I наледь (обычно на горных речках).
II 1) глист; глисты; 2) солитёр.
Якутский → Русский
тарыҥ
тар
замёрзшая простокваша (приготовленная из снятого кипячёного молока); тары көмүллээбит ыт курдук погов. как собака, грызшая замёрзшую простоквашу (о сильно озябшем человеке).
Якутский → Якутский
тарыҥ
I
аат. Кыһын сир анныттан тахсан халыйбыт уу, ол уу тоҥон муус буолбута. ☉ Вода, выступившая поверх льда, а также слой льда, образовавшийся из этой воды, наледь
Таһаҕастарын санныларыгар сүкпүтүнэн, тарыҥ уутунан дэбилийэ сытар үрэхтэри кэһэн туорууллар. Амма Аччыгыйа
[Булчут] тарыҥ уутугар бытарҕан тымныыга түһэн, кыл мүччү тоҥон өлбөтө эмиэ баара. И. Федосеев
Таба тарыҥтан арахпат, буллар эрэ, аһаабакка ону салаан тахсар. ЗПН ЧТ
II
аат. Харамай оһоҕоһугар үөскүүр паразит үөн, лиистик. ☉ Глист, солитёр
Киһи оһоҕоһугар сибиинньэ тарыҥа эмиэ баар буолааччы. ББЕ З
Оҕус тарыҥа киһи оһоҕоһун иһигэр паразиттыыр. ББЕ З
тар
аат. Аһыйбыт суорат мунньуллубута, ол тоҥмута. ☉ Перебродивший кисломолочный продукт суорат, запасаемый на зиму в мороженом виде, мёрзлый суорат
Ийэбит суорат оҥорон кыһыҥҥыга хаһаанар: «Тар диэн дьыл аһа», — диир ийэбит. И. Федосеев
Мааһа таһырдьа тахсан ыаҕастаах тары киллэрэн, ууга ытыйан ымдаанныыр. Күндэ
Билигин Саха сиригэр тар аһылык быһыытынан туһаныллыыта сүтэн эрэр. ТИИ ЭОСА
♦ Тары сиэбит ыт курдук — тохтообокко, олус күүскэ (титирээ, хол., тоҥон). ☉ Дрожать от холода, промёрзнуть до костей (букв. как собака, проглотившая мёрзлый суорат)
Арай тары сиэбит ыт курдук дэлби титирээн бабыгырыы сыттым. А. Софронов
Ньырбачаан тары сиэбит ыт курдук титирээбитэ. Далан
◊ Тар (дар) акаары — далай акаары диэн курдук (көр акаары)
Сөрү сөҕөн, бэркиһээн, кэлин улам дьиктиргээн, тар акаары дии санаан тахса турда Харачаан. Г. Данилов. «Тар акаары, киһиргэс, дьахтарымсах…» — Мин оргууй аҕай тыыбын эрдэн иһэн Кешабын була сатыы-сатыы үөҕэ испитим. «ХС». Тар үөрэ — тарга бэс сутукатын эбэтэр аһылык буолар оту былаан буһарбыт бутугас. ☉ Похлёбка из сосновой заболони или из съедобных трав, приготовленная на перебродившем суорате (таре)
Бэс үөрэнэн биһирээн аһаталларын билэбин, тар үөрэнэн бэркэ хадаҕалыыр этилэр, кырдьык да үчүгэй астар этилэр. Тоҥ Суорун. [Дьэбдьиэ:] Мин тар үөрэ ото хаһаамматаҕым буоллар быстыбыппыт өр да буолууһу эбитэ ини… Суорун Омоллоон. Тар хааһы — тарга оҥоһуллубут бурдук хааһы. ☉ Мучная каша, приготовленная на перебродившем суорате (таре)
Дьиэҕэ тар хааһыларын сии-сии, онтуларыгар буккулла-буккулла, оҕолор ытаһаллар-соҥоһоллор. Күндэ
Ити киэһэ [Ааныска] тар хааһытын сиэн, утуйаары көмүлүөккэ атаҕын ититэ олордоҕуна, Сэмэн мааһахыс гына түстэ. Р. Кулаковскай
ср. др.-тюрк. тар ‘пахта, простокваша’
тур-тар
тыаһы үт. т. Сэтиэнэҕинэн хааман иһэр курдук тыас. ☉ Звук, издаваемый при ходьбе по прошлогодней траве
Ынах хонуу отун арсарбатахтык тур-тар тардан көрдө. Н. Заболоцкай
Ньукууска эмискэ эргилиннэ да, тур-тар үктэнэн тахсан барда. Г. Нынныров
Еще переводы: