прил. тростниковай, тростник, хомус; тростниковые заросли тростник иһиригэ.

ж. иһирик; заросли тростника тростник иһиригэ.

I тростник || тростниковый; күөл хомуһа озёрный тростник; хомус тэлгэх тростниковая подстилка.
II хомус (якутский музыкальный инструмент); хомуска оонньоо= играть на хомусе.

I поросший тростником.
II имеющий хомус; с... хомусом.

аат. Кытархай араҕас халыҥ хахтаах, төгүрүк быһыылаах, минньигэс сыттаах симэһиннээх соҕуруу дойду маһын отоно. ☉ Апельсин
Хомуллубутунан сибиэһэй хаппыыстаҕа уонна хортуоппуйга С битэмиинэ лимон уонна апельсин киэнин саҕа буолар. ФНС ОАҮүС
Бауман оройуонун почтатын таһыгар киһи апельсин атыылаһа турар. Амма Аччыгыйа
Илиҥҥи уонна Соҕуруу Азия аан дойдуга чэй угун, саахар тростнигын, цитрусовай үүнээйилэр — мандариннар, апельсиннар, лимоннар — курдук сыаналаах үүнээйилэри биэрбиттэрэ. КВА МГ

аат. Тропиктарга үүнэр бөдөҥ сэбирдэхтээх мас үүнээйи уонна ол үүнээйи кыратык токуруйбут уһун ньолбуһах минньигэс амтаннаах отоно. ☉ Банан
Онно күнүс Үрүҥ көмүс Бүлүүдэҕэ сыталлар Ап-араҕас, сып-сымнаҕас Арамааттаах банааннар. И. Гоголев
Итии дойдуларга үүнэллэр пальмалар араастара, кофейнай мас, сахарнай тростник, банааннар. С. Ефремов

даҕ.
1. Саахар буолар бэссэстибэлээх. ☉ Содержащий сахар, используемый для получения сахара, сахарный. Саахардаах сүбүөкүлэ. Саахардаах тростник
□ Саахардаах сүбүөкүлэни үүннэрии икки-үс сүүс сыллаахтан биллэр. КВА Б
2. көсп. Олус минньигэс, албын (киһи тылын этэргэ). ☉ Чрезмерно ласковый, слащавый (о речи, голосе). Тыла саахардаах
□ Улар көтөр, Ойоҕо өлөн, Оҕоһут киһиэхэ олус наадыйан олордоҕуна Оруобуна кэлэн, Саһылыкаан албын Саахардаах куолаһынан саҥаран барбыт. П. Тобуруокап

с. нескл. жалюзи (мас тырыыҥка-тыттан эбэтэр тростниктан тиһиллэр, быаҕа ыйанар түннүк ис сабыыта).

I
аат., бот. Күөл кытыытыгар үүнэр, лабаата, сэбирдэҕэ, сүһүөҕэ суох көнө дьылыгырас төгүрүк умнастаах от. ☉ Камыш озерный
Кулуһун — күөл ото. Үкэрдэр аймахтарыгар киирсэр. Сэбирдэҕэ суох уһун умнастаах. Төбөтүгэр сиппиирдиҥи чачархай сибэккилээх. АНК ТСТЗС
Өскөтө күөл кытыыта чычаас буоллаҕына, кытыытыттан хомус, кулуһун, кылыс, манчаары уо. д. а. улам үтэн киирэн иһэллэр. КВА Б
ср. п.-монг. хулусун ‘камыш, тростник’
II
аат. Сиргэ оттуллубут уот, отуу уота. ☉ Костер (у шалаша, полевого стана)
Күөлтэн чугас, булгунньах тэллэҕэр кулуһуну күөдьүччү оттон, үтэһэҕэ бөдөҥ мундуну үөлэн, чэй өрүнэн аһаары олорбуппут. Н. Габышев
Киирэр күнүм, кыыһа оонньоон, Былыттары уматар, Кулуһуҥҥа мас оллоон Чаанньык «тутан» оргутар. У. Нуолур
ср. эвенк. гулувуун ‘костер’
III
аат. Ойуун таҥаһын көхсүгэр уһун синньигэс тимир кыаһаан көрүҥэ. ☉ Продолговатые кусочки листового железа, которыми густо усажена одежда шаманов и которые при каждом движении издают звук.

I
аат. Икки тимир сыҥаах ыккардынан олордуллубут тылын охсон тыаһатан оонньонор саха норуотун музыкальнай тэрилэ. ☉ Якутский народный музыкальный инструмент — хомус, варган
Иирэ талах курдук имигэс, кэрэнарын дьүһүннээх Маайыс быыс буоллар эрэ хомуһунан оонньуур. Амма Аччыгыйа
Миигин хомуска оонньуурга ийэм үөрэппитэ. Кини олус этигэн хомустааҕа да онтугар бэйэтэ хам-түм оонньуура. П. Чуукаар
Татыйаас оскуолаҕа киирэргэ бэлэмнэнэр, хомус тардары уонна ырыаны таптыыр. Дьүөгэ Ааныстыырап
ср. др.-тюрк. хобуз, тюрк. хомус, комус ‘варган’
II
аат., бот. Сүһүөхтээх, үрдүк дороххой көҥдөй умнастаах, төбөтүгэр киистэ курдук хойуу сымнаҕас сибэккилээх, уһун синньигэс сэбирдэхтэрдээх уулаах сиргэ, бадарааҥҥа үүнэр от үүнээйи. ☉ Высокое водное или болотное растение семейства осоковых, камыш
Аллара тулата хоп-хойуу хомуһунан бүөлүү үүммүт уһун синньигэс элгээн хараара сытар. Н. Якутскай
Күөллэр кытыыларыгар хагдарыйбыт хомус сыыгыныы тыаһыыр. Күндэ
ср. др.-тюрк. хамуш ‘тростник, камыш’