Якутские буквы:

Якутский → Якутский

унньуктаахтык

сыһ. Уһуннук, киһини салгытар курдук. ☉ Долго, утомительно
Унньуктаахтык күүтүллүбүт Улуу Кыайыы кэлбитэ. П. Егоров
Олорон эрэ утуйуохха диэри унньуктаахтык оҥоһуллубут уһун тыыннаах дакылаат бүттэ. В. Ойуурускай
Итинник унньуктаахтык айаннаан, Өлөксөй тоҕус көһү уҥуордаан, ыкса киэһэ Чыаппараҕа кэллэ. «ХС»

унньуктаах

даҕ. Элбэх күүһү, сыраны-сылбаны эрэйэр, салгымтыалаах. ☉ Утомительный, требующий много усилий, энергии
Дмитрий Копылов диэн атамаан саҥа сири көрдүүр унньуктаах айаныгар тэринэ сылдьара. И. Гоголев
А.Е. Кулаковскай саха тылын, фольклорун хомуйар унньуктаах үлэтигэр элбэх да сири кэрийбит эбит. «ХС»
Үүнүүнү хомуйары мэһэйдиир унньуктаах уһун ардахтар түспүттэрэ. «Кыым»

Якутский → Русский

унньуктаах

1) утомительный, требующий много силы, энергии, расходов; уһун унньуктаах охсуһуу утомительная, долгая и упорная борьба; 2) приносящий большую добычу (об охотничьих и рыболовных снастях).

Еще переводы:

күдүөлээ

күдүөлээ (Якутский → Якутский)

туохт. Тэтимнээхтик уонна унньуктаахтык айаннаа (аты этэргэ). ☉ Идти, ехать быстро, не утомляясь, длительное время
Күрүөлээх күөх оттон күлтэччи симинэн Күннүктээн айаннаан күдүөлээн кэлэрин — Ат курдук көлөнү ама ким умнуоҕай, Ахса суох үтүөтүн ким туора сотуоҕай? А. Николаев

утомительный

утомительный (Русский → Якутский)

прил
сылаалаах, унньуктаах, салгымтыалаах

иэмэх

иэмэх (Якутский → Якутский)

  1. аат., эргэр.
  2. Тиэрбэстии иэҕэн оҥоһуулаах ытарҕа. ☉ Кольцеобразные серьги
    Күн уота көмүс иэмэх аалыытын курдук күлүмнүү тохто турар дойдута [эбит]. ПЭК ОНЛЯ I
    Иилэҕэс көмүс иэмэҕин Икки тэргэн кулгааҕар Илибирэччи иилинэн кэбистэ. П. Ядрихинскай
  3. Ытарҕа аллараа өттүгэр ыйана сылдьар уһуллар киэргэл. ☉ Съемные подвески к серьгам
    Тэллэҕэ тэлээрэн, Иэмэҕэ эргичийэн, иэдэһэ килбэчийэн, Тиҥилэҕэ тилигирээн Хаалта үһү кыыс оҕо... Өксөкүлээх Өлөксөй
    Илбиргэстээх сырайдаах, эрийии көмүс иэмэхтээх ытарҕатын иилиммит. С. Зверев
    Маша кыһыл көмүс ытарҕатын иэмэҕэ ыраас иэдэһигэр күлүмнүүр. М. Доҕордуурап
  4. Ойуун таҥаһыгар иилиллэр тимир. ☉ Подвески на шаманском костюме.
  5. Туох эмэ иэҕиитэ, өҕүлүннэриитэ. ☉ Искривление чего-л., изгиб
    Хайыһар иэмэҕэ.  Киэҥ халлаан, хайыһар иэмэҕин курдук, таҥнары санньылыйан түһүүтүгэр. Саха фольк. Ый иэмэҕэ түүн үөһэ халлааҥҥа Дьиктитик сырдыырын курдук, Ол очуос ыраах акыйааҥҥа Көмүс чыпчааллара сырдык. Таллан Бүрэ
  6. даҕ. суолт. Имиллэҕэс, чэпчэкитик иэҕиллэр, өҕүллэр. ☉ Легко гнущийся, податливый
    Иэмэх мас. Иэмэх талах.  [Тыал] Хатыҥ иэмэх таһаатын Күүһүнэн кууһа сатыыр, Көмүскэнэр лабаатын Кум-хам тутан бүк баттыыр. С. Данилов
    Иэмэх солко Симэх окко Ыҥырыалар Ылластылар. И. Эртюков
    ♦ Иэмэх <талах> курдук эрийсэллэр (иэхсэллэр) - унньуктаахтык тэбис-тэҥҥэ, ылбат-биэрбэт киирсэллэр (хол., тустууга). ☉ Упорно бороться, состязаться совершенно на равных, наравне с кем-чем-л. «Һоо! Үлүгэрим эбит..
    Иэмэх талах курдук эрийсиэм хааллаҕа... П. Ойуунускай
    Түптэ бурҕаллыар диэри Түһэн кэбистэҕэ, Иэмэх талах курдук Иэхсибитинэн бардылар. П. Ойуунускай
    Хайалара кыайара биллибэт, иэмэх талах курдук тэҥҥэ эрийсэллэр. И. Федосеев
    Тустуу саалатыгар тэниччи тардыллыбыт икки көбүөргэ кыракый уолаттар тустан иэмэх курдук эрийсэллэр. «ББ»
    Иэмэх талахтыы (мастыы) эрийсэллэр көр иэмэх <талах> курдук эрийсэллэр (иэхсэллэр). Кинилэр аан дойду ааттаахтарын хабыр хапсыһыыларын, иэмэх мастыы эрийсиилэрин бэркэ сыныйан көрбүттэрэ. И. Федосеев
    Биһиги саамай күүстээхпит Федор Павлов учууталбытын кытта киирсэн, иэмэх мастыы эриһэрин тыыммакка да олорон кэтэһэрбит. «Кыым»
    ср. др.-тюрк. егмэ 'арка, свод дома'
боҕуулаах

боҕуулаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Туох эмэ харгыстаах, мэһэйдээх. ☉ Имеющий препятствие, с помехой. Уһун унньуктаах, боҕуулаах айан буолла

иллэҥсит

иллэҥсит (Якутский → Якутский)

иллэҥсий диэнтэн дьаһ
туһ. Саатар, уоппускам кэмигэр иллэҥситэллэр ини.  Сир солооччулар, ама даҕаны унньуктаах үлэһиттэр буолтарын иһин, сатаатар, ыһыах кэмигэр Баппаайыкылар өтөхтөрүн иллэҥситтилэр ини. Д. Таас

көҕүтүлүн

көҕүтүлүн (Якутский → Якутский)

көҕүт диэнтэн атын
туһ. Уран тыллаах поэттары кытта Унньуктаах сэлэһииттэн көҕүтүллэн, Улахан да мунньахтарга кыттан, Уһун уураахтартан төрүттэнэн — Мин төбөбөр үөскээбэтэхтэрэ Саныыр санааларым. С. Данилов

былаһын устатыгар

былаһын устатыгар (Якутский → Якутский)

көр былаһын тухары (дэҥҥэ тут-лар)
Бу иһэн кини [Константин] унньуктаах уһун айан суолун былаһын устатыгар үйэлэрин тухары хаатырга үлэтигэр, эбэтэр өр болдьоххо көскө баран иһэр хаайыылаахтар уһун субурҕа бөлөхтөрүн сититэлээн ааһара. П. Филиппов

арсыыннаа

арсыыннаа (Якутский → Якутский)

туохт. Мээрэйдээ, кээмэйдээ. ☉ Мерить, измерять
Дойду иэнин хаба ортотунан арсыыннаан, эмиэ унньуктаах уһун көтүү салҕанна. ИКДь
Үрдэ-анна араҥаламмат, Устата-туората удумаҕаламмат Куйаар күдэрик Космоһы Алаас иэнинии арсыынныыр Аракыата сындыыс аалбын [уруйдуубун]. П. Тобуруокап
Ахсааннаах хонукка айаннаан Мин атын дойдуттан эргийдим. Үөйбэтэх сирдэрбин арсыыннаан Үгүс дьон үтүөтүн билистим. Айталын

дьиэрэтии

дьиэрэтии (Якутский → Якутский)

аат., муус. Аһаҕас дорҕооннору уһуннук тардан, эҥээритэн ыллааһын. ☉ Пение, при котором специально вытягиваются гласные звуки
Саха ырыата сааһыланан дьапталлан, бэйэтиттэн бэйэтэ үөскээн, өрө тэптэн иһэр тыллыын-өстүүн, дьэргэҥнэс дьиэрэтиилиин, лыҥкынас кылыһахтыын уһун, унньуктаах да суолу аастаҕа! С. Тарасов
Дьиэрэтиигэ саха норуотун тылынан айымньытын бөдөҥ пааматынньыга - олоҥхо ырыалара уонна итиннэ маарыннаан толоруллар норуодунай ырыалар киирэллэр. «ХС»

дьэргэҥнэс

дьэргэҥнэс (Якутский → Якутский)

дьэргэҥнээ 1 диэнтэн холб. туһ. Саха ырыата …… бэйэтиттэн бэйэтэ үөскээн …… иһэр тыллыын-өстүүн, дьэргэҥнэс дьиэрэтиилиин, лыҥкынас кылыһахтыын уһун, унньуктаах да суолу аастаҕа! С. Тарасов
Кылбачыгас кыырпах [хаар] тэлбээрбитинэн Кыракый тыҥыраҕынан Хатана түһэр. Дьээбэрэн, мэниктиэх курдукпун, Дьэргэҥнэс эн тулаҥ, сир үрдэ... С. Тимофеев
Халлаан уорҕатыгар күөх уот түрбэлэр күлүмнээбитинэн, дьэргэҥнэспитинэн барбыттара. Х. Андерсен (тылб.)