможности
Түксү артыыстаама! Ыһыытаан-хаһыытаан, онон куттуом дии саныыгын дуо? Н. Босиков