Якутские буквы:

Якутский → Русский

таҥкынаа=

звукоподр. издавать резкий, низкий звенящий звук (о крупных металлических предметах).

Якутский → Якутский

таҥкынаа

тыаһы үт. туохт. Туохха эмэ охсуллаталаан дорҕоонноохтук тыаһаа (хол., кураанах тимир биэдэрэ). ☉ Издавать гулкий звон (о полых металлических предметах, напр., о пустом железном ведре)
Чаас аҥаарын кэриҥэ күүттэрэн-күүттэрэн, эргэ оптуобус дьэ таҥкынаан кэлэр. Н. Лугинов
Кини икки улахан биэдэрэни туппутунан таҥкынаан таһырдьа таҕыста. П. Филиппов
Мааппа сотору буолан баран, солуурун тойун туппутунан таҥкынаан киирэн кэллэ. В. Яковлев
ср. каракалп. даҥгырлатыу ‘лязгнуть’, туркм. таҥкылдамак ‘грохотать, лязгать’

тиҥкинээ-таҥкынаа

тыаһы үт. туохт. Араас дуорааннанан иһиллэр аһаҕас хос тыастаах буол. ☉ Греметь, громыхать (о большом полом металлическом предмете)
[Кураанах уһаат] Тиҥкинээн-таҥкынаан, Көстөөх сиртэн Көҕөнү көтүтэн, Көппөҕү көбүтэн, Суол дьонун соһутан, суостаах сурахтанан, Сулукучуйан истэ. В. Чиряев

Еще переводы:

таҥкынат=

таҥкынат= (Якутский → Русский)

побуд. от таҥкынаа=.

тарахтеть

тарахтеть (Русский → Якутский)

несов. разг. таҥкынаа, түҥкүнээ, тачыгыраа; баллыгыраа.

таҥкынас=

таҥкынас= (Якутский → Русский)

совм. от таҥкынаа=; ыанньык-сыттар биэдэрэлэрин тыаһа таҥкынастылар зазвенели вёдра доярок.

төкүнүйбэхтээ

төкүнүйбэхтээ (Якутский → Якутский)

төкүнүй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Биэдэрэ, туохха эрэ охсуллан, өрө таҥкынаабытынан сиргэ төкүнүйбэхтээбитигэр, кыыл …… соһуйан дьигис гынан туора ойдо. Н. Заболоцкай

таҥкынас

таҥкынас (Якутский → Якутский)

I
таҥкынаа диэнтэн холб. туһ. Арыгылаах бытыылкалар, иһит-хомуос сууллан таҥкынастылар. Е. Неймохов
Харан-бөтөн ыла-ыла, өлгөм буруону өрөһөлүү субуйан таһаҕас массыыналара таҥкынаһан ааһаллар. В. Яковлев
Кутаа аттыгар кураанах бааҥкалар таҥкынастылар. СЮ ЫБ
II
даҕ. Таҥкынаан тыаһыыр. ☉ Издающий гулкий звон
Миинэ суох солуурчах Таҥкынас тыастаах. «ХС»
Холкуостаахтар сыарҕаларын кып-кыыкынас, солуурдар таҥкынас тыастарын, оҕустар маҕырааһыннарын, атыырдар кистээһиннэрин холбуур уопсай майдааны үгүс дьон саҥатын дуораана баһыйар. БЛА ҮА

таҥкынат

таҥкынат (Якутский → Якутский)

таҥкынаа диэнтэн дьаһ
туһ. Микиитэ солуурчаҕын соруйан илгиэлээн таҥкыната-таҥкыната, көлүйэ күөлтэн уу баһа сүүрдэ. Амма Аччыгыйа
Тимир оһох ылтаһын турбатын буурҕа түүнү быһа араастаан таҥкынатар. И. Федосеев
Эбэм хобордооҕун лаппаакытынан охсон таҥкыната-таҥкыната, Хотугу толоон диэки бөкчөөрөйдөөн барбыта. П. Аввакумов

