и. д. от тардыһын =; төрөөбүт сиргэ тардыстыы тяга к родным местам.

самолет (салгыннаҕар ыарахан көтөр випараат. Салгыны ытыйыы, хайытыы, реактивнай күүс (реактивная тяга) сокуоннарыгар олоҕуран оҥоһуллар уонна көтөр.)

реактивнай бэлэс (реактивнай хамсатааччыларга, турбиналарга, кэмниир техни-каҕа туһаныллар турба курдук уһун-синньигэс көндөй оноһук. Р. б-тэн гаас уһууран тахсарыгар реактивнай I күүс (реактивная тяга) үөскүүр.)

турбовинтовой хамсатааччы (салгын аалын хамсатааччыта. Гаас турбинатыттан (газовая турбина) эргийэр салбах уонна уһууран тахсар гаас реактивнай күүһүн (реактивная тяга) иккиэннэрин холбоон тардар күүһү үөскэтэр хамсатааччы.)

1) ломовой; тягловый; тардыылаах ат ломовая лошадь; 2) имеющий хорошую тягу, с хорошей тягой; тардыылаах оһох печь с хорошей тягой; 3) уст. острый, хорошо отточенный.

аат., кэпс. Туох эмэ соһуллар оҥоһугу туохха эмэ (хол., көлөҕө, тырааныспарга) холбуурга аналлаах тардылык тимир. ☉ Тяга
Баранаҕа тээгэлэр эбэтэр бостуруоҥкалар уһуннарын табатык оҥоруохха наада. СОТ
Состоруллар шестерёнкаларга тиирэ тэбэр тээгэлэри туруораллар. ИСП БХҮС

аат. Туохха эмэ дьүккүөрдээхтик тардыһыы. ☉ Настойчивое стремление, влечение, тяга к чему-л.
Микиитэ ЧОН иккис ротатыгар ананан, Кыһыл Аармыйаҕа төннөргө дьулуспут дьулуура дьэ туолан, хос иһиттэн күлүмүрдүү үөрэн таҕыста. Амма Аччыгыйа
Маайа үлэтигэр дьулуурун [Хаппытыан] сөҕө санаата. А. Сыромятникова
Гриша [саахымакка] саҥа үөрэнэ сатыыр эрээри, дьулуура бэрт, өр толкуйдаан, муучу буолан эрэйдэнэр. В. Яковлев

аат. Тугунан эмэ үлүһүйүү, туохха эмэ тартарыы, кими, тугу эмэ кэрэхсээһин, таптааһын. ☉ Тяга, пристрастие к чему-л., непреодолимое влечение, страсть к кому-чему-л.
Дьиҥнээхтик өйдүүн-санаалыын бэринэн туран наука интэриэһинэн олоруу, үлэ умсулҕаныгар ылларыы диэни киниттэн билбитэ. Н. Лугинов
[Кэнчээри] Баҕар, быстах умсулҕаны Тапталынан ааттыа аны Өр толкуйдуу барбакка. И. Гоголев
Булт сойуотун умсулҕана кинини тайҕа диэки уһуйа турара. И. Федосеев

аат.
1. Хардары-таары өйдөтүһүү, санаһыы. ☉ Обмен воспоминаниями
Онтон кэпсэтиибит былыргы хаартыскалары көрүүгэ, олор тустарынан ахтыһыыга халбарыйда. П. Филиппов
Чугастааҕыны, халлааны, күнү-дьылы ахтыһыы буолла. А. Сыромятникова
2. Бэйэ-бэйэни суохтаһыы; бэйэ-бэйэҕэ тардыһыы. ☉ Тяга друг к другу; взаимная тоска по друг другу. Тапталлаахтар ахтыһыылара күүстээх буолар
□ Биһиги бэйэ-бэйэбитин суохтаһыыбыт, ахтыһыыбыт өссө күүһүрбүтэ, ол аайы күндүтүк санаһарбыт дириҥээбитэ. «ХС»
Хаайбаттар улахан тапталы! Ханнык да хараҥа дьайыылар: Кыһалҕа кынаттыыр тапталы, Тапталы ахтыһыы арчылыыр. С. Данилов

аат.
1. Кимиэхэтуохха эмэ талаһыы, тардыһыы. ☉ Стремление, тяготение к кому-чему-л., тяга
Ситинник тардыылыктаах туох дойдута эбитэй, аҕыйах хонукка да буоллар баран көрөн кэлиэххэ диэн санаа …… миэхэ көтөн түһэр. С. Руфов
Кырдьаҕас дьоҥҥо итинник бэйэ-бэйэттэн тардыылык, бэйэ-бэйэни ытыгылааһын дуу, баар быһыылаах. В. Яковлев
Сеня дьонуттан …… төһө да арахсыан баҕарбатаҕын иһин, үөрэх тардыылыга араартыыр буолла. «ХС»
2
көр тардылык. Мин эйигин киирбэтэ дии санаабытым. Эдэр киһи сырыыта тардыылыктаах буоллаҕа. Н. Апросимов
Сырыы аайы үспүйүөннэртэн саһа сатыыр эрэйэ-муҥа муҥура суох тардыылыктары үөскэтэрэ. Э. Войнич (тылб.)