и. д. от сөх = удивление, изумление; сөҕүү бөҕөнү сөхтүм моему изумлению не было границ.

сильное удивление, изумление.

восторгаться чём-л., изумляться чему-л.; кини хоту дойду айылҕата кэрэтин сехте он был изумлён красотой северной природы.

сөх диэнтэн хай
аата. Максим бэйэтин дьиҥнээх сөҕүүтүн сөптөөх тылларынан сатаан булан эппэтиттэн кыһыйа санаата. Н. Лугинов
Дьиэлээх киһи …… үрүҥ көмүс манньыаттары илиитигэр ылан көрө-көрө, сөҕүү бөҕөнү сөхтө. Н. Заболоцкай
Гриша куолаһыгар сөҕүү дуу, сиилээһин дуу баарын Толя өйдөөбөтө. «ХС»

сөх-махтай диэнтэн хай
аата. Олоҥхобут киэһэ хойутуу бүтэр. Олоҥхону сөҕүү-махтайыы бөҕө. С. Никифоров
Саргы хас сибэккини көрдө да, сөҕүү-махтайыы бөҕө буолар. Г. Угаров

туохт. Туох эмэ күүтүллүбэтэҕи, дьиктини эбэтэр сүөргүнү көрөн, билэн, истэн дьиктиргээ, бэркиһээ. ☉ Удивляться, поражаться чему-л. увиденному, узнанному, услышанному
Саха өйүн оннооҕор ыраахтааҕы сөхпүтэ үһү. Амма Аччыгыйа
Бүөтүр …… ампаар муннугун өрө анньан, хатыҥ ытаһа маһы укпутун, дьон-сэргэ сөхпүтэ. Н. Габышев
«Һэ!» — утуйбут курдук, төбөтүн хоҥкуччу туттан сыппыт Иван бэркиһээн, сөҕөн, улаханнык саҥа аллайбытынан сэгэс гына түстэ. «ХС»
♦ Сөрү диэн сөхпүт, <бэри диэн бэркиһээбит> — олус наһаа күүскэ сөх, бэркиһээ. ☉ соотв. диву даваться
[Уолун кэбиниэтин] Киил оҕонньор соһуйбута ааспакка, сөрү диэн сөҕөн эргиччи көрө олордо. Н. Лугинов
Киэһээҥҥи Амманы көрбүт эрэ барыта сөрү диэн сөҕүөх, бэри диэн бэркиһиэх этэ. Кини көҥүл-холку киэбэ ол курдук кэрэ. С. Федотов
Дьыллар-хонуктар ааһа көтөн, элэгэлдьиһэн иһэллэрэ түргэнин сөрү диэн сөҕөн кэбистим. «ХС»

туохт. Соһуйар, өмүрэр курдук улаханнык, саҥа таһааран сөх. ☉ Выражать удивление, изумление вслух
Дьон сөҕөн-махтайан, саҥа аллайбахтыыллар. Күннүк Уурастыырап
[Оҕонньоттор] тыраахтар солооһуну бысталаан лиһигирэйэ сиэлэрин көрөн сөҕөн-махтайан маҥан бытыктара ибигириир. М. Доҕордуурап
[Дьөгүөрүскэ] сөхпүт-махтайбыт омунугар өттүккэньилбэккэ охсуммахтаата, чыпчырынна, күллэрэстээтэ. Н. Заболоцкай

v. to admire