побуд. от мэлий= II утрачивать, терять что-л., лишаться чего-л.; аспытын бары тын мэлиттибит мы потеряли все свой припасы.

несов. 1. (становиться мельче) кыратый, отоҕур; скот мельчает сүөһү кыратыйан иһэр; 2. перен. (утрачивать значительность) суолтаҕын сүтэр, кэҕин, төнүн; 3. чычаар, олотур, дьаратый; река мельчает өрүс чычааран иһэр.

несов. 1. (утрачивать мягкость) бороҕодуй, хатыр, кытаат (о коже и т. п.); модороонсуй, хатыраа (о голосе); 2. (становиться неучтивым, резким) чоруунсуй, куру убай буол.

туохт. Көнтөс курдук буол, имигэстик хамсаабат буол. ☉ Утрачивать гибкость движений, деревенеть
Ок-сиэ, аны тобугум көнтөһүрэн муҥнаата дии... Бу эрэһиинэ саппыкы сиэтэ ээ... — диэтэ Борис. П. Егоров

туохт., эргэр. Күүһүҥкыаҕыҥ эстэн кыайан хамсаабат-имсээбэт курдук буол. ☉ Терять силу, лишаться сил и энергии, утрачивать подвижность.
ср. кирг. мүргү ‘охрометь на обе ноги, едва волочить ноги’

прям., перен. терять, утрачивать; коллектив итэҕэлин сүтэр = утратить доверие коллектива; өйгүн сүтэр = потерять сознание; биир мэник сүтэрбитин сүүс көрсүө булбат посл. то, что потерял один глупый, не найти и ста умным.

I молоть; толочь; бурдугу мэлий= молоть зерно.
II 1) кончаться, истощаться; оттор мас мэлийдэ все дрова кончились; 2) лишаться чего-л., терять, утрачивать что-л.; хараҕыттан мэлийдэ он лишился зрения, он ослеп.

туохт., кэпс. Өр дьарыктаммакка эбэтэр кырдьан урут сатыыргын аанньа сатаабат буол, туохха эмэ салаҥ илиилэн. ☉ Утрачивать свои навыки, умения в чем-л. от долгого перерыва или от старости; отвыкать
Оҕонньор борҕоһуйан буочара мөлтөөбүт. СГФ СКТ
Сибилиҥҥэттэн талаанын сайыннара, үөрэтэ сырыттаҕына сатанар, хойут улаатан баран буоллаҕына, борҕоһуйан хаалыа. «ХС»
Дьон сиртэн тэйдэр-тэйэн, оннооҕор бэйэлэрин уһаайбаларыгар бэйэлэрэ сиир хортуоппуйдарын да үүннэрбэт буола борҕоһуйбуттара. «Кыым»

дыҥ курдук буол - тугу да билбэт буола дыгдай (киһи этин-сиинин туһунан). ☉ Отекая, раздуваясь, опухая, становиться нечувствительным, утрачивать чувствительность (о теле, его частях)
Төбөм дыҥ курдук буолла. Харытыан эрэйдээх ол ахсын абаланан, сирэйэ дыҥ курдук буолар. П. Ойуунускай
Дэҥнэммит харыта дыҥ курдук буолбут, ыараан хаалбыт. Амма Аччыгыйа
Тоҥон илиитэ-атаҕа дыҥ курдук буолуталаата. Болот Боотур

туохт., кэпс. Сытыйан, сыттанан, дьүдьэйэн бар. ☉ Начинать гнить, протухать (напр., о рыбе, мясе), утрачивать свежесть, портиться, застаиваться. Балык луугурбут.  [Уйбаан] ууга луугурбут уһааты өрө тута сылдьыбытын аҕам бэркиһиирэ. Саха сэһ
1977
[Арыгы иһэртэн] быар улам-улам кыччыыр, хайдах эрэ мырчыстан хаалар, быар тымырдара, ыга баттаналлар, олорго хаан өр туран луугурар, баттааһын үс-түөрт төгүл үрдүүр. УФГ ӨТАҮТ