и. д. от ый = 1) указывание, показывание; указание; ыйыыта биэр = давать указание; 2) веление, предписание; 3) назначение (напр. лечения).

и. д. от ыйдар= указание (полученное от кого-л.).
компь. директория

с. Һ (действие) дьаһал биэрии; 2. (приказ, распоряжение) дьаһал, ыйаах; 3. (указание) ыйыы, этии; предписания врача врач ыйыылара.

с. 1. (указание) дьаһайыы, дьаһал; делать распоряжения по хозяйству хаһаайыстыбаҕар дьаһалла биэр; 2. (приказ) дьаһал; официальное распоряжение официальнай дьаһал; # в распоряжение кого-чего-л. ким-туох эмэ дьаһалыгар (биэр); в распоря- жении кого-чего-л. ким-туох эмэ дьаһалыгар (буол).

1. (действие) туруоруу; установка телефона телефон туруоруу; 2. (устройство) оҥоһук, тэрил; заводские установки завод тэриллэрэ; 3. (цель) тосхол, салайтарар сүрүн санаа; взять установку на повышение качества хаачыстыбаны үрдэтэр тосхолу ылын; 4. (указание, директива) ыйыы. установление с. олохтооһун; булуу, быһаа- рыы.

1) наполнять, заполнять что-л. чём-л.; отонноон иһитин толордо он наполнил посуду ягодами; 2) выполнять; кини нуорматын толордо он выполнил норму; 3) исполнять, выполнять (чьё-л. желание, указание); мин көрдөһүүбүн толорбут он выполнил мою просьбу.

1) уст. судьба, рок; 2) указание; партия ыйааҕынан по указанию партии; 3) указ; ССРС Верховнай Советын Президиумун ыйааҕа Указ Президиума Верховного Совета СССР; 4) разг. приказ, распоряжение; директор ыйааҕа приказ .директора.

даҕ. Тугу эмэ (хол., сорудаҕы, үлэни) уһата-кэҥэтэ барбакка, улгумнук толорор. ☉ Способный легко, послушно и старательно выполнять, исполнять что-л. (напр., чьё-л. указание, желание или какую-л. работу). Учуутал этэрин толорумтуо үөрэнээччи

сыһыан холб. Хайааһын бэрээдэгин саҥарааччы бэйэтин көрүүтүнэн сааһыланарыгар аан бастакынан туруорулларын көрдөрөр. ☉ Выражает субъективное определение порядка действий, указание на необходимость совершения данного действия в первую очередь (прежде всего, в первую очередь, первым долгом)
Кини, туох-ханнык иннинэ, бастаан оҕуруотун аһын кэрийэн көрбүтэ. А. Фёдоров
Ол аата оскуола үлэтин тупсарар туһугар, туох-ханнык иннинэ, салалтаны тупсарыан наада. Софр. Данилов

туохт.
1. Тугу эмэ туохха эмэ туолуор диэри кут, хаалаа. ☉ Наполнять, заполнять что-л. чем-л.
Миитэрэй чаанньыгы толорон эмиэ уокка уурар. Амма Аччыгыйа
[Пилотканы хортуосканан] Култаччы толорбутум. С. Васильев
2. Тугу эмэ ситэр-хотор, оҥор (хол., ким эмэ ыйыытын, сорудаҕын, көрдөһүүтүн эбэтэр былааны, үлэни). ☉ Исполнять, выполнять что-л. (напр., чьё-л. желание, указание или какую-л. работу)
Эргиллэ түһэн эригэр этэр: «Аҕам тугу көрдөһөр да, толорон иһээр». Саха фольк. [Бадин — Михаилга:] Бирикээһи толорон баран, бэйэҥ кэлээр. С. Ефремов
Тутуу улуу былаанын толорорго турунна. Эллэй
Уол уруогун саҥата суох сылдьан толорор. М. Доҕордуурап
3. Дьон истэригэр, көрөрүгэр анаан ускуустуба ханнык эмэ айымньытын үтүгүннэрэн таһаар, ыллаа-туой, үҥкүүлээ. ☉ Воспроизводить перед слушателями, зрителями (какое-л. произведение искусства), исполнять. Оҕолор «Оһуор үҥкүүтүн» толордулар
□ Хас да олоҥхоһут түмүстэхтэринэ, оруолунан үллэстэн, бүтүн олоҥхону толороллоро. Суорун Омоллоон
Уйбаачаан хас да ырыаны толордо. М. Доҕордуурап