аччыгый

аччыгый (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Сааһынан кыра. ☉ Младший по возрасту, малолетний
Бары өттүнэн хайаларыттан да кэрэлэрэ Солуураптар аччыгый бырааттара Кыра Уйбаан. Амма Аччыгыйа
Ол нөҥүө күнүгэр оҕонньор уолуттан арахсан, чаас сүөһүтүн ылан, аччыгый уолун аахха көһөн таҥкынаан тиийбит этэ. А. Бэрияк
Аччыгый уол Арыйаан, Ас көрдөөн тулуппата, — Аҕатыттан эт көрдүүр, Ийэтиттэн үүт көрдүүр. Эллэй
2. Кээмэйинэн, ахсаанынан кыра. ☉ Небольшой по размеру, количеству
Бу олордоҕуна, арай биирдэ өрүс үөһээҥҥи өттүттэн биир аччыгый дьиэ дьүһүнүгэр дылы сэп уунан устан иһэр. Саха фольк. Ыкынаачай аччыгый сүгэһэрдээх киирэр. Күндэ
3. Дуона суох, бэрт кыра. ☉ Незначительный, ничтожный
[Ини-бии] Иирсибит истэрин Иһирэхтээн иһиттэххэ, Буоһата суох боруок буолла, Аччыгый да аймааһыны тарта. А. Софронов
Кэбис, буруй аччыгыйына, бэрэссэдээтэлгэ баран тыллыыһыбын. М. Доҕордуурап

биэдэрэ

биэдэрэ (Якутский → Якутский)

аат. Тугу эмэ (үксүгэр убаҕаһы) баһарга, кутарга туттуллар, киһи тутарыгар сөптөөх иһит (тутаахтаах, кылдьыылаах, үөһэ өттүнэн кэҥээн тахсар төгүрүк айахтаах). ☉ Ведро. Тимир биэдэрэ. Ууну биэдэрэҕэ кут
□ Тимир биэдэрэ туохха эрэ охсуллан, таҥкыныы түстэ. Н. Заболоцкай
[Эһэ] кураанах биэдэрэ иһин сытырҕалыы-тиҥсирийэ түстэ. М. Доҕордуурап
△ Оннук иһиккэ толору кутуллар убаҕас биитэр туох эмэ бытархай кээмэйэ. ☉ Мера жидкости или чего-л. сыпучего, равная содержимому одного ведра. Биэдэрэ отон. Үс биэдэрэ үүтү ыатылар
□ Икки төгүл түһэрэн икки биэдэрэ алыһары ыллыбыт. И. Данилов
Былырыын [моонньоҕону] биэдэрэнэн үргээбиппит. Н. Габышев

күөдьүй

күөдьүй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Күүскэ умайан бар (уот туһунан). ☉ Зажигаться, разгораться, раздуваться (об огне)
Көмүлүөк күөдьүйэр, тыһыргыыр, Суол ааныгар уот ыстанар. Баал Хабырыыс
Кур лаҥха баттаабыт ходуһалара сайыҥҥы өттүгэр ойуур баһаара турар, күөдьүйэр, олус кутталлаах сирдэринэн буолаллар. ПАЕ ОС
Холумтан уота күөдьүйбүтэ, иһит-хомуос таҥкынаабыта. С. Курилов (тылб.)
2. көсп. Көхтөн, көхтөнөн күүһүр, улаат. ☉ Разгораться, усиливаться, возобновляться, возрастать
Хатыҥ чараҥ диэкиттэн ырыа, көр-нар күөдьүйэн иһиллэр. Бары верандаҕа мусталлар. Л. Попов
Түүҥҥү уһун сэһэҥҥэ Күлсүүлэрэ күөдьүйэр, Күнүһүгэр үлэҕэ Күүрүүлэрэ күүһүрэр. А. Абаҕыыныскай
Таба атахсыт ыарыыта үксүгэр сайын, куйаас саҕана күөдьүйэр. СДН ТИиВСНь
ср. монг. көгдьи ‘пылать, гореть’, калм. көгдьи ‘вспыхивать, начинать гореть’

лос

лос (Якутский → Якутский)

I
аат., эргэр. Өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи уоннаах алтан харчы; оннук манньыат алтана. ☉ Дореволюционная десятикопеечная медная монета; монетная медь
Дьаамнаахтар лос хобо диэн ааттыыр халыҥ алтан чуорааннарын тыаһа …… таҥкынаан иһилиннэ. Болот Боотур
II
тыаһы үт. т. Туох эмэ кытаанах обургу предмет кытаанахха охсуллар тыаһа. ☉ Подражание стуку довольно увесистого твёрдого предмета небольшого размера о твёрдую поверхность. Остуолу лос-лос охсуолаа
III
лос курдук кэпс. — син киһи илиитигэр биллэр ыарахан, балачча ыйааһыннаах. ☉ Довольно увесистый. Онтон быыкайкаан хап-хара сааны булан ылла, …… лос курдук ы а р а х а н. А. С ыромятникова