Якутские буквы:

Якутский → Якутский

таастаа

туохт.
1. Тааһы кутан бөҕөргөт (хол., суолу). ☉ Покрывать галькой, щебнем (напр., дорогу).
2. (Күндү) тааһынан киэргэт (хол., биһилэҕи). ☉ Украшать драгоценным камнем (напр., перстень).
3. Өстүөкүлэлээ эбэтэр атын дьэҥкир матырыйаалынан бүрүй. ☉ Вставлять стекло, остеклять; покрывать что-л. тонким прозрачным материалом
[Былыр] таас түннүктэрдээх ыаллар аҕыйахтар, үгүстэрэ түннүктэригэр оҕус хабаҕын тиирбит буолаллар, сорохтор сүлүүдэнэн таастыыллар. И. Гоголев
Тигиллибит үүнээйилэргитин дьэҥкир салапаанынан бүрүйдэххитинэ, эбэтэр хаартыска курдук таастаатаххытына, сүрдээх үчүгэй көстүүлэниэхтэрэ. КВА Б
4. түөлбэ. Тааска таҕыс, тааска айаннаа. ☉ Ехать, подниматься в гору. Сорох булчуттар быйыл таастаабыттар

Якутский → Русский

таастаа=

1) облицовывать камнем; оправлять в камень; 2) вставлять стекло; остеклять; арааманы таастаа = остеклить раму; 3) диал. отправляться в горы.

Еще переводы:

таастат=

таастат= (Якутский → Русский)

побуд. от таастаа =.

остеклить

остеклить (Русский → Якутский)

сов., остеклять несов. что өстүөкүлэлээ, таастаа; остеклить дачу даачаны өстүөкүлэлээ.

остеклил

остеклил (Русский → Якутский)

гл,сов
таастаата (түннүгү)

таастан=

таастан= (Якутский → Русский)

возвр.-страд. от таастаа = 1) облицовываться, быть облицованным камнем; оправляться, быть оправленным в камень; 2) остекляться, быть остеклённым.

таастыы

таастыы (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Таас курдук, тааска тэҥнээх. ☉ Как камень, камнем (обычно употр. в сравнительных оборотах)
Кыырт обургу, кынатын кыптыыйдыы туппутунан, киэҥ халлаан улаҕатыттан сир диэки таастыы кыырайан иһэр. Суорун Омоллоон
Уйааракэйээрэ биллибэт ыас хараҥа ортотугар дьоллоох Дьокуускай уоттара күндү таастыы күлүмүрдүүллэр. Н. Лугинов
Мин тугу да сэрэйбэтэҕэ буолан таастыы дьиппинийэн кэбистим. Амма Аччыгыйа
2. көсп. Туох эрэ ыга баттыырын курдук (ыарыт — түөс, сүрэх туһунан). ☉ Словно камень давит в груди, на сердце
Бэс ыйын биир куйаас күнүн Даайа өйдүүр субу баардыы. Туох эрэ ыар кини түөһүн ыга баттыыр этэ таастыы. И. Гоголев
♦ Таастыы бар (утуй) — сытаат тута кытаанахтык утуй. ☉ Тотчас заснуть крепким сном, провалиться в сон
Күнүскү сындалҕаннаах айантан сылайан эһэм таастыы барбыт. С. Никифоров
Сылайбытым бэрт буолан, таастыы утуйан хаалбыт этим. В. Иванов
Ньукуу таастыы утуйа сытан, түннүк анныгар ынах маҥыраабытыттан уһуктан кэллэ. «Чолбон»
Уон биир чааска киэһэ, төбөбүтүн сыттыкка уурдубут да, сылаабыт таайан таастыы барарбыт. ПП ОА. Таастыы сүттэ (тимирдэ) — барбыта барбытынан сүтэн хаалла. ☉ соотв. без вести пропасть, исчезнуть бесследно
Аҕаҥ сордооҕу хаайыыга сытыттылар быһыылаах. Ылан барыахтарыттан ыла таастыы сүттэ. Н. Якутскай
Кулубаҕа барбыт үҥсүү эмиэ таастыы тимирдэ. Амма Аччыгыйа
Онтон ыла кини таастыы тимирбитэ, аны кинини урукку курдук таһаара барбатахтара, хаайыыга сыппыта. Далан. Бу сэрии долгунугар, Ууга түспүт таастыы, Доҕотторум тимирдилэр… Л. Попов

лыҥкырдас

лыҥкырдас (Якутский → Якутский)

лыҥкырдаа диэнтэн холб. туһ. Икки эҥээригэр мутуктар, лабаалар кырыаларын кыырпахтара ыраас бриллианныы күлүмнэһэ, курустаал таастыы лыҥкырдаһа истилэр. Амма Аччыгыйа

таастан

таастан (Якутский → Якутский)

таастаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Аны Мархалаан эрэйи көрбөппүт. Бэйэбит таастанныбыт. В. Гаврильева
Социалистическай Үлэ икки төгүллээх Геройа, аатырбыт учуонай уҥуоҕа таастаммакка да сытарын көрдүм. С. Тумат

сайаҕастык

сайаҕастык (Якутский → Якутский)

сыһ. Сайаҕас майгылаахтык. ☉ Чутко, отзывчиво, душевно. Сатыыр этэ сайаҕастык Курус санааны этэри, Киһиттэн эрэ астыктык Киһини үрдэтэри… С. Данилов
Хас эппит тыла күндү таастыы күлүмнүүр, хас саҥарбыт саҥата сайаҕастык иһиллэр. И. Данилов

умсуу

умсуу (Якутский → Якутский)

умус диэнтэн хай
аата. Мин онно тиэтэйэбин Сарсыарда тыҥ хатыыта, Тиийиэм этэ диэхтиибин Киэһэ сарыал умсуута. Н. Босиков
Мин бэйэм чааһым ууга умсууга эрэ үчүгэйбин... адьас таастыы түгэҕин булабын. Э. Соколов

чөмчүүк

чөмчүүк (Якутский → Якутский)

аат.
1. Муора сорох моллюскаларын иһигэр үөскүүр перламутр биитэр хара өҥнөөх, кытаанах күндү таас. ☉ Жемчуг
Кыдьымах муустара, сыгынньах дьэҥкир түөстэригэр күн чаҕылын түһэрэн, күндү чөмчүүк таастыы көҕөрүмтүйэ сандаарыҥныыллара. Софр. Данилов
Чаҕылыһар таммахтар мастар быыстарыттан тахсан эрэр күн уотугар чөмчүүк таастыы күлүмнэһэллэр. Далан
Чурумчуку булууламмыт: Чуурка мастан чочуллубут Чохоолорун бырахпыт, Чөмчүүк таастан кутуллубут Чочуонай чааскыламмыт. Эллэй
2. түөлбэ. Чэй иһэр иһит, чааскы. ☉ Чашка, стакан
Бэрт сотору Марбала эмээхсин биир чөмчүүк кыынньыбытынан үүтү киллэрэн Маайыккаҕа биэрбитэ. Н. Якутскай
[Сэрэбэһит:] Эмээхсин, чөмчүүккэ тымныы үүттэ аҕал эрэ, харахпын сырдатан бараммын көрөн көрүөхпүн. Н. Түгүнүүрэп
Сарсыарда аайы чөмчүүккэ (ыстакааны итинник ааттыыллар) ыаммытынан үүт эбэтэр чөчөгөй кутуллан турар буолар. «Чолбон»
ср. др.-тюрк. йенчү, кит. чжэньчжу, чинчу ‘жемчуг’